Vi phạm giao thông bị giữ xe bao nhiêu ngày?

Trong số các biện pháp xử lý hành chính mà lực lượng chức năng được phép áp dụng, tạm giữ phương tiện giao thông là một trong những hình thức có tính chất cưỡng chế mạnh, thường được sử dụng trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc khi cần thiết phải xác minh, điều tra làm rõ tình tiết vụ việc. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít người điều khiển phương tiện vẫn chưa hiểu rõ về căn cứ pháp lý, thời hạn tạm giữ xe là bao lâu, và quyền lợi của mình trong quá trình bị xử lý vi phạm.

1. Cơ sở pháp lý và khái quát về biện pháp tạm giữ phương tiện

1.1. Khái niệm và vai trò của biện pháp tạm giữ phương tiện

Tạm giữ phương tiện vi phạm hành chính là một biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính, được quy định chặt chẽ trong  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025). Biện pháp này không chỉ áp dụng đối với phương tiện mà còn bao gồm tang vật, giấy phép, và chứng chỉ hành nghề liên quan.

Mục đích cơ bản của việc tạm giữ là nhằm ngăn chặn ngay lập tức hành vi vi phạm đang tiếp diễn, đặc biệt là những hành vi có nguy cơ gây thiệt hại lớn cho xã hội (ví dụ: điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn hoặc ma túy); bảo đảm rằng cá nhân hoặc tổ chức vi phạm sẽ thi hành quyết định xử phạt hành chính sau này, đặc biệt khi có hình thức phạt tiền hoặc tịch thu tài sản được áp dụng. Việc tạm giữ phải luôn được thực hiện bởi người có thẩm quyền và phải có quyết định tạm giữ bằng văn bản.

1.2. Tổng quan về hệ thống văn bản pháp lý 

Khung pháp lý chi phối việc tạm giữ và xử lý phương tiện vi phạm hành chính tại Việt Nam là một hệ thống đa tầng, bao gồm  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025), trong đó Điều 125 quy định chi tiết về các điều kiện và thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện. Sự sửa đổi này tác động trực tiếp đến Điều 125, cho phép người có thẩm quyền tạm giữ có khả năng kéo dài thời hạn tạm giữ trong những trường hợp cần thiết, thậm chí khi đã hết thời hạn quy định trước đó.

Đối với lĩnh vực giao thông đường bộ, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP là văn bản quan trọng nhất, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định chi tiết các hành vi vi phạm cụ thể, bao gồm cả quy định về xử phạt vi phạm hành chính và việc tạm giữ phương tiện trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đồng thời quy định về trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Việc quản lý, bảo quản phương tiện bị tạm giữ được điều chỉnh bởi Nghị định số 138/2021/NĐ-CP , có hiệu lực từ 01/01/2022. Nghị định số 138/2021/NĐ-CP quy định về nơi tạm giữ, trách nhiệm quản lý, và các thủ tục xử lý tang vật, phương tiện bị tịch thu. Việc ban hành Nghị định số 168/2024/NĐ-CP và  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025) gần như đồng thời thể hiện nỗ lực chuẩn hóa, siết chặt quản lý nhà nước đối với lĩnh vực giao thông. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP là phản ứng chính sách đối với các vấn đề nóng (như nồng độ cồn), trong khi  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025) là sự điều chỉnh cần thiết ở cấp luật.

2. Thời hạn tạm giữ xe khi vi phạm giao thông

Thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính theo quy định tiêu chuẩn là 07 ngày làm việc, được tính kể từ ngày tạm giữ. Đây là thời hạn áp dụng cho các vụ việc thông thường, không quá phức tạp. Người có thẩm quyền tạm giữ phải ra quyết định tạm giữ ngay từ thời điểm áp dụng biện pháp này.

2.1. Quy định về kéo dài thời hạn tạm giữ và giới hạn tối đa

Trong trường hợp cần thiết, thời hạn tạm giữ có thể được kéo dài, nhưng phải tuân thủ các giới hạn tối đa và thủ tục ra quyết định kéo dài của người có thẩm quyền.

Kéo dài lần thứ nhất (Tối đa 30 ngày): Thời hạn tạm giữ có thể được kéo dài, nhưng không quá 30 ngày làm việc, áp dụng khi vụ việc vi phạm hành chính có nhiều tình tiết phức tạp, cần xác minh thêm về nhân thân, nguồn gốc tài sản, hoặc các yếu tố khác. Trường hợp này cũng áp dụng đối với các vụ việc mà pháp luật chuyên ngành quy định thời hạn ra quyết định xử phạt dài hơn so với quy định chung.

Kéo dài lần thứ hai (Tối đa 60 ngày): Đối với các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp, phạm vi rộng, ảnh hưởng lớn đến trật tự an toàn xã hội, hoặc cần trưng cầu giám định chuyên môn, thời hạn tạm giữ có thể kéo dài không quá 60 ngày làm việc. Việc tạm giữ kéo dài phải do người có thẩm quyền tạm giữ ra quyết định bằng văn bản. Khoản 2 Điều 125 của Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định rõ rằng quyết định kéo dài này phải được ban hành kịp thời trước khi hết thời hạn tạm giữ ban đầu.

2.2. Tác động Luật xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, bổ sung năm 2025

Sự sửa đổi, bổ sung Điều 125 bởi  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025) là một yếu tố pháp lý quan trọng cần được đánh giá. Mặc dù chi tiết cụ thể của nội dung sửa đổi không được cung cấp đầy đủ, việc văn bản luật này cho phép người có thẩm quyền kéo dài thời hạn tạm giữ khi đã hết thời hạn (tối đa 60 ngày) theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành là một sự điều chỉnh mang tính chiến lược. Điều này cho thấy có những trường hợp thực tế vượt quá khả năng giải quyết trong khung 60 ngày đã được thiết lập trước đây.

Sự điều chỉnh này có ý nghĩa về mặt vận hành, giúp cơ quan chức năng có đủ thời gian hợp pháp để hoàn thành các thủ tục xác minh phức tạp, giám định, hoặc phối hợp với các cơ quan tư pháp khác (đặc biệt nếu vụ việc có dấu hiệu hình sự hoặc liên quan đến tài sản có giá trị, nguồn gốc phức tạp). Do đó,  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025)đã củng cố tính hợp pháp của quá trình xử lý hành chính đối với các vụ việc đòi hỏi thời gian kéo dài. Quy định về thời hạn tạm giữ phương tiện theo  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025) như sau:

3. Quy định tạm giữ phương tiện trong lĩnh vực giao thông đường bộ 

3.1. Phạm vi và nguyên tắc tạm giữ theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP là văn bản pháp lý chi tiết nhất hiện nay về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định các trường hợp cụ thể mà người có thẩm quyền được phép tạm giữ phương tiện nhằm mục đích ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính, theo các căn cứ tại Điều 125 của  Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025). Việc tạm giữ theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP không chỉ là một thủ tục mà còn là một công cụ răn đe mạnh mẽ, đặc biệt đối với các vi phạm gây nguy hiểm cho cộng đồng.

3.2. Các hành vi vi phạm nghiêm trọng dẫn đến tạm giữ phương tiện 

Điều 48 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP liệt kê chi tiết các hành vi vi phạm giao thông đường bộ dẫn đến việc tạm giữ phương tiện (bao gồm xe ô tô và xe máy), tập trung vào các nhóm vi phạm có tính nghiêm trọng cao:

Đối với vi phạm về nồng độ cồn và chất kích thích. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP duy trì chính sách nghiêm khắc đối với việc sử dụng rượu bia và chất kích thích khi tham gia giao thông. Điểm nổi bật là việc tạm giữ phương tiện được áp dụng cho tất cả các mức nồng độ cồn được phát hiện, kể cả mức thấp nhất (chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu hoặc 0,25 mg/1 lít khí thở). Các trường hợp nghiêm trọng nhất dẫn đến tạm giữ bao gồm: Điều khiển xe khi nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở (mức vi phạm cao nhất), điều khiển xe khi trong cơ thể có chất ma túy hoặc chất kích thích khác mà pháp luật cấm sử dụng, và không chấp hành yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn hoặc chất ma túy của người thi hành công vụ. Quy định này, trong khi tăng cường tính răn đe, đồng thời tạo ra một gánh nặng logistics đáng kể cho cơ quan thực thi. Việc tạm giữ phương tiện đối với mọi vi phạm nồng độ cồn làm gia tăng đột biến số lượng phương tiện cần được lưu giữ, đòi hỏi cơ quan chức năng phải đảm bảo không gian kho bãi an toàn và nguồn lực quản lý tương ứng.

Đối với vi phạm về giấy tờ và điều kiện phương tiện. Các vi phạm về điều kiện pháp lý và an toàn kỹ thuật của phương tiện cũng là căn cứ quan trọng để tạm giữ phương tiện, bao gồm: Thiếu hoặc hết hiệu lực Giấy tờ (Điều khiển xe không có chứng nhận đăng ký xe hoặc sử dụng giấy tờ đã hết hạn sử dụng/hết hiệu lực); Giấy tờ Giả mạo (Sử dụng chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng nhận hoặc tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường không do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc bị tẩy xóa; sử dụng chứng nhận đăng ký xe không đúng số khung/số máy của xe); Hết hạn Kiểm định Nghiêm trọng (Ô tô không có hoặc hết hạn Tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường từ 01 tháng trở lên cũng bị giữ xe); và Vi phạm về Niên hạn/Lắp ráp (Điều khiển xe quá niên hạn sử dụng (áp dụng cho xe ô tô) hoặc điều khiển loại xe sản xuất, lắp ráp trái quy định tham gia giao thông, hành vi này có thể dẫn đến Tịch thu phương tiện).

Đối với quy định tạm giữ đối với trường hợp không xuất trình giấy tờ. Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, nếu tại thời điểm kiểm tra, người điều khiển không xuất trình được một hoặc tất cả các giấy tờ theo quy định (Giấy phép lái xe, Đăng ký xe, Kiểm định An toàn Kỹ thuật), người có thẩm quyền sẽ lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi không có giấy tờ (tương ứng với những loại giấy tờ không xuất trình được) và tạm giữ phương tiện, đồng thời, người có thẩm quyền cũng lập biên bản vi phạm đối với chủ phương tiện về các hành vi vi phạm tương ứng. Quy định này đặt ra một công cụ răn đe mạnh mẽ hơn so với việc chỉ tạm giữ giấy tờ. Khi người vi phạm cố tình không mang giấy tờ để trì hoãn việc xử lý, biện pháp tạm giữ phương tiện sẽ chuyển hình thức xử lý từ "giấy tờ" sang "tài sản," buộc người vi phạm phải chủ động giải quyết vụ việc trong thời hạn quy định.

Dưới đây là bảng phân loại hành vi tạm giữ phương tiện theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP:

4. Quản lý, bảo quản tang vật và chi phí phát sinh 

4.1. Khung pháp lý về quản lý, bảo quản phương tiện

Việc quản lý, bảo quản phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ, tịch thu được quy định bởi Nghị định số 138/2021/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022. Nghị định này thiết lập các nguyên tắc, trách nhiệm, và quyền hạn của các cơ quan liên quan đến việc bảo quản tài sản. Theo Nghị định số 138/2021/NĐ-CP, phương tiện bị tạm giữ phải được bảo quản tại kho, bãi của cơ quan quản lý hoặc tại nơi đáp ứng đủ điều kiện bảo quản theo quy định pháp luật. Cơ quan có phương tiện bị tạm giữ phải có trách nhiệm bảo quản tài sản an toàn, tránh hư hỏng hoặc thất thoát. Người vi phạm có thể được giao giữ, bảo quản phương tiện dưới sự quản lý của cơ quan chức năng nếu đáp ứng các điều kiện về nơi cư trú/công tác, nơi giữ an toàn, và khả năng tài chính đặt tiền bảo lãnh.

4.2. Chi phí lưu giữ và khoảng trống pháp lý

Người vi phạm hành chính phải chịu chi phí lưu giữ, bảo quản phương tiện bị tạm giữ. Chi phí này bao gồm chi phí trông giữ, bốc dỡ, và các chi phí bảo quản khác trong suốt thời gian tạm giữ. Nghị định số 138/2021/NĐ-CP giao trách nhiệm cho Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể về kinh phí bảo đảm cho công tác quản lý, bảo quản tang vật, phương tiện bị tạm giữ, tịch thu. Sự thiếu vắng văn bản hướng dẫn về chi phí lưu giữ: Thông tư số 78/2021/TT-BTC thực chất là văn bản hướng dẫn về hóa đơn điện tử, và không có nội dung nào quy định về phí lưu giữ phương tiện vi phạm hành chính. Các văn bản cũ hơn (như Thông tư số 19/2007/TT-BTC hay Thông tư số 215/2012/TT-BTC) đã hết hiệu lực hoặc bị thay thế.  

Mặc dù Nghị định số 138/2021/NĐ-CP đã có hiệu lực từ đầu năm 2022, văn bản hướng dẫn cụ thể và thống nhất của Bộ Tài chính về cơ chế thu, nộp, quản lý và sử dụng phí lưu giữ phương tiện theo Nghị định số 138/2021/NĐ-CP  dường như vẫn chưa được ban hành hoặc chưa được phổ biến rộng rãi trong hệ thống pháp luật cập nhật. Sự thiếu vắng một Thông tư chuẩn hóa về chi phí lưu giữ đang tạo ra rủi ro về sự không nhất quán trong việc áp dụng mức phí giữa các địa phương. Điều này làm gia tăng khó khăn trong việc thu hồi chi phí từ người vi phạm.

Hơn nữa, với việc Nghị định số 168/2024/NĐ-CP làm tăng mạnh số lượng phương tiện bị tạm giữ, tổng chi phí lưu giữ cũng tăng lên, và nếu người vi phạm từ bỏ phương tiện (do chi phí lưu giữ và tiền phạt vượt quá giá trị tài sản), gánh nặng tài chính sẽ chuyển sang ngân sách nhà nước cho đến khi tài sản được thanh lý. Dưới đây là khung pháp lý quản lý tang vật và chi phí lưu giữ phương tiện:

4.3. Xử lý phương tiện bị tịch thu hoặc không có người đến nhận

Phương tiện bị tạm giữ sẽ bị tịch thu sung quỹ nhà nước trong hai trường hợp chính: bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu (ví dụ: điều khiển xe lắp ráp trái phép, tái phạm hành vi lạng lách) hoặc hết thời hạn tạm giữ và các thời hạn thông báo công khai mà vẫn không có người đến nhận. Đối với tài sản bị tịch thu, quy trình xử lý được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý, xử lý tài sản công.

Hình thức xử lý phổ biến nhất là bán đấu giá tài sản. Nghị định số 138/2021/NĐ-CP  quy định về trách nhiệm định giá và tổ chức bán đấu giá để thu hồi ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, đối với các phương tiện có giá trị thấp, việc bán đấu giá có thể không đủ bù đắp chi phí lưu giữ đã phát sinh, nhấn mạnh thêm thách thách tài chính mà cơ quan quản lý phải đối mặt.

5. Kết luận

Khung pháp lý mới, với trọng tâm là Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020, 2025) và Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, đã tăng cường tính răn đe, đặc biệt là đối với các vi phạm nghiêm trọng như nồng độ cồn. Sự điều chỉnh của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2025 đối với Điều 125 cho phép cơ quan chức năng hợp pháp hóa việc kéo dài thời hạn tạm giữ vượt quá 60 ngày trong các vụ việc phức tạp, thể hiện sự linh hoạt cần thiết để xử lý triệt để các vụ việc đòi hỏi thời gian giám định hoặc xác minh kéo dài.

Tuy nhiên, sự siết chặt này cũng đặt ra những thách thức lớn về logistics và tài chính, bao gồm áp lực về cơ sở hạ tầng kho bãi do số lượng phương tiện bị tạm giữ tăng mạnh. Đặc biệt, sự thiếu vắng văn bản hướng dẫn thống nhất của Bộ Tài chính về chi phí lưu giữ phương tiện theo Nghị định số 138/2021/NĐ-CP  đang tạo ra khoảng trống pháp lý, dẫn đến rủi ro không nhất quán trong việc áp dụng mức phí giữa các địa phương và khó khăn trong việc thu hồi chi phí lưu giữ đã phát sinh.

Để tối ưu hóa hiệu quả thực thi, cần khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý về chi phí lưu giữ bằng cách Bộ Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể theo Nghị định số 138/2021/NĐ-CP. Việc này sẽ lấp đầy khoảng trống pháp lý hiện tại, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và thống nhất trong việc thu hồi chi phí lưu giữ trên toàn quốc. Song song đó, các cơ quan chức năng cần cải tiến và số hóa các thủ tục hành chính, đặc biệt là quá trình xác minh để rút ngắn thời gian xử lý vụ việc, tránh kéo dài thời hạn tạm giữ phương tiện vượt quá 07 ngày cơ bản đối với các trường hợp đơn giản. Chỉ khi giải quyết được các vướng mắc về quản lý và chi phí, các cơ quan chức năng mới có thể thực thi Luật Xử lý Vi phạm Hành chính và Nghị định số 168/2024/NĐ-CP một cách hiệu quả, công bằng và bền vững.