1. Căn cứ pháp lý ?

 

2. Xe ưu tiên, đường ưu tiên là gì ?

Hiện nay, pháp luật giao thông đường bộ chưa đưa ra định nghĩa cụ thể về khái niệm thế nào là ưu tiên và đường ưu tiên, tuy nhiên các khái niệm này được hiểm một cách đơn giản thông qua hoạt động tham gia giao thông hàng ngày của người dân.

Theo đó, xe ưu tiên được hiểu là những phương tiện tham gia giao thông với mục đích thi hành công vụ, hỗ trợ các tình huống khẩn cấp và được phép đi vào đường ngược chiều hoặc không bị hạn chế về mặt tốc độ, được các phương tiện tham gia giao thông thông thường nhường đường cho di chuyển trước khi có tình huống đặc thù xảy ra. Tuy nhiên những trường hợp xe ưu tiên nêu trên cũng cần tuân thủ theo sự chỉ dẫn của người có chức năng điều kiển giao thông hoặc xe ưu tiên đó phải gắn các tín hiệu, thiết bị ưu tiên nhằm thông báo cho người tham gia giao thông khác để tránh trường hợp ùn tắc hoặc xảy ra tai nạn giao thông không mong muốn.

Ngoài ra trong trường hợp phương tiện xe ưu tiên lưu thông thì phần đường ưu tiên được hiểu là phần đường mà trên đó phương tiện tham gia giao thông đường bộ được các phương tiện đến từ cùng hướng hoặc các hướng khác nhau nhường đường khi qua nơi đường giao nhau, được cắm biển báo hiệu đường ưu tiên dành cho các phương tiện ưu tiên.

 

3. Quy định pháp luật về xe ưu tiên trong giao thông đường bộ tại Việt Nam ?

- Căn cứ theo Khoản 1 - Điều 22 - Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định về xe ưu tiên như sau:

Những xe sau đây được quyền ưu tiên đi trước xe khác khi qua đường giao nhau từ bất kỳ hướng nào tới theo thứ tự sau đây:

  • Xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ;
  • Xe quân sự, xe công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, đoàn xe có xe cảnh sát dẫn đường;
  • Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu;
  • Xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật;
  • Đoàn xe tang.

Ngoài ra, trong trường hợp phương tiện giao thông lưu thông bằng đường thủy cũng được quy định ưu tiên theo Điều 23 Luật này như sau:

Thứ tự ưu tiên quan phà, qua cầu phao quy định như sau:

  • Các xe được quyền ưu tiên bao gồm: Xe chữa cháy làm nhiệm vụ; xe quân sự, xe công an, cảnh sát đang làm nhiệm vụ; xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu; xe thực hiện các công tác cứu hộ, cứu nạn, phòng chống thiên tai; đoàn xe tang theo quy định tại Điều 22 nêu trên;
  • Xe chở thư báo;
  • Xe chở thực phẩm tươi sống;
  • Xe chở khách công cộng.

Như vậy có thể thấy, những loại xe nêu trên nếu trong tình huống các xe cùng xuất hiện tại cùng một thời điểm, cùng một cung đường hoặc vị trí giao nhau thì cần tuân theo thứ tự ưu tiên để nhường đường cho xe nào lưu thông trước và trong cả trường hợp tham gia giao thông đường bộ hay tham gia giao thông bằng đường thủy thì 05 loại xe ưu tiên kể trên vẫn được ưu tiên di chuyển trước. Từ thứ trên, xe chữa cháy sẽ được lưu thông trước, sau đó lần lượt đến xe quân sự, xe công an hoặc đoàn xe cảnh sát dẫn đường khi đang tham gia vào nhiệm vụ thực tế, tiếp đó là ưu tiên đến xe cứu thương, xe hộ đê, xe nhằm nhiệm vụ khắc phụ thiên tai, dịch bệnh hoặc xe làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp mà pháp luật quy định. 

- Căn cứ theo Điều 3 - Nghị định 109/2009/NĐ-CP Quy định về tín hiệu của xe được quyền ưu tiên hướng dẫn về các xe khi làm nhiệm vụ khẩn cấp như sau:

+ Xe quân sự đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, gồm: các xe quân sự đi thực hiện nhiệm vụ chỉ huy chữa cháy, chỉ huy cứu hộ, cứu nạn, chỉ huy tác chiến, thông tin làm nhiệm vụ hỏa tốc, chỉ huy đoàn hành quân, xe làm nhiệm vụ kiểm soát quân sự, kiểm tra xe quân sự, bảo vệ đoàn; xe thực hiện nhiệm vụ bắt, khám xét hoặc thực hiện các hoạt động điều tra, dẫn giải tội phạm, tham gia phòng, chống khủng bố.

+ Xe Công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, gồm: các xe đi thực hiện nhiệm vụ bắt, khám xét hoặc tiến hành các hoạt động điều tra, dẫn giải người phạm tội, chống biểu tình, bạo loạn, giải tán đám đông gây rối trật tự công cộng, xe làm nhiệm vụ tuần tra kiểm soát giao thông, chỉ huy tác chiến chống khủng bố, thông tin làm nhiệm vụ hỏa tốc, chỉ huy đoàn hành quân.

+ Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu là xe đang chở bệnh nhân cấp cứu hoặc đi đón bệnh nhân cấp cứu.

+ Xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp là xe đi thi hành các biện pháp đặc biệt khi có tình trạng đe dọa nghiêm trọng an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội hoặc khi có thảm họa lớn, dịch bệnh nguy hiểm.

- Những xe ưu tiên để được nhường đường khi tham gia giao thông thì ngoài việc bản chất là những xe dùng cho công việc đặc thù thì cũng cần đáp ứng những yêu cầu về dấu hiệu nhận biết theo quy định pháp luật để có thể được lưu thông nhanh chóng như sau:

 

4. Xe ưu tiên khi tham gia giao thông cần đảm bảo tín hiệu, dấu hiệu ưu tiên như thế nào ?

- Căn cứ theo Khoản 2 - Điều 22 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định về tín hiệu xe ưu tiên như sau: Xe quy định là các xe ưu tiên, ngoại trừ xe tang lễ khi tham gia giao thông trong trường hợp đi làm nhiệm vụ phải có tín hiệu còi, cờ, đèn theo quy định; không bị hạn chế tốc độ; được phép đi vào đường ngược chiều, các đường khác có thể đi được, kể cả khi có tín hiệu đèn đỏ và chỉ phải tuân theo chỉ dẫn của người điều khiển giao thông.

- Chính phủ quy định cụ thể tín hiệu của từng loại xe được quyền ưu tiên Theo Nghị định 109/2009/NĐ-CP về tín hiệu xe được ưu tiên như sau:

+ Tín hiệu của xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ: Xe chữa cháy có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu đỏ hoặc xanh gắn trên nóc xe; có còi phát tín hiệu ưu tiên.

+ Tín hiệu của xe quân sự đi làm nhiệm vụ khẩn cấp:

  •  Đối với xe ô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu đỏ gắn trên nóc xe, cờ hiệu quân sự cắm ở đầu xe phía bên trái người lái; có còi phát tín hiệu ưu tiên.
  •  Đối với xee mô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu đỏ gắn ở càng xe phía trước hoặc phía sau; cờ hiệu quân sự cắm ở đầu xe; có còi phát tín hiệu ưu tiên.

+ Tín hiệu của xe Công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp:

  •  Xe ô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu xanh hoặc đỏ gắn trên nóc xe, cờ hiệu Công an cắm ở đầu xe phía bên trái người lái; có còi phát tín hiệu ưu tiên.
  •  Xe mô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu xanh hoặc đỏ gắn ở càng xe phía trước hoặc phía sau, cờ hiệu Công an cắm ở đầu xe; có còi phát tín hiệu ưu tiên.

+ Tín hiệu của xe Cảnh sát giao thông dẫn đường:

  •  Xe ô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu xanh - đỏ gắn trên nóc xe, cờ hiệu Công an cắm ở đầu xe phía bên trái người lái; có còi phát tín hiệu ưu tiên.
  •  Xe mô tô có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu xanh hoặc đỏ gắn ở càng xe phía trước hoặc phía sau; cờ hiệu Công an cắm ở đầu xe; có còi phát tín hiệu ưu tiên.

+ Tín hiệu của xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu: Xe cứu thương có đèn quay hoặc đèn chớp phát sáng màu đỏ gắn trên nóc xe; có còi phát tín hiệu ưu tiên.

+ Tín hiệu của xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật

  •  Xe làm nhiệm vụ cứu hộ đê có cờ hiệu “HỘ ĐÊ” cắm ở đầu xe phía bên trái người lái.
  •  Xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật thực hiện như sau: Xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh có biển hiệu riêng; Xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định.

 

5. Quy định pháp luật đối với hành vi không nhường đường cho xe ưu tiên ?

Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định tại Khoản 3 - Điều 22 đối với người tham gia giao thông khi gặp phương tiện giao thông là xe ưu tiên như sau: Khi có tín hiệu của xe được quyền ưu tiên, người tham gia giao thông phải nhanh chóng giảm tốc độ, tránh hoặc dừng lại sát lề đường bên phải để nhường đường. Không được gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang thực hiện nhiệm vụ.

Sở dĩ pháp luật quy định về xe ưu tiên chính vì tính chất nhiệm vụ mà những loại xe này đang làm. Đối với xe được ưu tiên đầu tiên là xe cứu hỏa - trên thực tế hỏa hoạn không chỉ đe dọa đến mạng sống, sự an toàn của con người mà còn có thể lây lan cháy nổ trên diện rộng, gây thiệt hại về người và của nên việc dập tắt đám cháy là tình huống vô cùng cấp thiết. Tiếp theo đó là đến các xe làm nhiệm vụ bảo vệ trật tự và an toàn xã hội như xe công an, xe cảnh sát, xe quân sự. Trong tình tiếp theo xe cứu thương - trong trường hợp liên quan đến tình trạng nguy hiểm đến tính mạng hoặc sức khỏe của một người thì mới cần đến xe cứu thương hay thường gọi là xe cấp cứu, pháp luật ưu tiên đến tính mạng con người là đầu tiên nên các trường hợp liên quan đến cứu thương đều được ưu tiên hàng đầu. Ngoài ra, pháp luật quy định thêm những trường hợp khẩn cấp khác về những loại xe mang nhiệm vụ đặc biệt được ưu tiên khi tham gia giao thông. Vậy, trường hợp người tham gia giao thông không nhường đường cho xe ưu tiên thì mức xử phạt là như thế nào ?

Việc xử phạt đối với người tham gia giao thông khi không nhường đường cho xe ưu tiên di chuyển trước được Luật hướng dẫn cụ thể Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt cụ thể như:

Phương tiện tham gia giao thông Căn cứ theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP Mức/ Biện pháp xử phạt
Ô tô 

- Điểm h - khoản 5 - Điều 5;

- Điểm b, điểm c - khoản 11 - Điều 5

- Xử phạt hành chính từ 03 đến 05 triệu đồng với hành vi vi phạm;

- Tước Giấy phép lái xe từ 01 tháng đến 03 tháng;

- Tước Giấy phép lái xe từ 02 tháng đến 04 tháng trong trường hợp xảy ra tai nạn giao thông.

Xe máy 

- Điểm đ - khoản 4 - Điều 6;

- Điểm b, điểm c - khoản 10 - Điều 6

- Xử phạt hành chính từ 600 nghìn đồng đến 01 triệu đồng đối với hành vi vi phạm;

- Tước Giấy phép lái xe từ 01 tháng đến 04 tháng;

- Tước Giấy phép lái xe từ 02 tháng đến 04 tháng trong trường hợp xảy ra tai nạn giao thông.

Máy kéo hoặc xe máy chuyên dụng

- Điểm e - khoản 4 - Điều 7;

- Điểm a, điểm b - khoản 10 - Điều 7

- Xử phạt hành chính từ 800 nghìn đồng đến 01 triệu đồng;

- Tước Giấy phép lái xe, chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ từ 01 tháng đến 03 tháng;

-  Tước Giấy phép lái xe, chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ từ 02 tháng đến 04 tháng.

Như vậy, pháp luật quy định mức phạt cụ thể đối với hành vi người tham gia giao thông không nhường đường cho xe ưu tiên hoặc đang thực hiện nhiệm vụ là từ 600 nghìn cho đến 05 triệu đồng tùy vào loại phương tiện mà người đó đang điều khiển hoặc tùy vào mức độ nghiêm trọng có thể bị tước Giấy phép lái xe từ 01 tháng cho đến 04 tháng.

 

6. Xe ưu tiên có bắt buộc dừng khi gặp Biển báo giao thông dừng lại STOP P122 hay không ?

Thứ tự các xe được quyền ưu tiên khi tham gia giao thông tại Việt Nam?

Biển báo giao thông dừng lại STOP P122 là biển báo dừng lại của các xe cơ giới. Biển báo giao thông này có hiệu lực buộc các xe cơ giới và xe thô sơ, kể cả các phương tiện xe ưu tiên theo Luật của Nhà nước quy định dừng lại trước biển hoặc trước vạch ngang đường và chỉ được phép đi khi thấy các tín hiệu do người điều khiển giao thông hoặc đèn, cờ cho phép đi.

Như vậy hiểu một cách đơn giản, tất cả các phương tiện tham gia giao thông đường bộ kể cả các xe theo thứ tự ưu tiên được Luật Giao thông đường bộ quy định vẫn phải dừng lại tại vị trí biển báo cấm trừ khi có người điều hướng hoặc biển báo, dấu hiệu được đi.

Mọi vướng mắc vui lòng liên hệ tới tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 1900.6162 để được hỗ trợ tư vấn kịp thời. Hy vọng những thông tin trên chúng tôi cung cấp sẽ hỗ trợ sẽ giúp bạn trong việc tìm hiểu pháp luật trong hoạt động giao thông đường bộ, về thứ tự các xe được ưu tiên theo quy định pháp luật và nghĩa vụ của người tham gia giao thông khi gặp xe ưu tiên. Trong trường hợp bài viết có nội dung nhầm lẫn hoặc bạn có thắc mắc về vấn đề này xin vui lòng liên hệ qua email : lienhe@luatminhkhue.vn, để được hỗ trợ nhanh nhất. Xin chân thành cảm ơn!