Mục lục bài viết

1. Quy định chung về tuyển sinh và nhập học lớp 6

Nhập học lớp 6 là bước chuyển tiếp từ bậc tiểu học lên trung học cơ sở (THCS), đồng thời là một thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục được thực hiện theo quy định của pháp luật. Việc tuyển sinh không chỉ nhằm bảo đảm mọi học sinh đủ điều kiện đều được tiếp tục học tập mà còn góp phần thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục THCS trên phạm vi toàn quốc.

Hiện nay, công tác tuyển sinh lớp 6 được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật quan trọng, trong đó nổi bật gồm:

  • Luật Giáo dục năm 2019;
  • Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học;
  • Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh THCS và THPT (có hiệu lực từ ngày 14/02/2025);
  • Thông tư số 50/2021/TT-BGDĐT và Thông tư số 03/2014/TT-BGDĐT đối với các trường hợp học sinh từ nước ngoài trở về hoặc học sinh là người nước ngoài.

Các địa phương sẽ căn cứ những quy định này để ban hành kế hoạch tuyển sinh cụ thể hằng năm, phù hợp với điều kiện thực tế về dân cư, cơ sở vật chất và mạng lưới trường học.

 

1.1. Nguyên tắc tuyển sinh lớp 6 theo quy định mới

Theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT, việc tuyển sinh lớp 6 phải bảo đảm các nguyên tắc cơ bản sau:

  • Công khai, minh bạch, khách quan và công bằng.
  • Bảo đảm quyền học tập của mọi trẻ em trong độ tuổi.
  • Thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục THCS.
  • Phù hợp với quy hoạch mạng lưới trường học và điều kiện của từng địa phương.
  • Không tạo áp lực thi cử đối với học sinh tiểu học.

Đây là định hướng xuyên suốt của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm giảm áp lực học tập, đồng thời bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng.

 

1.2. Từ năm 2025, tuyển sinh lớp 6 chỉ thực hiện bằng xét tuyển

Một trong những thay đổi quan trọng nhất của Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT là thống nhất phương thức tuyển sinh lớp 6 trên toàn quốc.

Theo đó:

  • Việc tuyển sinh THCS được tổ chức một lần trong năm.
  • Phương thức tuyển sinh duy nhất là xét tuyển.
  • Không tổ chức thi tuyển hoặc kiểm tra đánh giá năng lực để tuyển sinh lớp 6 tại các trường công lập.

Quy định này đã thay thế cơ chế trước đây vốn cho phép một số trường có số lượng hồ sơ vượt chỉ tiêu được kết hợp xét tuyển với kiểm tra năng lực.

Đối với những trường có số lượng đăng ký nhiều hơn chỉ tiêu, Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan quản lý trực tiếp sẽ ban hành tiêu chí xét tuyển phù hợp theo quy định của pháp luật. Các tiêu chí này có thể căn cứ vào kết quả học tập, quá trình rèn luyện trong 5 năm tiểu học hoặc các tiêu chí ưu tiên khác do địa phương quy định, thay vì tổ chức kỳ thi đầu vào.

Việc chuyển hoàn toàn sang xét tuyển góp phần hạn chế tình trạng luyện thi từ bậc tiểu học, đồng thời bảo đảm sự bình đẳng giữa học sinh khi chuyển cấp.

 

1.3. Điều kiện để được nhập học lớp 6

Theo Luật Giáo dục năm 2019, học sinh muốn vào học lớp 6 cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

Thứ nhất, đã hoàn thành chương trình tiểu học theo quy định.

Việc hoàn thành chương trình được chứng minh thông qua học bạ và giấy chứng nhận hoàn thành chương trình tiểu học hoặc xác nhận tương đương của cơ sở giáo dục.

Thứ hai, bảo đảm độ tuổi theo quy định.

Độ tuổi thông thường để vào lớp 6 là 11 tuổi, tính theo năm.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép một số trường hợp được học muộn hơn hoặc sớm hơn nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều lệ trường học, chẳng hạn như:

  • học sinh khuyết tật;
  • học sinh là người dân tộc thiểu số;
  • học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn;
  • học sinh từ nước ngoài trở về;
  • học sinh được phép học vượt lớp theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

 

1.4. Phân tuyến tuyển sinh theo nơi cư trú

Đối với trường công lập, việc tuyển sinh lớp 6 chủ yếu được thực hiện theo địa bàn cư trú nhằm bảo đảm cân đối quy mô trường lớp và thực hiện phổ cập giáo dục.

Hiện nay, nhiều tỉnh, thành phố đã sử dụng dữ liệu cư trú điện tử thay cho sổ hộ khẩu giấy. Thông tin cư trú của học sinh được xác minh thông qua:

  • Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;
  • mã định danh cá nhân;
  • ứng dụng VNeID;
  • giấy xác nhận thông tin cư trú khi cần thiết.

Một số địa phương như Hà Nội còn áp dụng hệ thống bản đồ số GIS để phân tuyến tuyển sinh dựa trên khoảng cách thực tế từ nơi cư trú đến trường học, góp phần bảo đảm việc phân bổ học sinh hợp lý và minh bạch hơn.

 

1.5. Đăng ký tuyển sinh trực tuyến ngày càng được mở rộng

Cùng với quá trình chuyển đổi số, nhiều địa phương đã triển khai tuyển sinh đầu cấp theo hình thức trực tuyến.

Thông thường, phụ huynh sẽ:

  • đăng nhập hệ thống tuyển sinh bằng mã định danh học sinh;
  • kiểm tra thông tin cá nhân và thông tin cư trú;
  • lựa chọn trường theo phân tuyến;
  • xác nhận cam kết về tính chính xác của thông tin;
  • gửi hồ sơ trực tuyến và theo dõi kết quả xét tuyển.

Sau khi được xác nhận trúng tuyển, phụ huynh tiếp tục hoàn thiện hồ sơ bản giấy theo yêu cầu của nhà trường để chính thức hoàn tất thủ tục nhập học.

Việc kết hợp giữa hồ sơ điện tử và hồ sơ giấy giúp giảm đáng kể thời gian xử lý, đồng thời hạn chế sai sót trong quá trình tiếp nhận.

 

1.6. Quy định về sĩ số lớp học

Ngoài điều kiện tuyển sinh, pháp luật cũng quy định giới hạn về quy mô lớp học nhằm bảo đảm chất lượng giáo dục.

Theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định số lượng học sinh mỗi lớp phù hợp với điều kiện địa phương nhưng không được vượt quá 45 học sinh/lớp đối với cấp THCS.

Quy định này là căn cứ để các địa phương xây dựng kế hoạch phân tuyến tuyển sinh, bố trí chỉ tiêu và điều tiết số lượng học sinh giữa các trường nhằm hạn chế tình trạng quá tải tại những khu vực có mật độ dân cư cao.

Nhìn chung, quy định tuyển sinh lớp 6 hiện nay hướng đến mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục và giảm áp lực thi cử đối với học sinh sau khi hoàn thành chương trình tiểu học. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các gia đình chủ động chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục nhập học đúng thời gian theo kế hoạch tuyển sinh của từng địa phương.

 

2. Danh mục hồ sơ nhập học lớp 6 đầy đủ nhất năm 2026

Sau khi có thông báo trúng tuyển hoặc được xác nhận đủ điều kiện nhập học, phụ huynh cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của trường THCS và kế hoạch tuyển sinh của địa phương. Mặc dù từng tỉnh, thành phố có thể quy định thêm một số giấy tờ phục vụ công tác quản lý, nhưng về cơ bản, bộ hồ sơ nhập học lớp 6 năm 2026 thường bao gồm các tài liệu sau.

 

Đơn đăng ký hoặc đơn xin nhập học

Đây là giấy tờ thể hiện nguyện vọng chính thức của cha mẹ hoặc người giám hộ về việc cho học sinh theo học tại trường.

Tùy từng địa phương, đơn có thể được:

  • điền trực tiếp trên Cổng tuyển sinh đầu cấp;
  • in từ hệ thống tuyển sinh trực tuyến;
  • hoặc sử dụng mẫu do nhà trường phát hành.

Thông tin trong đơn phải thống nhất với giấy khai sinh, dữ liệu cư trú và học bạ. Người ký đơn phải là cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của học sinh.

 

Bản sao hợp lệ giấy khai sinh

Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch quan trọng để xác định:

  • họ và tên học sinh;
  • ngày, tháng, năm sinh;
  • giới tính;
  • quốc tịch;
  • quan hệ cha mẹ.

Theo quy định, phụ huynh nên nộp bản sao được cấp từ sổ gốc hoặc bản sao chứng thực theo quy định của pháp luật. Nhà trường có thể đối chiếu với dữ liệu hộ tịch điện tử hoặc bản chính khi cần thiết.

 

Học bạ tiểu học bản chính

Học bạ là căn cứ chứng minh quá trình học tập và rèn luyện của học sinh trong suốt 5 năm tiểu học.

Một học bạ hợp lệ cần có:

  • đầy đủ kết quả đánh giá các năm học;
  • chữ ký của giáo viên chủ nhiệm;
  • xác nhận của Hiệu trưởng;
  • dấu của nhà trường theo quy định.

Trong trường hợp học bạ được quản lý dưới dạng điện tử, việc in và xác nhận phải thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục.

 

Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình tiểu học

Đây là căn cứ xác nhận học sinh đã hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học và đủ điều kiện chuyển lên cấp THCS.

Tại nhiều địa phương, nội dung này được xác nhận ngay trên học bạ. Một số nơi vẫn cấp giấy chứng nhận riêng theo quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo.

 

Giấy tờ xác nhận thông tin cư trú

Sau khi Luật Cư trú bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy, việc xác định nơi cư trú của học sinh được thực hiện thông qua dữ liệu điện tử.

Tùy yêu cầu của từng địa phương, phụ huynh có thể sử dụng:

  • Giấy xác nhận thông tin về cư trú;
  • Thông báo số định danh cá nhân;
  • thông tin cư trú trên ứng dụng VNeID;
  • dữ liệu được đồng bộ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đây là căn cứ quan trọng để xác định học sinh đúng tuyến hay trái tuyến.

 

Ảnh học sinh

Nhiều trường yêu cầu nộp từ 2 đến 4 ảnh theo kích thước 3×4 cm hoặc 4×6 cm.

Ảnh được sử dụng để:

  • lập hồ sơ học sinh;
  • làm thẻ học sinh;
  • quản lý y tế học đường;
  • lưu trên cơ sở dữ liệu của nhà trường.

Phụ huynh nên chuẩn bị ảnh được chụp trong thời gian gần nhất, trang phục lịch sự, nền ảnh theo yêu cầu của trường.

 

Thẻ bảo hiểm y tế

Nhà trường thường yêu cầu bản sao hoặc bản in thông tin thẻ bảo hiểm y tế nhằm phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe học sinh.

Nếu học sinh chưa được cấp thẻ mới, phụ huynh nên liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc nhà trường để được hướng dẫn thực hiện theo quy định.

 

Giấy tờ chứng minh thuộc diện ưu tiên (nếu có)

Đối với học sinh thuộc diện được hưởng chính sách ưu tiên hoặc hỗ trợ của Nhà nước, cần chuẩn bị thêm giấy tờ chứng minh phù hợp, chẳng hạn như:

  • giấy chứng nhận hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo;
  • giấy xác nhận người có công;
  • giấy xác nhận khuyết tật;
  • giấy xác nhận dân tộc thiểu số;
  • các giấy tờ ưu tiên khác theo quy định của pháp luật.

Việc bổ sung đầy đủ giấy tờ sẽ giúp học sinh được xem xét hưởng các chế độ hỗ trợ đúng quy định.

 

Một số giấy tờ khác theo yêu cầu của từng trường

Ngoài các giấy tờ bắt buộc, một số trường có thể yêu cầu bổ sung:

  • Phiếu thông tin học sinh;
  • Phiếu khai báo y tế;
  • Phiếu đăng ký bán trú;
  • Phiếu đăng ký xe đưa đón;
  • Cam kết phối hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường.

Đối với trường ngoài công lập, phụ huynh có thể phải ký thêm hợp đồng giáo dục hoặc các văn bản liên quan đến học phí, dịch vụ giáo dục theo quy chế của trường.

 

3. Thủ tục nhập học lớp 6 chi tiết cho phụ huynh

Thủ tục nhập học lớp 6 hiện nay được triển khai theo hướng kết hợp giữa hình thức trực tuyến và trực tiếp nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm tính chính xác của thông tin tuyển sinh.

 

Bước 1. Theo dõi kế hoạch tuyển sinh của địa phương

Trước mỗi năm học, UBND cấp huyện hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ ban hành kế hoạch tuyển sinh đầu cấp.

Phụ huynh cần theo dõi:

  • thời gian đăng ký;
  • đối tượng tuyển sinh;
  • địa bàn tuyển sinh;
  • chỉ tiêu của từng trường;
  • lịch nộp hồ sơ;
  • lịch xác nhận nhập học.

Việc nộp hồ sơ quá thời hạn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của học sinh.

 

Bước 2. Kiểm tra thông tin cá nhân của học sinh

Trước khi đăng ký, phụ huynh cần kiểm tra kỹ các thông tin như:

  • họ và tên;
  • ngày tháng năm sinh;
  • số định danh cá nhân;
  • địa chỉ cư trú;
  • trường tiểu học;
  • kết quả hoàn thành chương trình tiểu học.

Nếu phát hiện sai sót, cần liên hệ trường tiểu học hoặc cơ quan có thẩm quyền để điều chỉnh trước khi đăng ký chính thức.

 

Bước 3. Đăng ký tuyển sinh

Tùy từng địa phương, phụ huynh thực hiện theo một trong hai hình thức:

  • đăng ký trực tuyến trên Cổng tuyển sinh đầu cấp;
  • hoặc nộp hồ sơ trực tiếp tại trường theo thông báo.

Đối với địa phương triển khai tuyển sinh trực tuyến, phụ huynh cần:

  • đăng nhập tài khoản được cấp;
  • kiểm tra thông tin học sinh;
  • lựa chọn trường theo phân tuyến;
  • xác nhận thông tin;
  • hoàn tất việc gửi hồ sơ trên hệ thống.

 

Bước 4. Theo dõi kết quả xét tuyển

Sau thời gian xét tuyển, phụ huynh tra cứu kết quả trên hệ thống hoặc theo thông báo của nhà trường.

Nếu đủ điều kiện trúng tuyển, phụ huynh cần xác nhận nhập học đúng thời hạn.

Một số địa phương quy định nếu không xác nhận nhập học đúng thời gian thì kết quả tuyển sinh có thể bị hủy theo kế hoạch tuyển sinh của địa phương.

 

Bước 5. Nộp hồ sơ bản giấy

Sau khi xác nhận nhập học trực tuyến, phụ huynh mang toàn bộ hồ sơ đến trường để đối chiếu.

Cán bộ tuyển sinh sẽ kiểm tra:

  • tính hợp lệ của giấy khai sinh;
  • học bạ bản chính;
  • giấy xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học;
  • giấy tờ cư trú;
  • các giấy tờ ưu tiên (nếu có).

Nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, nhà trường sẽ tiếp nhận và xác nhận hoàn tất thủ tục nhập học.

 

Bước 6. Hoàn thành các thủ tục đầu năm học

Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, phụ huynh thực hiện các thủ tục theo thông báo của trường như:

  • đăng ký bán trú;
  • đăng ký phương tiện đưa đón;
  • tham gia bảo hiểm y tế theo quy định;
  • nhận lớp;
  • tham dự buổi họp phụ huynh đầu năm.

Đối với trường ngoài công lập, phụ huynh còn thực hiện các thủ tục tài chính theo hợp đồng giáo dục đã ký kết.

 

4. Các trường hợp đặc biệt và lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ chuyển cấp

Không phải mọi học sinh đều có điều kiện nhập học giống nhau. Pháp luật giáo dục đã dự liệu nhiều trường hợp đặc biệt nhằm bảo đảm quyền học tập của trẻ em trong những hoàn cảnh khác nhau.

 

Học sinh nhập học quá độ tuổi

Theo Luật Giáo dục và Điều lệ trường THCS, độ tuổi thông thường để vào lớp 6 là 11 tuổi.

Tuy nhiên, một số trường hợp được phép nhập học muộn hơn, gồm:

  • học sinh là người dân tộc thiểu số;
  • học sinh khuyết tật;
  • học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn;
  • học sinh từ nước ngoài trở về.

Gia đình cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng chính sách này.

 

Học sinh được học vượt lớp

Một số học sinh có năng lực nổi trội được phép học vượt lớp theo quyết định của Hiệu trưởng sau khi thực hiện đầy đủ quy trình đánh giá theo quy định.

Khi nhập học lớp 6, phụ huynh phải nộp thêm quyết định cho phép học vượt lớp để chứng minh việc nhập học trước tuổi là hợp pháp.

 

Học sinh từ nước ngoài trở về

Ngoài hồ sơ thông thường, học sinh có thể phải bổ sung:

  • hồ sơ học tập ở nước ngoài;
  • bản dịch công chứng;
  • giấy tờ hợp pháp hóa lãnh sự (nếu thuộc trường hợp phải hợp pháp hóa);
  • giấy tờ chứng minh hoàn thành chương trình tương đương.

Việc tiếp nhận thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với học sinh Việt Nam ở nước ngoài và học sinh có yếu tố nước ngoài.

 

Học sinh là người nước ngoài

Đối với học sinh mang quốc tịch nước ngoài, hồ sơ có thể bao gồm thêm:

  • hộ chiếu;
  • giấy phép cư trú;
  • hồ sơ học tập;
  • giấy khám sức khỏe;
  • các giấy tờ khác theo quy định của cơ sở giáo dục.

 

Lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ

Để tránh bị trả lại hồ sơ hoặc phải bổ sung nhiều lần, phụ huynh nên lưu ý:

  • Kiểm tra sự thống nhất của toàn bộ thông tin trên giấy khai sinh, học bạ và dữ liệu cư trú.
  • Chuẩn bị đầy đủ bản chính và bản sao theo yêu cầu.
  • Không sử dụng giấy tờ giả, giấy tờ sửa chữa hoặc thông tin cư trú không đúng thực tế.
  • Nộp hồ sơ đúng thời hạn theo kế hoạch tuyển sinh.
  • Chủ động lưu giữ bản sao các giấy tờ quan trọng để sử dụng khi cần.

Việc cung cấp thông tin không trung thực có thể dẫn đến việc bị hủy kết quả tuyển sinh và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

 

5. Giải đáp thắc mắc thường gặp về hồ sơ tuyển sinh lớp 6

Hồ sơ nhập học lớp 6 gồm những giấy tờ nào?

Thông thường gồm đơn nhập học, giấy khai sinh, học bạ tiểu học bản chính, giấy chứng nhận hoàn thành chương trình tiểu học, giấy tờ cư trú, ảnh học sinh, thẻ bảo hiểm y tế và các giấy tờ ưu tiên (nếu có). Từng địa phương hoặc từng trường có thể yêu cầu bổ sung một số biểu mẫu quản lý.

Có bắt buộc phải nộp học bạ bản chính không?

Có. Học bạ bản chính là căn cứ xác nhận quá trình học tập và việc hoàn thành chương trình tiểu học. Nếu bị mất, phụ huynh cần liên hệ trường tiểu học nơi học sinh theo học để được hướng dẫn cấp lại hoặc cấp giấy xác nhận theo quy định.

Có còn thi tuyển vào lớp 6 hay không?

Theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 14/02/2025, tuyển sinh lớp 6 được thực hiện bằng phương thức xét tuyển. Các trường công lập không tổ chức thi tuyển hoặc kiểm tra đánh giá năng lực để tuyển sinh lớp 6.

Có thể nộp hồ sơ trái tuyến không?

Việc nộp hồ sơ trái tuyến phụ thuộc vào kế hoạch tuyển sinh của từng địa phương. Sau khi bảo đảm đủ chỉ tiêu học sinh đúng tuyến, cơ quan quản lý giáo dục có thể xem xét tiếp nhận học sinh trái tuyến nếu còn chỉ tiêu và đáp ứng điều kiện theo quy định.

Nếu thông tin cư trú trên hệ thống bị sai thì phải làm gì?

Phụ huynh cần liên hệ cơ quan công an hoặc cơ quan quản lý dữ liệu cư trú để điều chỉnh thông tin trước thời điểm đăng ký tuyển sinh chính thức. Không nên chờ đến khi nộp hồ sơ vì có thể ảnh hưởng đến việc phân tuyến.

Nhà trường có được yêu cầu học sinh học thêm trước khi nhập học không?

Không. Luật Giáo dục năm 2019 nghiêm cấm việc ép buộc học sinh học thêm để thu tiền. Nhà trường không được lấy việc tham gia học thêm làm điều kiện tiếp nhận hồ sơ hoặc xác nhận nhập học.

Hồ sơ điện tử có thay thế hoàn toàn hồ sơ giấy không?

Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai đăng ký tuyển sinh trực tuyến. Tuy nhiên, sau khi được xác nhận trúng tuyển, phụ huynh vẫn phải nộp hoặc xuất trình các giấy tờ theo yêu cầu của nhà trường để đối chiếu và hoàn thiện hồ sơ nhập học.

Nếu nộp thiếu hồ sơ thì có bị từ chối nhập học không?

Trong thực tế, nếu còn thiếu giấy tờ nhưng vẫn trong thời hạn tuyển sinh, nhà trường thường hướng dẫn phụ huynh bổ sung. Tuy nhiên, nếu không hoàn thiện hồ sơ đúng thời hạn hoặc giấy tờ không hợp lệ, việc nhập học có thể bị ảnh hưởng theo quy định trong kế hoạch tuyển sinh của địa phương.

Quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm một số nội dung khác về nhập học như: