1. Tại sao cần tinh giản biên chế trong bộ máy hành chính Nhà nước
Mục đích chính của việc tinh giản biên chế không chỉ đơn thuần là cắt giảm số lượng nhân sự một cách cơ học. Thay vào đó, nó hướng đến việc tối ưu hóa cấu trúc tổ chức để tạo ra một bộ máy hoạt động mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Qua việc điều chỉnh cả về số lượng và chất lượng nhân sự, mục tiêu là làm cho hoạt động của cơ quan nhà nước trở nên linh hoạt hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân trong bối cảnh ngân sách hạn chế của nhà nước.
Quá trình thực hiện tinh giản biên chế ở nước ta trong những năm gần đây, mục tiêu không đạt được như kỳ vọng. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục triển khai tinh giản biên chế bằng những phương pháp mới cùng với việc áp dụng các giải pháp để vượt qua những hạn chế đã xuất hiện trong quá trình thực hiện tinh giản biên chế trong thời gian qua.
Ngoài ra, trong khuôn khổ của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước cần tập trung vào việc cải cách cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng nhân sự và tạo động lực qua việc cải thiện chính sách tiền lương, nhằm thúc đẩy hiệu quả và chất lượng công việc của cán bộ, công chức, viên chức. Đồng thời, tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ hành chính và dịch vụ công.
Do những hạn chế và kết quả hạn chế từ việc thực hiện tinh giản biên chế trong hơn mười năm qua cùng với hướng đi trong cải cách hành chính nhà nước trong tương lai, việc thực hiện tinh giản biên chế trong bộ máy hành chính nhà nước ở Việt Nam trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
2. Yêu cầu đẩy mạnh tinh giản biên chế của Thủ tướng Chính phủ
Căn cứ theo quy định tại Chỉ thị 01/CT-TTg tăng cường tiết kiệm chi ngân sách nhà nước, Yêu cầu đẩy mạnh tinh giản biên chế của Thủ tướng Chính phủ được quy định như sau:
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Đẩy mạnh việc sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế, thực hiện cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập trên cơ sở phù hợp với tình hình thực tiễn của từng ngành, từng đơn vị để giảm chi thường xuyên và cơ cấu lại ngân sách nhà nước.
Xây dựng phương án tăng cường mức độ tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định; thúc đẩy sự tham gia của các thành phần trong xã hội vào việc cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ sự nghiệp công, đồng thời giảm áp lực lên ngân sách nhà nước.
- Tổ chức thực hiện chi ngân sách nhà nước theo dự toán được giao, bảo đảm phân bổ, giao dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách và cấp dưới theo đúng thời hạn và quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015 và các văn bản hướng dẫn.
Rà soát, sắp xếp, điều chỉnh dự toán chi theo quy định; chủ động cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết; giảm các khoản chi tổ chức hội nghị, hội thảo, khánh tiết, đi công tác trong và ngoài nước nước, nhất là nghiên cứu, khảo sát nước ngoài; năm 2024 cắt giảm, tiết kiệm 5% ngay từ đầu năm dự toán chi thường xuyên so với dự toán được giao để tăng cho đầu tư cho hạ tầng chiến lược, y tế, giáo dục, biến đổi khí hậu và an sinh xã hội; đồng thời thông báo cho các cơ quan, đơn vị biết để chủ động tiết kiệm trong cân đối thu chi.
- Quán triệt yêu cầu triệt để tiết kiệm các khoản chi ngân sách nhà nước, nhất là chi thường xuyên ngay từ khâu xác định nhiệm vụ; bảo đảm việc thực hiện các nhiệm vụ thống nhất từ khâu lập dự toán đến triển khai phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.
Chủ động rà soát các chính sách, nhiệm vụ, sắp xếp thứ tự ưu tiên các khoản chi thực hiện theo mức độ cấp thiết, quan trọng và khả năng triển khai thực hiện trong năm hiện hành để xây dựng dự toán sát khả năng thực hiện.
Bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ, chương trình, dự án, đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt trên cơ sở nguồn ngân sách nhà nước được phân bổ; chủ động sắp xếp, xử lý để triển khai các nhiệm vụ được giao phát sinh trong năm dự toán; hạn chế tối đa bổ sung ngoài dự toán được giao, hủy dự toán hoặc chuyển nguồn sang năm sau.
- Chỉ trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, đề án, nhiệm vụ mới khi thực sự cần thiết và có nguồn bảo đảm; dự kiến đầy đủ nhu cầu kinh phí thực hiện các chính sách, chế độ, nhiệm vụ mới đã được cấp có thẩm quyền quyết định.
- Xử lý số dư, chuyển nguồn, quyết toán các nhiệm vụ chi thường xuyên ngân sách nhà nước theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2015 và các văn bản hướng dẫn; không chuyển nguồn sang năm sau đối với các khoản kinh phí đã hết nhiệm vụ chi hoặc hết thời gian giải ngân để giảm bội chi ngân sách nhà nước; rà soát để thu hồi các khoản tạm ứng chi ngân sách kéo dài nhiều năm đã hết thời gian thực hiện theo quy định.
- Đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản công theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, bảo đảm tiết kiệm.
Tổ chức rà soát, sắp xếp lại tài sản công bảo đảm sử dụng đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức theo chế độ quy định và phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; đẩy mạnh việc xử lý tài sản không còn nhu cầu sử dụng đúng quy định của pháp luật, công khai, minh bạch; kiên quyết thu hồi các tài sản sử dụng sai đối tượng, sai mục đích, vượt tiêu chuẩn, định mức; không để lãng phí thất thoát tài sản công.
3. Một số vấn đề được đặt ra trong tinh giản biên chế và giải pháp tháo gỡ
Các vấn đề phải giải quyết trong quá trình thực hiện tinh giản biên chế thời gian tới bao gồm các vấn đề sau:
Đầu tiên, cần xác định rõ ràng năng lực của cán bộ, công chức để đảm bảo phù hợp với yêu cầu công việc, và dựa vào điều này để loại bỏ những người không đủ năng lực khỏi tổ chức.
Thứ hai, việc đánh giá chính xác mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức sẽ giúp xác định những người không thực hiện công việc đúng mức và có thể đưa ra quyết định về họ.
Thứ ba, cần tránh sự phân biệt đối xử, né tránh, và thiếu quyết đoán từ lãnh đạo tổ chức để ngăn chặn các hành vi tiêu cực như "chạy trốn" trách nhiệm hoặc sử dụng tinh giản biên chế như công cụ trừng phạt.
Cuối cùng, cần hạn chế tình trạng người được tinh giản biên chế sớm. Nếu tỷ lệ lớn người bị loại là những người trước tuổi nghỉ hưu, có thể cơ quan, tổ chức đang mất đi nguồn nhân lực có kinh nghiệm quan trọng, không phải loại bỏ những người có kinh nghiệm làm việc tốt.
Các giải pháo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tinh giản biên chế:
- Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng và phê duyệt đề án vị trí công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước, việc này trở thành bước quan trọng để xác định nhiệm vụ và yêu cầu về năng lực cho từng vị trí công việc trong tổ chức. Đề án vị trí việc làm trở thành cơ sở quan trọng để xác định chính xác những đối tượng thuộc diện tinh giản biên chế.
- Việc xác định số lượng cán bộ, công chức thuộc diện tinh giản không nên bị ràng buộc bởi con số tối thiểu như trong Nghị quyết số 39-NQ/TW, mà cần dựa trên nhu cầu công việc thực tế của từng cơ quan, tổ chức. Điều này đòi hỏi việc xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của cơ quan dựa trên cơ sở pháp lý và điều kiện thực tế của địa phương để định lượng nguồn nhân lực cần thiết. Một tiêu chí quan trọng nữa là việc cụ thể hóa kết quả từ đề án vị trí công việc, giúp xác định chính xác số lượng nhân sự phù hợp với yêu cầu thực tế. Điều này có thể dẫn đến các tỷ lệ nhân sự dư không đồng nhất giữa các cơ quan, ví dụ như có cơ quan có tỷ lệ cán bộ thừa trên 10% (thậm chí 30 hoặc 40%), trong khi những cơ quan khác đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân sự, đặc biệt là ở các cấp quản lý đô thị và xã.
- Cần cụ thể hóa và xây dựng tiêu chí đánh giá phù hợp cho từng vị trí công việc trong cơ quan, tổ chức. Cơ sở để thực hiện điều này chính là đề án vị trí công việc của từng cơ quan, đồng thời mở rộng việc thu thập thông tin đánh giá từ bên ngoài cơ quan để đảm bảo tính khách quan và chính xác.
- Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức với thực hiện tinh giản biên chế là cực kỳ quan trọng. Họ phải chịu trách nhiệm lãnh đạo và tổ chức thực hiện tinh giản biên chế. Do đó, cần có các quy định rõ ràng để ràng buộc cam kết của họ và cũng cần áp đặt các biện pháp kỷ luật nghiêm khắc nếu không thực hiện cam kết này.
Xem thêm: Trường hợp phải hoàn trả tiền trợ cấp tinh giản biên chế?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cần đẩy mạnh tinh giản biên chế mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
