1. Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận báo cáo giao dịch có giá trị lớn
Theo khoản 1 Điều 25 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, đối tượng có trách nhiệm báo cáo giao dịch có giá trị lớn với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bao gồm:
- Tổ chức tài chính: Bao gồm ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, v.v.
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính: Bao gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá nhân hoạt động trong các lĩnh vực như bất động sản, mua bán kim loại quý, đá quý, trang sức, v.v.
- Mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo: Mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo được Thủ tướng Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. Hiện nay, theo Quyết định số 11/2023/QĐ-TTg ngày 01/12/2023, mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo là từ 400 triệu đồng trở lên.
- Chế độ báo cáo: Chế độ báo cáo về giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định. Theo quy định hiện hành, các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm báo cáo giao dịch có giá trị lớn trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện giao dịch. Báo cáo được thực hiện theo mẫu báo cáo do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành.
- Lưu ý:
+ Việc không báo cáo hoặc báo cáo không đúng thời hạn, không đầy đủ thông tin về giao dịch có giá trị lớn là hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống rửa tiền và có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
+ Để biết thêm thông tin chi tiết về quy định báo cáo giao dịch có giá trị lớn, bạn có thể tham khảo các văn bản pháp luật sau:
->Luật Phòng, chống rửa tiền 2022
->Quyết định số 11/2023/QĐ-TTg ngày 01/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc quy định mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo
-> Thông tư của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về chế độ báo cáo về giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo
2. Mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo hiện nay là bao nhiêu?
Theo Quyết định số 11/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 27/4/2023, mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là từ 400.000.000 (bốn trăm triệu) đồng trở lên. Quyết định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2023.
Quy định này nhằm mục đích tăng cường công tác phòng, chống rửa tiền, đồng thời đảm bảo an ninh, trật tự an toàn trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Việc báo cáo giao dịch có giá trị lớn giúp Ngân hàng Nhà nước có thể theo dõi, giám sát các hoạt động giao dịch nghi ngờ liên quan đến rửa tiền, từ đó có biện pháp kịp thời để ngăn chặn.
Đối tượng báo cáo giao dịch có giá trị lớn bao gồm:
- Tổ chức tài chính: Bao gồm ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, v.v.
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính: Bao gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá nhân hoạt động trong các lĩnh vực như bất động sản, mua bán kim loại quý, đá quý, trang sức, v.v.
Chế độ báo cáo:
- Thời hạn báo cáo: 5 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện giao dịch.
- Mẫu báo cáo: Mẫu báo cáo do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành.
Lưu ý: Việc không báo cáo hoặc báo cáo không đúng thời hạn, không đầy đủ thông tin về giao dịch có giá trị lớn là hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống rửa tiền và có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
3. Hình thức và thời hạn báo cáo giao dịch có giá trị lớn
* Theo quy định tại Điều 36 Luật Phòng chống rửa tiền năm 2022 và khoản 1 Điều 10 Thông tư 09/2023/TT-NHNN thì đối tượng báo cáo có trách nhiệm báo cáo giao dịch có giá trị lớn bằng hai hình thức sau:
- Báo cáo bằng dữ liệu điện tử:
+ Đây là hình thức được khuyến khích sử dụng vì đảm bảo tính chính xác, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.
+ Đối tượng báo cáo cần thực hiện báo cáo theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 09/2023/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 28/11/2023.
=> Đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo dữ liệu điện tử giao dịch có giá trị lớn theo các bước sau:
+ Thiết lập kết nối: Đối tượng báo cáo có trách nhiệm thiết lập đường truyền, kết nối mạng truyền tin với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thông qua Cục Công nghệ thông tin để thực hiện: Gửi báo cáo giao dịch có giá trị lớn; Gửi thông tin về phòng, chống rửa tiền.
+ Chuẩn bị dữ liệu:
-> Báo cáo dữ liệu điện tử phải được truyền qua đường truyền, mạng truyền tin đã được thiết lập theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 10 Thông tư 09/2023/TT-NHNN.
-> Báo cáo dữ liệu điện tử phải tuân thủ theo đúng định dạng dữ liệu và cấu trúc file theo hướng dẫn của Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền.
+ Hệ thống hỗ trợ: Đối tượng báo cáo được phép thực hiện chuyển tiền điện tử có trách nhiệm xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phù hợp để đáp ứng yêu cầu báo cáo dữ liệu điện tử, bao gồm:
-> Hệ thống phần mềm để quét, lọc theo danh sách đen, danh sách cảnh báo, danh sách cá nhân có ảnh hưởng chính trị quy định tại khoản 9, khoản 10 Điều 3 và khoản 1 Điều 17 Luật Phòng, chống rửa tiền.
-> Hệ thống phần mềm để phát hiện, cảnh báo dấu hiệu giao dịch đáng ngờ nhằm mục đích phòng, chống rửa tiền.
- Báo cáo bằng văn bản giấy:
+ Hình thức này chỉ được sử dụng khi đối tượng báo cáo chưa thiết lập được hệ thống công nghệ thông tin để báo cáo bằng dữ liệu điện tử.
+ Đối tượng báo cáo cần sử dụng mẫu báo cáo do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành theo Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 09/2023/TT-NHNN.
- Ngoài ra, trong trường hợp cần thiết, đối tượng báo cáo có thể báo cáo qua fax, điện thoại, thư điện tử. Tuy nhiên, cần lưu ý:
+ Bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu thông tin báo cáo.
+ Phải xác nhận lại bằng một trong hai hình thức báo cáo chính thức (bằng dữ liệu điện tử hoặc văn bản giấy) theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.
- Lưu ý: Đối với báo cáo giao dịch đáng ngờ:
+ Cần gửi kèm hồ sơ mở tài khoản đối với các giao dịch thực hiện thông qua tài khoản.
+ Cung cấp thông tin nhận biết khách hàng, các chứng từ và tài liệu khác liên quan đến giao dịch đáng ngờ.
+ Ghi rõ các biện pháp phòng ngừa đã thực hiện.
* Theo quy định tại Điều 37 Luật Phòng chống rửa tiền năm 2022 và khoản 2 Điều 10 Thông tư 09/2023/TT-NHNN thì thời hạn báo cáo giao dịch theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022:
- Giao dịch có giá trị lớn và giao dịch chuyển tiền điện tử:
+ Báo cáo bằng dữ liệu điện tử: 01 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch.
+ Báo cáo bằng văn bản giấy: 02 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch.
- Giao dịch đáng ngờ:
+ Báo cáo do phát hiện: 03 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh giao dịch hoặc 01 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện.
+ Báo cáo do khách hàng yêu cầu: 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện.
- Báo cáo dữ liệu điện tử:
+ Giao dịch có giá trị lớn và giao dịch chuyển tiền điện tử phải được gửi trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo ngay sau ngày phát sinh giao dịch.
+ Trường hợp ngày gửi báo cáo trùng với ngày nghỉ lễ, Tết hoặc cuối tuần, thời hạn báo cáo được dời sang ngày làm việc tiếp theo.
- Lưu ý:
+ Các quy định trên áp dụng cho tất cả các đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.
+ Việc báo cáo không đúng thời hạn hoặc không đầy đủ thông tin có thể dẫn đến các biện pháp xử phạt theo quy định của pháp luật.
4. Trường hợp không phải báo cáo giao dịch có giá trị lớn
Tại khoản 2 Điều 34 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, các giao dịch chuyển tiền điện tử không phải báo cáo bao gồm:
- Giao dịch chuyển tiền bắt nguồn từ giao dịch sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, hoặc thẻ trả trước để thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ. Ví dụ:
+ Bạn mua sắm trực tuyến và thanh toán bằng thẻ ghi nợ/thẻ tín dụng.
+ Bạn thanh toán hóa đơn điện nước, internet bằng thẻ trả trước.
+ Bạn nạp tiền điện thoại di động bằng thẻ cào.
- Giao dịch chuyển tiền và thanh toán giữa các tổ chức tài chính mà người khởi tạo và người thụ hưởng đều là các tổ chức tài chính. Ví dụ:
+ Ngân hàng A chuyển tiền cho Ngân hàng B để thanh toán bù trừ giao dịch.
+ Công ty chứng khoán A chuyển tiền cho công ty chứng khoán B để thanh toán giao dịch mua bán chứng khoán.
+ Quỹ đầu tư A chuyển tiền cho quỹ đầu tư B để thực hiện giao dịch đầu tư.
- Lưu ý:
+ Quy định này chỉ áp dụng cho các giao dịch chuyển tiền điện tử được thực hiện trong nước.
+ Đối với các giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế, tất cả các giao dịch đều phải báo cáo, bất kể nguồn gốc hay mục đích sử dụng của khoản tiền.
+ Danh sách các giao dịch chuyển tiền điện tử không phải báo cáo có thể được bổ sung, thay đổi theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quyết định 11/2023/QĐ-TTg:các giao dịch có giá trị từ 400 triệu đồng trở lên thì phải thực hiện báo cáo với Ngân hàng Nhà nước. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
