1. Thế nào là thương nhân môi giới mua bán hàng hoá qua Sở Giao dịch hàng hoá?

Đầu tiên, hãy tìm hiểu về khái niệm môi giới thương mại, dựa trên bản chất, nó có thể được hiểu là một dịch vụ trong lĩnh vực thương mại. Theo định nghĩa của Viện ngôn ngữ học trong Từ điển tiếng Việt, môi giới thương mại là một dịch vụ thương mại, trong đó bên môi giới đóng vai trò trung gian giữa hai bên để họ tiếp xúc và tương tác với nhau. Trong quan hệ môi giới thương mại, bên môi giới là một thương nhân đã đăng ký kinh doanh để cung cấp dịch vụ môi giới thương mại, và không cần phải có cùng ngành nghề đăng ký kinh doanh với bên được môi giới.

Thứ hai, về mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa, được định nghĩa là một cách tiếp cận đặc biệt trong lĩnh vực mua bán hàng hóa, được quy định chính thức trong Luật Thương mại năm 2005 tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong thực tế, phương thức này đã và đang được thực hiện từ một vài năm trước đó tại Việt Nam. Việc quy định chính thức và chi tiết về phương thức này trong Luật Thương mại năm 2005 đã giúp tạo nên cơ sở pháp lý cho hoạt động mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa, đồng thời đưa ra những quy định cơ bản và nền tảng để điều chỉnh hoạt động này. Luật Thương mại năm 2005 đã đưa ra 11 điều (từ Điều 63 đến Điều 73) với những quy định cụ thể về phương thức mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa. Để hướng dẫn thực hiện những quy định này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 158/2006/NĐ-CP vào ngày 28 tháng 12 năm 2006, quy định chi tiết về hoạt động mua bán hàng hoá qua sở giao dịch hàng hóa. Ngoài ra, ngày 18 tháng 8 năm 2010, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 4361/QĐ-BCT để công bố danh mục hàng hóa được phép giao dịch qua sở giao dịch hàng hóa, giúp cho hoạt động mua bán này trở nên rõ ràng và đáng tin cậy hơn trong mắt người tiêu dùng.

Theo các quy định được nêu trong các văn bản liên quan, việc mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa là một hoạt động thương mại đặc biệt, có tính chất chuyên môn và phức tạp. Trong đó, các bên tham gia thỏa thuận thực hiện việc mua bán một lượng nhất định của một loại hàng hóa cụ thể thông qua sở giao dịch hàng hóa. Việc này được tiến hành với sự giám sát chặt chẽ của sở giao dịch hàng hóa, đảm bảo rằng quy trình mua bán được thực hiện đúng quy định và theo đúng tiêu chuẩn quy định.

Trước khi tiến hành mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa, các bên cần ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa. Hợp đồng này không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp lý thể hiện quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia, mà còn là một tài liệu thể hiện sự đồng ý giữa các bên về các điều kiện và tiêu chuẩn thực hiện quy trình mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa.

Theo quy định của pháp luật hiện nay, các thương nhân môi giới mua bán hàng hoá qua Sở giao dịch hàng hoá chỉ được phép hoạt động tại Sở Giao dịch hàng hoá nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định. Chính phủ cũng đã quy định chi tiết các điều kiện để thương nhân môi giới được phép hoạt động tại Sở Giao dịch hàng hoá. Tuy nhiên, thương nhân môi giới mua bán hàng hoá qua Sở giao dịch hàng hoá chỉ có thể thực hiện các hoạt động môi giới mua bán hàng hoá, không được tham gia trực tiếp vào các hợp đồng mua bán hàng hoá qua Sở giao dịch hàng hoá.

Mặc dù Mỹ, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc,...cho phép thành viên của Sở giao dịch hàng hóa có thể là cá nhân hoặc pháp nhân, nhưng pháp luật Việt Nam chỉ chấp nhận pháp nhân là thành viên của Sở giao dịch hàng hóa. Mặc dù quy định này hạn chế sự tham gia của các cá nhân muốn tham gia vào hoạt động này, nhưng nó phù hợp với điều kiện kinh tế của Việt Nam hiện nay. Vì tiềm lực tài chính của các thương nhân ở Việt Nam chưa đủ mạnh và minh bạch để tham gia vào hoạt động này một mình, quy định chỉ cho pháp nhân là thành viên Sở giao dịch là hợp lý. Điều này sẽ tăng uy tín và khả năng đảm bảo hoạt động cho các thành viên cũng như chính hoạt động của Sở giao dịch và toàn thị trường.

 

2. Để trở thành thương nhân môi giới mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa cần đáp ứng điều kiện gì?

Theo quy định tại Nghị định 158/2006/NĐ-CP và sửa đổi bổ sung tại khoản 20 Điều 1 Nghị định 51/2018/NĐ-CP, để được phép hoạt động như một thương nhân môi giới mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa, các doanh nghiệp phải thỏa mãn các điều kiện sau đây:

- Được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020;

- Có vốn điều lệ từ 05 tỷ đồng trở lên;

- Tuân thủ các điều kiện khác được quy định trong Điều lệ hoạt động của Sở Giao dịch hàng hóa.

 

3.  Những hoạt động được phép thực hiện và những hành vi bị cấm của thương nhân môi giới mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa

 

3.1  Những hoạt động được phép thực hiện

Theo quy định tại Điều 69 của Luật Thương mại 2005, để tham gia hoạt động tại Sở Giao dịch hàng hoá, các thương nhân môi giới mua bán hàng hoá phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện được quy định bởi pháp luật. Thương nhân môi giới chỉ được phép thực hiện các hoạt động môi giới mua bán hàng hoá thông qua Sở Giao dịch hàng hoá, mà không tham gia trực tiếp là một bên trong hợp đồng mua bán hàng hoá.

Ngoài các yêu cầu đó, thương nhân môi giới mua bán hàng hoá qua Sở Giao dịch hàng hoá cũng có trách nhiệm đóng một khoản tiền ký quỹ tại Sở Giao dịch hàng hoá. Khoản tiền ký quỹ này được sử dụng để đảm bảo thực hiện các nghĩa vụ phát sinh trong quá trình hoạt động môi giới mua bán hàng hoá. Mức tiền ký quỹ được quy định cụ thể bởi Sở Giao dịch hàng hoá theo quy định hiện hành.

3.2. Các hành vi bị cấm 

Thương nhân môi giới hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa phải tuân thủ nhiều quy định và hạn chế trong hoạt động của mình, như được quy định tại Điều 70 Luật Thương mại 2005. Tuy nhiên, không chỉ có những hành vi được liệt kê trong quy định này, mà pháp luật còn quy định một số hành vi khác bị cấm trong hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa.

Một trong những hành vi bị cấm đối với thương nhân môi giới là lôi kéo khách hàng ký kết hợp đồng bằng cách hứa bồi thường toàn bộ hoặc một phần thiệt hại phát sinh hoặc bảo đảm lợi nhuận cho khách hàng. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và đạo đức trong quá trình mua bán hàng hóa qua sở giao dịch.

Các thương nhân môi giới cũng không được phép chào hàng hoặc môi giới mà không có hợp đồng với khách hàng. Điều này nhằm đảm bảo rằng mọi giao dịch đều được thực hiện dựa trên các hợp đồng hợp pháp và đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia.

Sử dụng giá giả tạo hoặc các biện pháp gian lận khác trong quá trình môi giới cũng là hành vi bị cấm. Điều này nhằm ngăn chặn sự gian lận và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình giao dịch.

Thương nhân môi giới cũng không được từ chối hoặc chậm trễ một cách bất hợp lý việc môi giới hợp đồng theo các nội dung đã thoả thuận với khách hàng. Điều này nhằm đảm bảo tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của thương nhân môi giới trong quá trình thực hiện các giao dịch.

Ngoài các hành vi nêu trên, còn có một số hành vi khác bị cấm trong hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa theo quy định của pháp luật. Những hạn chế này nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia và đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong thị trường hàng hóa.

Bài viết liên quan: Sở giao dịch hàng hóa là gì? Quy định pháp luật về mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch 

Chúng tôi luôn tiếp nhận yêu cầu tư vấn của khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Quý khách hàng có thắc mắc cần hỗ trợ giải đáp đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua những phương thức nêu trên. Xin chân thành cảm ơn!