1. Thuyết trình là gì?

Trước hết, có thể hiểu đơn giản rằng thuyết trình là nói trước đám đông. Chẳng hạn như khi là sinh viên, chúng ta nói một đề tài, một đề án được giao trước lớp. Khi là đội trưởng đội bóng đá, chúng ta trình bày về chiến thuật cho trận đấu sắp tới cho toàn đội, … Đó chính là thuyết trình, và chúng ta luôn thuyết trình ở khắp nơi, mọi lúc.

Từ đây suy ra, thuyết trình là trình bày rõ ràng một vấn đề trước nhiều người. Thuyết trình là một nghệ thuật, người thuyết trình được ví như là một nghệ sĩ hay diễn viên đứng trước công chúng, thuyết trình là một kỹ năng được phát triển thông qua kinh nghiệm và đào tạo. Hay nói một cách dễ hiểu hơn, thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người nghe về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe.

 

2. Các loại thuyết trình

Thông thường, thuyết trình được phân loại dựa vào mục tiêu của nó. Theo căn cứ này, ta có các loại thuyết trình bao gồm: (i) Thuyết trình để truyền đạt ý tưởng và cung cấp thông tin; (ii) Thuyết trình để thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe; và (iii) Thuyết trình để gây cảm hứng.

  • Thuyết trình để truyền đạt các ý tưởng và cung cấp thông tin: Ví dụ như một thầy giáo đang giảng bài, một bạn lớp trưởng thông báo một vấn đề gì đó trước lớp.
  • Thuyết trình để thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe: Ví dụ như một nhân viên bán hàng thuyết trình thuyết phục khách hàng mua sản phẩm trong một buổi hội thảo, hay một trưởng phòng marketing thuyết phục ban lãnh đạo công ty về chiến dịch marketing cho công ty trong thời gian tới.
  • Thuyết trình để gây cảm hứng: Lãnh đạo công ty phải nói với nhân viên về một chủ đề nào đó nhằm kích thích tinh thần làm việc, một diễn giả thuyết trình một chủ đề nào đó, hay là một vị tướng nói chuyện với ba quân trước ngày ra trận.

 

3. Tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình

Có thể khẳng định rằng, thuyết trình là một kỹ năng mềm vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội hiện nay, đặc biệt là đối với giới trẻ, một lớp người luôn cầu tiến và năng động. Trong mọi lĩnh vực của đời sống, thuyết trình tốt sẽ tạo ra cho chúng ta một vị thế cao, một sự kính nể từ những người khác, chẳng hạn như trong lĩnh vực chính trị, những nhà thuyết trình tài ba thì họ đều là những người lãnh đạo thế giới: Barack Obama, Fidel Castro, Mather Luther King, John Kennedy, … Hay trong lĩnh vực kinh tế, một quản lý, một giám đốc giỏi không chỉ là người có tầm nhìn chiến lược, ý tưởng kinh doanh sáng tạo, mà còn phải là một người có khả năng thuyết trình tốt, một nhà lãnh đạo có có thể làm cho nhân viên hiểu và làm theo những chiến lược và định hướng mà mình đã đề ra.

Như vậy, kỹ năng thuyết trình dường như là tập hợp của tất cả các yếu tố kỹ năng khác như: Sự tự tin, sử dụng ngôn từ, ngôn ngữ thân thể, lập luận chặt chẽ, sáng tạo, … Và vì thế mới có câu nói “bạn nói trước đám đông như thế nào thì cuộc đời của bạn cũng thế”. Do đó, kỹ năng thuyết trình chính là một hành trang không thể thiếu trên con đường thành công của mỗi người. Bên cạnh đó, kỹ năng thuyết trình còn có những vai trò quan trọng như sau:

  • Thứ nhất, thuyết trình là một công cụ giao tiếp hiệu quả.
  • Thứ hai, thuyết trình đóng vai trò to lớn trong sự thành công của mỗi cá nhân.
  • Thứ ba, thuyết trình có thể được coi như một nghề nghiệp tạo ra thu nhập cao cho mỗi người.

 

4. Những điều cần biết để cải thiện kỹ năng thuyết trình

Để cải thiện kỹ năng thuyết trình của bản thân, chúng ta cần phải biết, đồng thời phải tích cực, chăm chỉ và thường xuyên rèn luyện những công việc dưới đây:

  • Thường xuyên thực hành: Việc luyện tập nhiều lần chính là phương pháp đơn giản nhất, nhưng đem lại đến hiệu quả cải thiện kỹ năng thuyết trình rất cao. Bởi lẽ, tập luyện sẽ giúp bạn thể hiện phần thuyết trình của mình trôi chảy thuận lợi nhờ vậy tự tin cũng tăng lên. Trong trường hợp các bạn không có đủ thời gian cũng như điều kiện thực hành thì có thể ghi âm những gì mình nói rồi nghe lại. Điều này giúp bạn phát hiện những sai sót, vướng mắc trong quá trình thể hiện rồi từ đó có các biện pháp khắc phục, chỉnh sửa và lâu dần tạo hoàn thiện kỹ năng thuyết trình cho các bạn.
  • Tham dự các buổi thuyết trình khác: Mỗi một diễn giả đều có những kỹ năng diễn thuyết riêng mang phong cách của họ. Việc tham dự, theo dõi các buổi thuyết trình khác sẽ giúp các bạn học hỏi được các chiến thuật trình bày trước đám đông sao cho tự nhiên, thu hút. Tuy nhiên, bạn không nên áp dụng nguyên si những gì người khác đã làm mà cần biến đổi nó phù hợp với bản thân cũng như bài thuyết trình của mình. Đây là lối đi tắt trong quá trình rèn luyện kỹ năng thuyết trình nhưng nếu bạn biết sử dụng một cách tinh tế thì có thể đạt được kết quả cao trong thời gian ngắn nhất.
  • Chủ động quản lý thời gian: Việc quản lý tốt thời gian là một trong các kỹ năng thuyết trình rất cần thiết. Trước hết, các bạn cần lên kế hoạch bài thuyết trình sẽ được thực hiện trong bao lâu, thời gian hoàn thành như thế nào. Việc sắp xếp công việc này hợp lý giúp các bạn hoàn thành đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng. Một bài thuyết trình hay dựa trên cốt của những thông tin sát với vấn đề do đó, nếu bạn hời hợt từ khâu chuẩn bị nội dung, thì kể cả khi có trình bày tốt đến đâu thì bài thuyết trình đó cũng không giá trị.

Còn có một sai lầm rất lớn mà nhiều người hay mắc phải trong thuyết trình chính là nói càng nhiều, càng chi tiết càng tốt. Tuy nhiên, trên thực tế, điều này chỉ khiến bài thuyết trình của các bạn trở nên dài dòng, không đúng trọng tâm và đặc biệt làm người nghe chán nản. Thông thường, trong mỗi một sự kiện chúng ta sẽ đặt thời gian tốt đa cho mỗi phần thuyết trình. Bạn có thể dựa vào thông tin này để xác định những thông tin cần nói và kết thúc bài thuyết trình theo đúng quy định.

  • Sử dụng tư duy tích cực: Khi chúng ta suy nghĩ tích cực về một vấn đề gì đó sẽ giúp công việc diễn ra thuận lợi hơn. Bởi lẽ, điều này tạo ra được sự hưng phấn, giúp các bạn vượt qua rào cản về tâm lý hỗ trợ quá trình xử lý các tình huống chuẩn xác. Bên cạnh đó, việc thuyết trình không phải chỉ là nói là nó là một quá trình tư duy. Vậy nên, nếu các bạn luôn duy trì được một tư duy tốt trong toàn bộ bài thuyết trình sẽ đem lại hiệu quả rất lớn trong việc biểu đạt thông tin và hấp dẫn người nghe. Điều này được xem là bí quyết cải thiện kỹ năng thuyết trình rất tốt mà các bạn có thể học hỏi.
  • Tự tin: Rèn luyện phong thái tự tin cũng chính là một trong các phương pháp đóng vai trò quan trọng giúp cải thiện kỹ năng thuyết trình. Bởi lẽ, nếu các bạn có phong thái tự tin sẽ tạo được ấn tượng tốt với người nghe. Ngoài ra, khi bạn cho khán giả thấy được niềm tin của mình vào những gì bạn trình bày thì cũng giúp họ tin tưởng và chăm chú theo dõi hơn. Như vậy, tự tin là một kỹ năng thuyết trình trước đám đông rất cần thiết và ai cũng nên tập trung rèn luyện để nâng cao nó.

Để có thể tự tin khi thuyết trình, các bạn nên hình dung về sự thành công trước, trong và sau phần thuyết trình của bạn. Mặc dù các bạn nên khiêm tốn, không nên quá tự cao, nhưng hãy luôn hình dung trước về sự thành công của buổi thuyết trình. Đừng để những ý nghĩ thất bại xâm lấn tâm trí của các bạn. Các bạn hãy hồi tưởng lại cách bạn tự tin nói chuyện, trình bày gần gũi với một người đồng nghiệp hoặc một người bạn của các bạn như thế nào. Lúc đó, bạn đã tin vào khả năng truyền đạt và thuyết phục ra sao? Khi các bạn tự tin, bạn biết bạn là ai và bạn hiểu người khác đánh giá bạn ra sao, bạn sẽ không sợ hãi đám đông. Khi bạn đặt niềm tin vào người nghe, bạn có thể thoải mái thể hiện ý tưởng của bản thân, đó là tự tin. Nói cách khác, nếu bạn luôn nghĩ mọi thứ về bản thân mình tích cực và bạn tin rằng người khác cũng sẽ nhìn thấy được những điều tốt đẹp đó thì bạn sẽ nâng cao được lòng tự tin.

Ngoài ra, các bạn cũng nên tìm hiểu về đối tượng sẽ tham dự buổi thuyết trình để có cách ăn mặc ấn tượng và phù hợp, cũng như chuẩn bị về tâm lý, tác phong giao tiếp và nội dung cuộc nói chuyện sao cho phù hợp với lứa tuổi, chủ đề mà người nghe quan tâm, …

  • Chuẩn bị nội dung bài thuyết trình một cách có chọn lọc: Như đã đề cập ở trên, thời gian thuyết trình là có hạn do đó các bạn chỉ nên nói những điều quan trọng liên quan trực tiếp đến vấn đề. Để làm được điều này, các bạn hãy chuẩn bị nội dung bài thuyết trình một cách có chọn lọc, trình bày diễn giải những điều được đề cập đến trên phần trình chiếu chứ đừng chỉ đọc nó. Đây là kinh nghiệm, kỹ năng thuyết trình được nhiều người chia sẻ mà bạn nên đặc biệt chú ý.
  • Sử dụng ngôn ngữ cơ thể: Không ai thích nghe một bức tượng biết nói do đó, thay vì chỉ tập chung nói thì bạn nên kết hợp chúng với nhấn nhá giọng, biểu cảm cơ mặt và di chuyển đều trên sân khấu. Nó sẽ giúp làm tăng hiệu quả thuyết trình, tạo điều kiện để bạn thể hiện tính sáng tạo trong kỹ năng thuyết trình và ghi điểm với người nghe. Do đó, đừng ngần ngại trong việc sử dụng ngôn ngữ hình thể, đừng ngần ngại thể hiện các kỹ năng diễn xuất của bạn trên sân khấu.
  • Chủ động tương tác với người nghe: Tương tác với người nghe là kỹ năng thuyết trình rất cần thiết giúp bạn thoải mái, không bị bí từ và phụ thuộc vào giấy.  Khi đó, thuyết trình không chỉ là là một mình bạn nói mà là sự tương tác và trao đổi của mọi người. Nó sẽ làm tăng được hiệu quả thuyết trình, khán giả hào hứng và bị lôi cuốn vào bài trình bày của bạn. Vì vậy, đặt nhiều câu hỏi nhưng đừng để chúng làm loãng nội dung, ảnh hưởng đến thời gian chính là một cách thuyết trình hay.
  • Ăn uống đầy đủ trước khi thuyết trình: Chúng ta chỉ hoàn thành mọi việc tốt nếu có đủ năng lượng. Đặc biệt việc thuyết trình phải nói trong thời gian dài, tốc độ nhanh kết hợp cùng nhiều biểu cảm, ngôn ngữ cơ thể lại càng dễ mất sức.Theo nhiều người chia sẻ, việc uống nước trước khi lên thuyết trình còn có tác dụng giúp bạn bình tĩnh và nó được xem là bí quyết để nhiều người cải thiện kỹ năng thuyết trình và hoàn thành công việc này một cách tốt hơn.
  • Không cố gắng đấu tranh với nỗi sợ hãi của bản thân: Có cảm giác sợ hãi trước khi thuyết trình là điều rất thường gặp nhưng nó sẽ qua nhanh chóng sau một vài phút. Do vậy, lời khuyên cho bạn là nên chấp nhận nỗi sợ đó thay vì cố đấu tranh, chống lại bởi đôi khi sẽ gây phản tác dụng. Hãy nhớ, những cảm xúc lo lắng, bồn chồn không phải xấu nếu bạn biết kiểm soát, không để nó chi phối đến các quyết định của mình. Đây cũng là một trong các kỹ năng thuyết trình quan trọng nhưng nhiều người lại không để ý khiến bản thân rơi vào trạng thái không tốt ảnh hưởng đến kết quả trình bày.

 

Trên đây là toàn văn bài viết của Luật Minh Khuê về thuyết trình là gì? Những điều cần biết để cải thiện kỹ năng thuyết trình. Hi vọng chúng tôi đã cung cấp cho các bạn những thông tin hữu ích. Luật Minh Khuê xin chân thành cảm ơn.