Tiêu chuẩn và số lượng Phó Chủ tịch nước hiện nay

1. Phó Chủ tịch nước hiện nay là ai? Hiện nay nước ta đang có mấy Phó Chủ tịch nước?

Theo quy định được nêu tại tiểu mục 2, Mục I của Quy định số 214-QĐ/TW năm 2020, có liên quan đến tiêu chuẩn cụ thể đối với chức danh Phó Chủ tịch nước, các yêu cầu cần phải được đáp ứng bao gồm:

Đầu tiên, ứng viên cần phải bảo đảm hoàn toàn các tiêu chuẩn chung được áp dụng đối với các thành viên của Ban Chấp hành Trung ương. Bên cạnh việc đáp ứng các tiêu chuẩn này, ứng viên còn cần phải sở hữu những phẩm chất và năng lực đặc biệt, bao gồm việc có kiến thức sâu rộng và cần thiết trong các lĩnh vực quan trọng như đối nội, đối ngoại, an ninh, quốc phòng, và tư pháp. Thêm vào đó, ứng viên phải có uy tín cao trong xã hội, điều này có nghĩa là họ phải được cộng đồng tôn trọng và tin tưởng. Họ cũng cần có khả năng tập hợp, quy tụ và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời phải có khả năng tạo ra sự đồng thuận xã hội theo đường lối và chính sách của Đảng. Năng lực lãnh đạo và điều hành theo các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được phân công cũng là một yêu cầu quan trọng.

Hơn nữa, ứng viên cho chức danh Phó Chủ tịch nước phải là Uỷ viên chính thức của Ban Chấp hành Trung ương trong suốt một nhiệm kỳ trọn vẹn và cần phải có kinh nghiệm thực tiễn, đã qua các giai đoạn làm việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở những vị trí lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh hoặc tại các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương.

Hiện tại, theo thông tin cập nhật nhất, có một người duy nhất đang đảm nhiệm chức danh Phó Chủ tịch nước, đó là bà Võ Thị Ánh Xuân.

2. Phó Chủ tịch nước sẽ giữ quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch nước khi bị khuyết phải không?

Theo quy định chi tiết được nêu rõ trong Điều 93 của Hiến pháp năm 2013, các quy định về việc thay thế Chủ tịch nước trong những trường hợp đặc biệt được quy định như sau:

Khi Chủ tịch nước không thể thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn của mình trong một khoảng thời gian dài vì lý do sức khỏe, công việc, hoặc các lý do cá nhân khác, thì Phó Chủ tịch nước sẽ đảm nhận và thực hiện toàn bộ quyền hạn cũng như trách nhiệm của Chủ tịch nước trong thời gian đó. Điều này có nghĩa là Phó Chủ tịch nước sẽ tạm thời thay thế Chủ tịch nước để đảm bảo các hoạt động của Nhà nước không bị gián đoạn và tiếp tục được điều hành một cách bình thường.

Hơn nữa, trong trường hợp Chủ tịch nước không còn tại chức do việc khuyết chân hoặc vì các lý do khác làm cho vị trí này không còn được lấp đầy, Phó Chủ tịch nước sẽ tiếp tục đảm nhận quyền hạn và trách nhiệm của Chủ tịch nước cho đến khi Quốc hội tiến hành bầu cử và chọn ra một Chủ tịch nước mới. Trong suốt thời gian này, Phó Chủ tịch nước sẽ thực hiện các nhiệm vụ của Chủ tịch nước để đảm bảo sự ổn định của cơ quan nhà nước và sự tiếp tục của các hoạt động chính trị, hành chính quan trọng.

Như vậy, theo quy định của Điều 93, nếu có sự khuyết Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước sẽ chính thức giữ quyền và thực hiện tất cả các nhiệm vụ của Chủ tịch nước cho đến khi Quốc hội có cuộc bầu cử mới và chọn được một Chủ tịch nước mới để thay thế.

3. Tiêu chuẩn và số lượng Phó Chủ tịch nước hiện nay

Tiêu chuẩn của Phó Chủ tịch nước

(1) Tiêu chuẩn chung

Về chính trị, tư tưởng

- Phó Chủ tịch nước phải thể hiện sự trung thành tuyệt đối với lợi ích của Đảng, quốc gia - dân tộc và nhân dân. Điều này bao gồm việc kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như các mục tiêu của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đồng thời ủng hộ đường lối đổi mới của Đảng một cách nhất quán và bền bỉ.

- Cần có lập trường chính trị vững vàng, với quan điểm và bản lĩnh rõ ràng, kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng, Cương lĩnh, đường lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, cần chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái và thù địch nhằm bảo vệ chính trị, tư tưởng của Đảng.

- Phó Chủ tịch nước phải thể hiện tinh thần yêu nước sâu sắc và nồng nàn, luôn đặt lợi ích của Đảng, quốc gia - dân tộc, và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, ngành, địa phương hoặc cơ quan mà mình công tác. Phải sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng, vì độc lập, tự do của Tổ quốc và vì hạnh phúc của nhân dân.

- Tuyệt đối chấp hành sự phân công của tổ chức, thực hiện công tác với tinh thần yên tâm và trách nhiệm cao. Đồng thời, cần giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn theo đúng nguyên tắc và quy định của Đảng, không để xảy ra vi phạm.

Về đạo đức, lối sống

- Cần là một mẫu mực về phẩm chất đạo đức, thể hiện qua việc sống trung thực, khiêm tốn, chân thành, trong sáng, giản dị và bao dung. Đồng thời, cần thể hiện các đức tính như cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư trong công việc và trong đời sống.

- Phó Chủ tịch nước không được tham vọng quyền lực, mà phải thể hiện nhiệt huyết và trách nhiệm cao trong công việc, đồng thời phải là trung tâm đoàn kết, gương mẫu trong mọi mặt của cuộc sống và công tác.

- Không tham gia vào các hành vi tham nhũng, lãng phí, cơ hội, vụ lợi. Cần kiên quyết đấu tranh ngăn chặn và đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, tệ quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, cửa quyền và lợi ích nhóm. Tuyệt đối không trục lợi cá nhân và không để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để trục lợi.

- Cần thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình. Cần thực hiện đúng và đầy đủ quyền hạn, trách nhiệm của mình, đồng thời chỉ đạo thực hiện nghiêm các nguyên tắc, quy định, quy chế, quy trình về công tác cán bộ. Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện và việc làm trái với các quy định của Đảng và Nhà nước trong công tác cán bộ.

Về trình độ

- Phó Chủ tịch nước cần phải có bằng cấp đại học trở lên. Cần có lý luận chính trị cử nhân hoặc cao cấp, và cần đạt yêu cầu về quản lý nhà nước với ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương. Trình độ ngoại ngữ và tin học cũng phải phù hợp với yêu cầu của chức danh.

Về năng lực và uy tín

- Phó Chủ tịch nước cần có quan điểm khách quan, toàn diện, biện chứng, có tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược rõ ràng. Phương pháp làm việc cần phải khoa học, nhạy bén về chính trị, và có khả năng cụ thể hóa và lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện hiệu quả các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, cần có năng lực tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, phân tích và dự báo tốt.

- Cần nắm chắc tình hình chung và có hiểu biết toàn diện về lĩnh vực, địa bàn, địa phương, cơ quan, đơn vị mà mình được phân công quản lý, phụ trách.

- Phải có khả năng kịp thời nắm bắt thời cơ, vận hội, phát hiện những mâu thuẫn, thách thức, vấn đề mới, vấn đề khó, hạn chế và yếu kém trong thực tiễn. Đồng thời, cần chủ động đề xuất các nhiệm vụ và giải pháp có tính khả thi và hiệu quả.

- Cần là người năng động, sáng tạo, cần cù, chịu khó, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Phải có quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, và dám đối mặt với khó khăn, thách thức. Nói đi đôi với làm, có thành tích nổi trội, kết quả và "sản phẩm" cụ thể góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị. Cần gắn bó mật thiết với nhân dân và phục vụ vì lợi ích của nhân dân.

- Phó Chủ tịch nước phải là hạt nhân quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, được cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tin tưởng và tín nhiệm cao.

Sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm

- Cần đảm bảo có đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ được giao, đồng thời bảo đảm tuổi bổ nhiệm và giới thiệu ứng cử theo quy định của Đảng.

- Đã kinh qua và hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ ở các chức danh lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp dưới trực tiếp, đồng thời phải có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong công tác.

(Mục 1 Phần I Quy định 214-QĐ/TW năm 2020)

(2) Tiêu chuẩn chức danh Phó Chủ tịch nước

- Cần đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương. Ngoài ra, cần có những phẩm chất và năng lực đặc biệt:

+ Có kiến thức vững vàng về các lĩnh vực đối nội, đối ngoại, an ninh, quốc phòng và tư pháp. Cần có uy tín cao trong xã hội, là người được cộng đồng và các tổ chức tin tưởng.

+ Phải có khả năng tập hợp, quy tụ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo ra sự đồng thuận xã hội theo các đường lối của Đảng.

+ Cần có năng lực lãnh đạo và điều hành hiệu quả theo chức năng, nhiệm vụ, và quyền hạn được phân công. + Phải là Uỷ viên chính thức của Ban Chấp hành Trung ương trong suốt một nhiệm kỳ, đồng thời đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh hoặc ở các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương.

(Điểm 2.10 Mục 2 Phần I Quy định 214-QĐ/TW năm 2020)

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: QUy định về quyền hạn phó chủ tịch nước như thế nào?
Bạn đọc có thắc mắc pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn