1. Tình hình chống khai thác hải sản bất hợp pháp nước ta thời gian qua như thế nào ?

Thông báo 209/TB-VPCP năm 2023 được Văn phòng Chính phủ phát hành vào ngày 07/6/2023, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống lại khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định. Tài liệu này phản ánh những nỗ lực và kết quả đạt được trong việc thực hiện nhiệm vụ này từ phía Chính phủ, đồng thời cũng chỉ ra những hạn chế, tồn tại cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả chiến dịch.

Qua 03 đợt thanh tra thực tế của Đoàn Thanh tra EC, việc chống khai thác IUU đã ghi nhận được nhiều chuyển biến tích cực. Khung pháp lý đã được cơ bản đáp ứng yêu cầu quốc tế trong lĩnh vực này, và có những tiến bộ đáng kể như việc giảm số lượng tàu cá và cường lực khai thác. Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase cũng đã được cơ bản hoàn thiện, và việc lắp đặt, theo dõi, giám sát tàu cá qua Hệ thống giám sát tàu cá đã đạt được kết quả khả quan. Công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng và giám sát sản lượng thủy sản khai thác cũng đã có sự cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế đáng lo ngại. Một số nhiệm vụ từ các Bộ, ngành, địa phương vẫn chưa được hoàn thành theo tiến độ như yêu cầu từ Thủ tướng Chính phủ. Việc đăng ký và cấp giấy phép khai thác thủy sản cùng việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) vẫn còn chưa được triển khai đồng đều. Thực thi pháp luật đối với hành vi vi phạm khai thác IUU còn thiếu sự thống nhất và đồng bộ, trong khi công tác xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản cũng chưa đảm bảo theo quy định, dẫn đến hiện tượng hợp thức hóa hồ sơ bất hợp pháp.

Đặc biệt, việc tiếp tục để tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài vẫn là một thách thức lớn. Nguyên nhân chính cho tình trạng này thường là do sự lơ là và chủ quan từ một số địa phương, khiến cho việc thực hiện các biện pháp chống khai thác IUU không được nghiêm túc.

Trong bối cảnh này, việc tăng cường giám sát, thực thi pháp luật và nâng cao ý thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn lợi hải sản là điều cấp thiết. Chính phủ cần phối hợp chặt chẽ hơn với các cấp quản lý địa phương để đảm bảo việc thực hiện các biện pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp được hiệu quả và bền vững hơn trong tương lai.

2. Người đứng đầu của các ban, bộ, ngành liên quan và UBND các tỉnh, TP trực thuộc TW ven biển được giao trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp có nhiệm vụ thế nào ?

Trong Thông báo 209/TB-VPCP năm 2023, Chính phủ đã chỉ ra rõ ràng các biện pháp cần thực hiện để giải quyết các tồn tại, hạn chế trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định. Đồng thời, để đảm bảo sự chuẩn bị tốt cho việc tiếp và làm việc với Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu trong tháng 10/2023, với mục tiêu quyết tâm gỡ cảnh báo Thẻ vàng IUU đối với Việt Nam, các Ban, Bộ, ngành và địa phương được yêu cầu tập trung thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp quan trọng như sau:

Người đứng đầu của các ban, bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ven biển phải tiếp tục thực hiện nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt là tại Quyết định 81/QĐ-TTg năm 2023 và Công điện 265/CĐ-TTg năm 2023. Điều này bao gồm việc chuẩn bị cho cuộc làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu lần thứ 4 và tập trung vào việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ nông sản và chống khai thác IUU.

Thêm vào đó, người đứng đầu các cấp cần phải gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện chống khai thác IUU. Việc này bao gồm việc tổ chức kiểm điểm nghiêm túc những tổ chức và cá nhân nếu phát hiện có sai phạm liên quan đến việc chống khai thác IUU tại địa phương. Bên cạnh đó, cần phải bố trí đủ cán bộ có năng lực, trình độ và tinh thần trách nhiệm để thực hiện công việc, đồng thời đảm bảo rằng có cơ chế, chính sách và chế độ đãi ngộ phù hợp để động viên và thúc đẩy những nỗ lực này.

Việc thực hiện những biện pháp và giải pháp trên không chỉ đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt từ các cơ quan, tổ chức mà còn yêu cầu sự thống nhất và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo từ phía lãnh đạo cấp trên đến cấp dưới. Chỉ khi mọi cấp bậc và đơn vị liên quan đều đồng lòng và đồng lòng hành động, Việt Nam mới có thể vượt qua được thách thức lớn trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định, góp phần vào việc duy trì và bảo vệ nguồn lợi hải sản của mình.

3. Nhiệm vụ của các Bộ trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp được Chính phủ được giao

Trong Thông báo 209/TB-VPCP năm 2023, Chính phủ đã đưa ra một loạt các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, đồng thời yêu cầu các Ban, Bộ, ngành phải triển khai thực hiện quyết liệt để đảm bảo hiệu quả trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định. Các biện pháp được đề cập đến trong thông báo này đều nhấn mạnh vào tính nghiêm minh và răn đe của pháp luật, cùng việc tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị để đạt được kết quả cao nhất có thể.

Bộ Quốc phòng và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng các Bộ, ngành và địa phương liên quan, đang đối mặt với nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục tăng cường kiểm soát tàu cá xuất nhập bến và hoạt động trên biển, nhằm ngăn chặn và xử lý hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định (IUU). Trong bối cảnh môi trường biển đang bị đe dọa bởi những hoạt động không đúng quy định, việc này trở thành một trọng trách quan trọng, đặc biệt là việc ngăn chặn và chấm dứt tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, được coi là ưu tiên hàng đầu.

Để đảm bảo hiệu quả trong việc thực hiện nhiệm vụ này, các biện pháp điều tra, xác minh và xử lý triệt để các hành vi vi phạm cũng được đề cập. Sự hỗ trợ từ phía Bộ Công an là điều quan trọng, đặc biệt là trong việc điều tra, thu thập chứng cứ và xử lý các trường hợp có liên quan đến việc khai thác hải sản bất hợp pháp trên biển.

Trách nhiệm của Bộ Quốc phòng và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn không chỉ đến từ việc tăng cường kiểm soát tàu cá mà còn từ việc thúc đẩy sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý biển, từ cấp trung ương đến cấp địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương là chìa khóa quan trọng để đảm bảo rằng mọi hành động kiểm soát và xử lý hợp pháp đều được thực hiện một cách nhất quán và hiệu quả.

Không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý, mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng. Sự nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ và quản lý nguồn lợi hải sản cần phải được nâng cao, và mỗi cá nhân, tổ chức đều phải chịu trách nhiệm trong việc đảm bảo rằng các hoạt động của họ không gây hại đến môi trường biển và nguồn lợi hải sản.

Việc tăng cường kiểm soát tàu cá và xử lý các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp là một nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và quyết đoán từ tất cả các bên liên quan. Chỉ thông qua sự hợp tác chặt chẽ và nỗ lực chung của toàn xã hội, chúng ta mới có thể bảo vệ và bảo tồn nguồn lợi hải sản cho thế hệ tương lai.

Bộ Ngoại giao được yêu cầu kịp thời thu thập thông tin và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương liên quan để củng cố hồ sơ và xử lý dứt điểm các vụ việc liên quan đến tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài. Đồng thời, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ bố trí đủ kinh phí để các đơn vị có đủ tài chính để triển khai các biện pháp chống khai thác IUU.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng được yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan, nhằm đảm bảo cơ sở pháp lý đủ sức răn đe để siết chặt công tác quản lý, chống khai thác IUU. Đồng thời, việc thực hiện chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin được đề xuất để nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động tàu cá trên biển và tại cảng.

Cuối cùng, việc chuẩn bị kỹ nội dung báo cáo và kịch bản tiếp và làm việc với Đoàn Thanh tra của EC lần thứ 4 cũng được đề cập, với mục tiêu làm việc chặt chẽ và hiệu quả nhất có thể để đạt được mục tiêu gỡ cảnh báo Thẻ vàng IUU đối với Việt Nam. Đây là một loạt các biện pháp cụ thể và quyết liệt được đưa ra, nhằm đảm bảo rằng Việt Nam thực sự thực hiện một cách nghiêm túc cam kết của mình trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định.

Xem thêm bài viết: Xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả về quy định khai thác thủy sản

Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn