1. Nghị án được hiểu như thế nào?

Nghị án là một hoạt động quan trọng trong quá trình tiến hành tố tụng dân sự, có vai trò quyết định trong việc giải quyết vụ án. Sau khi các phiên hỏi cung, tranh luận và thu thập bằng chứng tại phiên tòa đã hoàn tất, quá trình nghị án bắt đầu. Trong giai đoạn này, các thành viên trong hội đồng xét xử thảo luận và bàn bạc để đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án.

Trong giai đoạn nghị án, các thành viên trong hội đồng xét xử sẽ thảo luận và bàn bạc để đưa ra quyết định về vụ án đang được xét xử. Quá trình nghị án đòi hỏi sự cân nhắc và thảo luận kỹ lưỡng từ phía các thành viên trong hội đồng xét xử. Họ phải xem xét và đánh giá các bằng chứng, luật pháp liên quan và các yếu tố khác để đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án. Quyết định này có thể liên quan đến việc xác định bên kiện, mức đền bù thiệt hại, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, và các vấn đề cần phải thực hiện trong quá trình thi hành án. Và việc tiến hành nghị án phải tuân thủ các quy định, thủ tục và quy trình được quy định bởi pháp luật, cụ thể là phải tuân theo các quy định mà Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, điều này nhằm đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong quá trình nghị án, bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho các chủ thể khi giải quyết tranh chấp.

 

2. Quy định chung của pháp luật về nghị án dân sự

Căn cứ tại Điều 264 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì nghị án được quy định như sau:

- Khi phần tranh luận kết thúc, Hội đồng xét xử hội tụ trong phòng nghị án để thảo luận và đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án.

- Trong giai đoạn nghị án, chỉ những thành viên của Hội đồng xét xử mới được tham gia và có quyền tham gia vào việc đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án. Họ phải dựa vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét trong phiên tòa, kết quả tranh tụng và các quy định của pháp luật để có cái nhìn tổng quát và chính xác về vụ án. Nếu vụ án thuộc vào trường hợp được quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015, thì Hội đồng xét xử cần xem xét không chỉ các quy định pháp luật mà còn tập quán, các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, án lệ hoặc lẽ công bằng để giải quyết tất cả các vấn đề liên quan. Việc này đảm bảo rằng quyết định cuối cùng được đưa ra dựa trên nền tảng đáng tin cậy và toàn diện.

Trong quá trình nghị án, Hội đồng xét xử sẽ thảo luận và biểu quyết theo đa số về từng vấn đề để đưa ra quyết định. Mỗi ý kiến của thành viên trong Hội đồng đều được cân nhắc và đánh giá một cách cẩn thận, nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc giải quyết vụ án.

Trong giai đoạn nghị án, Hội thẩm nhân dân sẽ được biểu quyết trước, và sau đó, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa sẽ có biểu quyết cuối cùng về quyết định vụ án. Những người có ý kiến thiểu số trong Hội đồng xét xử có quyền trình bày ý kiến của họ bằng văn bản và nộp vào hồ sơ vụ án.

- Trong quá trình nghị án, Hội đồng xét xử sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án dựa trên các thảo luận, thảo thuận và biểu quyết. Việc tạo biên bản giúp ghi chép lại đầy đủ và chính xác mọi diễn biến và ý kiến trong quá trình thảo luận, bên cạnh đó biên bản này phải có chữ ký của các thành viên trong Hội đồng xét xử trước khi diễn ra tuyên án chính thức.

- Nếu vụ án đang giải quyết mang nhiều tình tiết phức tạp, việc tiến hành nghị án đòi hỏi thời gian kéo dài hơn, Hội đồng xét xử có thẩm quyền quyết định về thời gian nghị án, nhưng không được vượt quá 05 ngày làm việc, tính từ khi kết thúc phiên tòa tranh luận. Thời gian nghị án không được kéo dài quá mức, để đảm bảo rằng quyết định cuối cùng được đưa ra một cách đúng đắn và nhanh chóng. Việc giữ thời gian nghị án trong giới hạn 5 ngày làm việc giúp duy trì sự hiệu quả và tính công bằng trong quá trình tố tụng.

Hội đồng xét xử có trách nhiệm thông báo cho cả những người có mặt tại phiên tòa và những người tham gia tố tụng nhưng không có mặt tại phiên tòa (người tham gia tố tụng vắng mặt) về thời gian, ngày và địa điểm mà sẽ công bố kết quả tuyên án. Tuy nhiên, nếu đã thực hiện việc thông báo nhưng vẫn có người tham gia tố tụng không có mặt vào thời gian, ngày và địa điểm đã thông báo để tuyên án, thì Hội đồng xét xử vẫn sẽ tiến hành thông báo kết quả tuyên án theo quy định tại Điều 267 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Điều này đảm bảo rằng việc tuyên án sẽ diễn ra dù người tham gia tố tụng có mặt hay không, nếu đã được thông báo đầy đủ về thời gian và địa điểm tuyên án.

 

3. Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm Tòa án được nghị án mấy lần

Một trong những nguyên tắc tố tụng dân sự nước ta đó chính là nguyên tắc xét xử liên tục. Vì vậy, để đảm bảo nguyên tắc này cũng như phát huy trách nhiệm của các thành viên hội đồng xét xử trong việc giải quyết vụ án, tránh việc tạm ngừng tuyên án kéo dài, khoản 4 Điều 264 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 đã quy định về thời gian nghị án tối đa không quá 05 ngày làm việc, kể từ khi kết thúc tranh luận tại phiên tòa.

Trong quá trình xét xử, sau khi các cuộc thảo luận và tranh luận đã diễn ra, Hội đồng xét xử không thể ngay lập tức đưa ra bản án hoặc quyết định về vụ án dân sự. Đôi khi, có thể xảy ra việc cần phải quay lại, tiếp tục hỏi và tranh luận khi Hội đồng xét xử nhận thấy rằng có các tình tiết của vụ án chưa được xem xét đầy đủ hoặc cần thêm chứng cứ, thông tin hoặc việc hỏi tố tụng chưa đủ sáng tỏ. Khi Hội đồng xét xử đưa ra nghị án, các thành viên phải dựa vào tài liệu và chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả các cuộc tranh tụng diễn ra trong phiên tòa, cũng như tuân thủ các quy định của pháp luật. Họ cũng có thể dựa vào tập quán, nguyên tắc tương tự pháp luật và nguyên tắc lẽ công bằng để đưa ra quyết định cuối cùng. Do đó, biên bản nghị án chỉ được lập sau khi Hội đồng xét xử đã tiến hành xem xét kỹ lưỡng, phân tích đầy đủ các tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng diễn ra trong phiên tòa. Sau đó, bản án được quyết định thông qua việc biểu quyết từng vấn đề, và cuối cùng, nghị án mới được công bố và thông báo cho các bên tham gia vụ án.

Từ những điều trên, nhận thấy việc nghị án diễn ra mấy lần là tùy từng vụ án dân sự; phụ thuộc vào các tài liệu chứng cứ, tình tiết đã được cung cấp đầy đủ được xem xét hay chưa; việc hỏi đã đáp đã đầy đủ, hội đồng xét xử có cần xem xét thêm chứng cứ hay không; hay dựa trên những kết quả đã thu được từ việc hỏi và tranh luận đã có thể đưa ra được một bản án, những quyết định đúng pháp luật bảo vệ được quyền và lợi ích của các bên hay chưa,....Bởi lẽ việc nghị án phải được thực hiện theo tinh thần: Việc phán quyết của Tòa án phải căn cứ chủ yếu vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, ý kiến của các nguyên đơn, bị đơn và những người có quyền, lợi ích hợp pháo để ra những bản án, quyết định đúng pháp luật, có sức thuyết phục trong thời hạn pháp luật quy định.

Trên đây là bài viết giải đáp về việc Tòa án xét xử phiên tòa cấp sơ thẩm vụ án dân sự được nghị án mấy lần luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn và để có thêm những thông tin về quá trình nghị án, bạn có thể tham khảo thêm bài chia sẻ với chủ đề Tìm hiểu về bút kí phiên tòa, biên bản phiên tòa và biên bản nghị án? của chúng tôi. Nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến quá trình, thủ tục tố tụng dân sự hay các vấn đề pháp lý khác xin vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.