1. Thế nào là hai đường thẳng vuông góc?
Hai đường thẳng vuông góc là hai đường thẳng cắt nhau và một trong các góc tạo thành là góc vuông
Kéo dài hai cạnh BC và CD của hình chữ nhật ABCD ta được hai đường thẳng vuông góc với nhau. Hai đường thẳng BC và CD vuông góc với nhau tạo thành bốn góc vuông có chung đỉnh C.
Tính chất của hai đường thẳng vuông góc đó là: Qua một điểm cho trước, có một và chỉ một đường thẳng vuông góc với một đường thẳng cho trước.
Có hai cách vẽ 2 đường thẳng vuông góc với nhau:
Cách 1: Dùng đường thẳng hoặc eke để vẽ 2 đường thẳng bằng nhau, giao tạo thành góc vuông
Cách 2: Cách gấp giấy để tạo thành 2 đường thẳng vuông góc. Cụ thể: dùng một tờ giấy rồi gấp hai lần tờ giấy, sau đó trải phẳng tờ giấy ra ta sẽ được hình ảnh hai đường thẳng vuông góc với nhau.
Một số dạng toán về hai đường thẳng vuông góc đó là:
Dạng 1: Vẽ và nhận biết hai đường thẳng vuông góc với nhau
Dựa vào khái niệm của hai đường thẳng vuông góc và đường trung trực để giải bài tập
Dạng 2: Đếm các góc vuông
Chú ý đến đặc điểm góc tạo bởi 2 đường thẳng vuông góc sẽ bằng 90 độ hoặc dùng eke để kiểm tra và đếm số lượng chính xác.
2. Toán lớp 4 trang 50, 51, 52, 53
Bài 1 trang 50 SGK Toán 4 tập 1: Dùng ê ke để kiểm tra hai đường thẳng có vuông góc với nhau hay không?
Phương pháp: Dùng ê ke để kiểm tra hai đường thẳng có vuông góc với nhau
Lời giải:
a. Hai đường thẳng vuông góc với nhau
b. Hai đường thẳng không vuông góc với nhau
Bài 2 trang 50: Cho hình chữ nhật ABCD, AB và BC là một cặp cạnh vuông góc với nhau. Hãy nêu tên từng cặp cạnh vuông góc với nhau có trong hình chữ nhật đó.
Quan sát hình vẽ để tìm các cặp cạnh vuông góc với nhau, sau đó có thể kiểm tra lại bằng ê ke.
Đáp án:
- AB và BC là một cặp cạnh vuông góc với nhau
- BC và CD là một cặp cạnh vuông góc với nhau
- CD và DA là một cặp cạnh vuông góc với nhau
- DA và AB là một cặp cạnh vuông góc với nhau
Bài 3 trang 50: Dùng ê ke để kiểm tra góc vuông rồi nêu từng cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau trong mỗi hình sau:
Dùng ê ke để kiểm tra góc vuông, sau đó nêu tên các cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau
Đáp án:
a. Góc đỉnh E là góc vuông nên EA và ED là cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau
Góc đỉnh D là góc vuông DE và DC là cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau
b. Góc đỉnh N là góc vuông nên MN và NP là cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau
Góc đỉnh P là góc vuông nên PN và PQ là cặp đoạn thẳng vuông góc với nhau.
Bài 4 trang 50: Cho hình tứ giác ABCD có góc đỉnh A và góc đỉnh D là các góc vuông
Quan sát hình vẽ để tìm các cặp cạnh vuông góc với nhau, các cặp cạnh cắt nhau mà không vuông góc với nhau.
a. AD và AB là cặp cạnh vuông góc với nhau
AD và DC là cặp cạnh vuông góc với nhau
b. AB và BC cắt nhau mà không vuống góc với nhau
BC và CD cắt nhau mà không vuông góc với nhau.
Bài 2 trang 51: Trong mỗi hình sau, gọi tên những cặp cạnh vuông góc với nhau:
Hình a:
Hai cạnh AB và AD vuông góc với nhau
Hai cạnh AB và BC vuông góc với nhau
Hai cạnh AD và DC vuông góc với nhau
Hai cạnh BC và DC vuông góc với nhau
Hình b:
Hai cạnh MN và MQ vuông góc với nhau
Hai cạnh MN và NK vuông góc với nhau
Hai cạnh MQ và QP vuông góc với nhau
Hai cạnh NK và QP vuông góc với nhau
Bài 3 trang 51: Dưới đây là lược đồ một số đường phố ở Hà Nội. Em hãy quan sát lược đồ và cho biết:
a. Hai đường phố nào vuông góc với nhau
b. Bạn Chi đang ở ngã tư phố Hàng Gai và Hàng Trống, bạn ấy muốn đi ra Hồ Gươm thì có thể đi theo những tuyến phố nào ?
Đáp án:
a. Hai đường phố vuông góc với nhau: Hàng Gai và Hàng Trống và Bảo Khánh, Bảo Khánh và Ngõ Bảo Khánh, Ngõ Bảo Khánh và Hàng Hành.
b. Bạn Chi có thể đi:
- Hàng Gai - Lương Văn Can - Lê Thái Tổ - Hồ Gươm
hoặc Hàng Trống - Bảo Khánh - Lê Thái Tổ - Hồ Gươm
Bài 4 Trang 51: Hãy chỉ ra hình ảnh của hai đường thẳng vuông góc với nhau có thực tế mà em biết.
Đáp án:
Khung thành có xà nganh và cột dọc vuông góc với nhau
Bài 5 trang 52: Thực hành vẽ đường thẳng vuông góc theo mẫu:
Vẽ đường thẳng PQ đi qua điểm X và vuông góc với đường thẳng MN trong các trường hợp sau đây:
Đáp án:
Bài 7 Trang 53: Kể một tình huống có vận dụng đường vuông góc trong cuộc sống mà em biết
Ví dụ: Để đo thành tích bật xa, người ta đo độ dài đường vuông góc từ điểm tiếp đất gần nhất của cơ thể đến vạch xuất phát.
Lời giải:
- Khi xây nhà, trụ cột nhà cần dựng vuông góc để chống đỡ căn nhà
- Khi xây tường, các bác thợ xây thường dùng dây dọi để xác định phương thẳng đứng vuông góc với sàn nhà. Khi đó bức tường xây theo phương của dây dọi sẽ thẳng.
3. Bài tập bổ sung
Câu 1: Có mấy cặp cạnh vuông góc trong hình vẽ?
Đáp án: 4
Câu 2: Hình chữ nhật có mấy cặp cạnh song song?
Đáp án: 2
Câu 3: Điền số thích hợp vào chỗ chấm: Hình chữ nhật có .... góc vuông?
.png)
Đáp án: 4 góc vuông
Câu 4: Cho hình chữ nhật ABCD như hình vẽ. Cạnh AB và BC là hai cặp cạnh... với nhau. Từ thích hợp điền vào chỗ chấm là?
.png)
Đáp án: Vuông góc
Câu 5: Đường thẳng AB song song với các đường thẳng nào?
Đáp án: AB song song với MN và DC
Câu 6: Trong hình dưới đây thì: Tất các các đường thẳng vuông góc tạo thành tất cả .... góc vuông?
.png)
Đáp án: 24 góc vuông
Câu 7: Hình vẽ sau đây có bao nhiêu góc vuông?
Hình vẽ trên có 9 góc vuông
Câu 8: Đếm số góc vuông trong hình vẽ:
Hình vẽ trên có 16 góc vuông
Câu 9: Cho hình vuông ABCD, AD và DC là một cặp cạnh vuông góc với nhau, AB và DC là một cặp cạnh song song với nhau. Hãy nêu tên từng cặp cạnh vuông góc với nhau có trong hình vuông đó.
AB vuông góc với BC
BC vuông góc với CD
DA vuông góc với AB
Câu 10: Cho hình vẽ bên: Có BCDE là hình vuông. Kể tên các cặp cạnh vuông góc với nhau trong hình vẽ bên.
BD vuông góc với CE
Câu 11: Trong mỗi hình dưới đây cho biết MNEF là hình vuông, ABCD là hình chữ nhật
a. Nêu tên cặp cạnh song song với nhau
b. Nêu tên cặp cạnh vuông góc với nhau
a. Các cặp cạnh song song với nhau là MN và PQ, AB và DC
b, Các cặp cạnh vuông góc với nhau là: MN vuông góc với ME, EF vuông góc với FN, FN vuông góc với MN, AB vuông góc với BC, BC vuông góc với CD, DA vuông góc với AB
Câu 12: Cho hình tứ giác có góc đỉnh M và góc đỉnh Q là các góc vuông
a. Hãy nêu tên từng cặp cạnh vuông góc với nhau
b. Hãy nêu tên từng cặp cạnh cắt nhau mà không vuông góc với nhau.
Đáp án:
a. Các cặp cạnh vuông góc với nhau là: GM vuông góc với MK, IK vuông góc với KM
b. Các cạnh cắt nhau mà không vuông góc với nhau là: GM và GH, GH và HI, HI và IK
Câu 13:
a. Nêu các cặp cạnh vuông góc trong hình vẽ sau:
b. Trên hình vẽ có tất cả bao nhiêu góc vuông?
Đáp án: a. AB vuông góc với AD, DB vuông góc với BC
b. Hình vẽ có 2 góc vuông
Mời bạn tham khảo bài viết Các dạng toán tổng tỉ lớp 4 và cách giải nhanh nhất của Luật Minh Khuê.
Trên đây là đáp án bài tập SGK hai đường thẳng vuông góc, Luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Xem thêm: Toán trang 91 Bài 27 lớp 4: Hai đường thẳng vuông góc Kết nối tri thức. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.
