1. Toán lớp 5 trang 139 Vận tốc.
Bài 1: Một người đi xe máy trong 3 giờ được 105km. Tính vận tốc của người đi xe máy.
Đáp án:
Vận tốc của người đi xe máy là:
105 : 3 = 35 (km/giờ)
Đáp số: 35km/giờ
Bài 2: Một máy bay bay được 1800km trong 2,5 giờ. Tính vận tốc của máy bay.
Đáp án:
Vận tốc của máy bay là:
1800 : 2,5 = 720 (km/giờ)
Đáp số: 720km/giờ
Bài 3: Một người chạy được 400m trong 1 phút 20 giây. Tính vận tốc chạy của người đó trong đơn vị đo là m/giây
Đáp án:
Đổi: 1 phút 20 giây = 80 giây
Vận tốc chạy của người đó là:
400 : 8 = 5 (m/giây)
Đáp số: 5m/giây
2. Một số kiến thức cơ bản về vận tốc
Muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t, ta có:
v = s : t
Lưu ý:
- Đơn vị vận tốc sẽ tương ứng với đơn vị của quãng đường và thời gian, ví dụ quãng đường có đơn vị đo là km, thời gian có đơn vị là giờ thì vận tốc có đơn vị là km/giờ; quãng đường có đơn vị đo là m, thời gian có đơn vị là phút thì vận tốc có đơn vị là m/phút; …
- Đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian phải tương ứng với nhau.
Ví dụ quãng đường có đơn vị là ki-lô-mét, thời gian có đơn vị là giây, đề bài yêu cầu tìm vận tốc có đơn vị là m/giây thì ta phải đổi quãng đường về đơn vị là mét rồi sau đó mới tính vận tốc theo quy tắc đã học.
Phương pháp:
Vận tốc có đơn vị là m/giây nên quãng đường có đơn vị là mét, thời gian có đơn vị là giây. Do đó ta phải đổi 1 phút 15 giây ra đơn vị là giây, sau đó để tìm vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
Bài giải
Đổi: 1 phút 15 giây = 75 giây
Vận tốc chạy của người đó là:
450 : 75 = 6 (m/giây)
Đáp số: 6 m/giây
Một số dạng bài tập về vận tốc mà chúng ta có thể hay gặp phải đó là:
Dang bài thứ nhất là tìm vận tốc khi biết quãng đường và thời gian. Để giải bài toán dạng này muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian. Có một lưu ý nhỏ trong trường hợp này đó là các đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian phải tương ứng với nhau, nếu chưa tương ứng thì phải đổi để tương ứng với nhau theo như yêu cầu của đề bài.
Dạng bài thứ hai là dạng bài về tìm vận tốc khi biết quãng đường, thời gian xuất phát, thời gian đến, thời gian nghỉ nếu có. Để giải những bài toán dạng này thì chúng ta thực hiện như sau:
+ Tìm thời gian đi = thời gian đến – thời gian khởi hành – thời gian nghỉ (nếu có).
+ Tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian
Ví dụ: Một ô tô đi từ A lúc 8 giờ 15 phút và đến B lúc 14 giờ 45 phút. Dọc đường ô tô nghỉ trong 1 giờ 30 phút. Hỏi vận tốc của xe ô tô bằng bao nhiêu, biết quãng đường AB dài 200km.
Lời giải:
Thời gian ô tô đi từ A đến B (tính cả thời gian nghỉ dọc đường) là:
14 giờ 45 phút – 8 giờ 15 phút
= 6 giờ 30 phút.
Thời gian ô tô đi từ A đến B (không tính thời gian nghỉ dọc đường) là:
6 giờ 30 phút – 1 giờ 30 phút = 5 giờ.
Vận tốc của xe ô tô là:
200 : 5 = 40 (km/ giờ).
Đáp số: 40km/ giờ.
Dạng bài thứ ba là dạng bài so sánh hai vận tốc khi biết quãng đường và thời gian. Để tiến hành giải bài toán này thì chúng ta áp dụng quy tắc để tính vận tốc từng vật rồi so sánh kết quả với nhau. Để đưa ra kết luận
Ví dụ: Trên một quãng đường dài 48km, ô tô đi hết 48 phút còn xe máy đi hết 72 phút. Hỏi vận tốc của xe nào lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu km/ giờ?
Lời giải:
Đổi: 48 phút = 0,8 giờ;
72 phút = 1,2 giờ.
Vận tốc của ô tô là:
48 : 0,8 = 60 (km/ giờ)
Vận tốc của xe máy là:
48 : 1,2 = 40 (km/ giờ).
Vì 60km/ giờ > 40km/ giờ nên vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy.
Vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy số km/ giờ là:
60 – 40 = 20 (km/ giờ).
Đáp số: Vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy 20km/ giờ.
Dạng bài thứ tư là dạng bài tính vận tốc trung bình khi một vật chuyển động trên nhiều quãng đường. Theo đó thì để tính vận tốc trung bình khi một vật chuyển động trên nhiều quãng đường thì chúng ra lấy tổng quãng đường chia cho tổng thời gian.
Quãng đường AB gồm đoạn lên dốc dài 15km và đoạn xuống dốc dài 20km . Một ô tô đi lên dốc hết 45 phút và xuống dốc hết 30 phút. Tính:
a) Vận tốc của ô tô khi lên dốc, xuống dốc.
b) Vận tốc trung bình của ô tô trên cả quãng đường AB.
Lời giải:
a)
Đổi: 45 phút = 0,75 giờ; 30 phút = 0,5 giờ.
Vận tốc của ô tô khi lên dốc là:
15 : 0,75 = 20 (km/ giờ)
Vận tốc của ô tô khi xuống dốc là:
20 : 0,5 = 40 (km/ giờ).
b)
Tổng quãng đường lên dốc và xuống dốc là:
15 + 20 = 35 (km).
Tổng thời gian lên dốc và xuống dốc là:
0,75 + 0,5 = 1, 25 (giờ).
Vận tốc trung bình của ô tô là:
25 : 1,25 = 28 (km/ giờ).
Đáp số:
a) 20km/ giờ; 40km/ giờ.
b) 28km/ giờ.
3. Một số bài tập về vận tốc.
Bài 1: Một ô tô khỏi hành từ A lúc 7 giờ 30 phút và đến B lúc 10 giờ 15 phút. Tính vận tốc của ô tô, biết quãng đường AB dài 154 km.
Lời giải:
Thời gian ô tô đi từ A đến B là:
10 giờ 15 phút – 7 giờ 30 phút = 2 giờ 45 phút ( hay 2,75 giờ)
Vận tốc của ô tô là:
154 : 2, 75 = 56 (km/ giờ)
Bài 2: Cùng trên một quãng đường 24 km, ô tô đi hết 24 phút còn lại còn xe máy đi hết 36 phút. Hỏi vận tốc xe nào lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu km/h?
Lời giải:
Đổi 24 phút = 0,4 giờ
36 phút = 0,6 giờ
Vận tốc của ô tô là :
24 : 0,4 = 60 (km/giờ)
Vận tốc của xe máy là:
24 : 0,6 = 40 (km/giờ)
Vận tốc của ô tô lớn hơn vận tốc của xe máy và lớn hơn là:
60 – 40 = 20 (km/ giờ)
Bài 3: Quãng đường AB gồm một đoạn lên dốc dài 15,3 km và đoạn xuống dốc dài 24 km. Một ô tô đi lên dốc hết 54 phút và đi xuống dốc hết 36 phút. Tính:
a) Vận tốc của ôt ô khi lên dốc, khi xuống dốc.
b) Vận tốc trung bình của ô tô trên cả quãng đường AB.
Lời giải:
Đổi 54 phút = 0,9 giờ
36 phút = 0,6 giờ
a) Vận tốc của ô tô khi lên dốc là:
15,3 : 0,9 = 17 (km/giờ)
Vận tốc của ô tô khi xuống dốc là:
24 : 0,6 = 40 (km/h)
b) Thời gian ôt ô đi quãng đường AB là:
0,9 giờ + 0,6 giờ = 1,5 giờ
Quãng đường AB dài là:
15,3 + 24 = 39,3 (km)
Vận tốc trung bình của ô tô trên cả quãng đường AB là:
39,3 : 1,5 = 26,2 (km / giờ)
Bài 4: Minh đi học lúc 6 giờ 45 phút và dự định đến trường lúc 7 giờ 30 phút. Hôm nay đi khỏi nhà được 600m thì Minh phải quay về lấy 1 quyển vở để quên nên khi đến trường thi đúng 7 giờ 45 phút. Vậy vận tốc của Minh là bao nhiêu km/giờ, biết vận tốc của Minh là không đổi.
Lời giải:
Do quên vở phải quay về nên quãng đường Minh phải đi thêm là:
600 × 2 = 1200 (m)
Đổi 1200m = 1,2km
Thời gian Minh phải đi thêm là:
7 giờ 45 phút − 7 giờ 30 phút = 15 phút
Đổi 15 phút = 0,25 giờ
Vận tốc của Minh là:
1,2 : 0,25 = 4,8 (km/giờ)
Đáp số: 4,8 km/giờ.
Các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết sau:
Bộ đề ôn tập ở nhà môn Toán lớp 5 mới nhất năm học 2023 - 2024
Đề thi giữa học kì 2 Toán lớp 5 có đáp án năm học 2022-2023
Trên đây là toàn bộ những nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến toán học lớp 5. Nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc khác có liên quan thì liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại: 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn
