Toán lớp 5 trang 143: Luyện tập thời gian có đáp án chi tiết

1. Giới thiệu bài toán về thời gian

1.1. Cách tính thời gian

Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc. Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t, ta có: t = S : v

Chú ý:

(1) Đơn vị của thời gian sẽ tương ứng với đơn vị của quãng đường và vận tốc, ví dụ quãng đường có đơn vị là km, vận tốc có đơn vị đo là km/giờ thì thời gian có đơn vị là giờ; …

(2) Đơn vị của quãng đường và vận tốc phải tương ứng với nhau thì mới thực hiện được phép tính chia để tìm thời gian. Ví dụ quãng đường có đơn vị là m, vận tốc có đơn vị là km/giờ, muốn tìm thời gian có đơn vị là giờ thì ta phải đổi quãng đường ra đơn vị là km rồi mới áp dụng quy tắc để tính thời gian; hoặc phải đổi vận tốc từ ra đơn vị km/giờ ra đơn vị là m/giây, hay m/phút, … từ đó áp dụng quy tắc sẽ tính được thời gian tương ứng có đơn vị giây hoặc phút .

Bên cạnh đó, có một số công thức cần nhớ:

+/ Thời gian đi = thời gian đến  – thời gian khởi hành – thời gian nghỉ (nếu có).

+/ Thời gian đến = thời gian khởi hành + thời gian đi + thời gian nghỉ (nếu có).

+/ Thời gian khởi hành = thời gian đến – thời gian đi – thời gian nghỉ (nếu có).

1.2. Các dạng bài tập áp dụng

Dạng 1: Tìm thời gian khi biết quãng đường và vận tốc

Phương pháp: Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc.

Lưu ý: Các đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian phải tương ứng với nhau, nếu chưa tương ứng thì phải đổi để tương ứng với nhau rồi mới áp dụng quy tắc để tính thời gian.

Dạng 2: Tìm thời gian xuất phát hoặc thời gian đến khi biết quãng đường, vận tốc, thời gian thời gian nghỉ (nếu có)

Phương pháp:

- Tìm thời gian đi ta lấy quãng đường chia cho vận tốc.

- Tìm thời gian đến hoặc thời gian xuất phát theo công thức:

+/ Thời gian đến = thời gian khởi hành + thời gian đi + thời gian nghỉ (nếu có).

+/ Thời gian khởi hành = thời gian đến – thời gian đi – thời gian nghỉ (nếu có).

>> Xem thêm: Các bài toán về tìm hai số khi biết tổng và tỉ số của chúng chọn lọc

2. Lời giải chi tiết Toán lớp 5 trang 143: Luyện tập về thời gian

Bài 1:

Phương pháp giải

Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc. Công thức: t = S : v

Lời giải:

Bài 2: Một con ốc sên bò với vận tốc 12cm/phút. Hỏi con ốc sên đó bò được quãng đường 1,08m trong thời gian bao lâu ?

Phương pháp giải

- Đổi đơn vị đo quãng đường sang đơn vị xăng-ti-mét.

- Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc.

Lời giải:

1,08m = 108cm.

Con ốc sên bò được quãng đường dài 1,08 m trong:

108 : 12 = 9 (phút)

Đáp số: 9 phút.

Bài 3: Vận tốc bay của một con chim đại bàng là 96km/giờ. Tính thời gian để con đại bàng đó bay được quãng đường 72km.

Phương pháp giải:

Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc. Công thức: t = S : v

Lời giải:

Thời gian để con đại bàng bay được 72km là:

72 : 96 = 0,75 (giờ) hay 45 phút

Đáp số: 45 phút

Bài 4: Một con rái cá có thể bơi với vận tốc 420m/phút. Tính thời gian để rái cá bơi được quãng đường 10,5km.

Phương pháp giải

- Đổi đơn vị đo của quãng đường sang đơn vị mét.

- Muốn tính thời gian ta lấy quãng đường chia cho vận tốc.

Lời giải:

10,5km = 10500m.

Thời gian để rái cá bơi được quãng đường dài 10,5km là:

10500 : 420 = 25 (phút).

Đáp số: 25 phút

Phương pháp giải và lời giải chi tiết cho các bài tập trên đóng vai trò là một nguồn tài liệu để các em học sinh tham khảo, học hỏi, nắm được cách giải các dạng toán chuyển động đều, tính thời gian khi biết quãng đường và vận tốc, bài tập có lời văn về thời gian, hệ thống ôn tập kiến thức chương trình Toán 5. Tuy nhiên, các em không nên quá lệ thuộc, dựa dẫm vào lời giải có sẵn mà chỉ nên tham khảo lời giải sau khi đã làm xong bài tập để biết cách thức làm bài cũng như kết quả là đúng hay sai. Sử dụng sách giải thường xuyên sẽ dẫn đến những hệ quả xấu trong quá trình học tập. 

3. Xây dựng phương pháp dạy con Toán lớp 5

Để giúp cho các bạn nhỏ học toán tốt, ngoài nỗ lực của chính bản thân các bạn, các bậc phụ huynh cũng cần xây dựng phương pháp dạy con, cụ thể:

Thứ nhất, tạo cho con tâm lý thoải mái, không gây áp lực:

Vấn đề này rất quan trọng mà bất kỳ cha mẹ nào cũng cần lưu ý. Thực tế thì vẫn có nhiều phụ huynh luôn kỳ vọng vào con cái mà áp đặt cho con về việc học, bắt con phải đạt thành tích cao, không được thua bạn nọ bạn kia khiến con trở nên chán nản, áp lực học hành đè nặng. Đó là điều không tốt cho sự phát triển của con. Không những học tập không hiệu quả mà có khi, con còn ghét bố mẹ.

Thay vì bắt con phải bù đầu vào học với mớ kiến thức dày cộm, khô khan, bạn nên sắp xếp và cân bằng thời gian giữa học và chơi, sau mỗi giờ học là giờ giải trí, học hỏi kiến thức bên ngoài xã hội. Có thể học thêm kỹ năng sống, kỹ năng mềm, tham gia các sân chơi bổ ích để con được rèn luyện tư duy và cảm xúc, gặp gỡ bạn bè mới và trang bị kỹ năng cần thiết khi ra ngoài xã hội.

Bố mẹ nên tích cực động viên, khuyến khích con ngay cả trong học tập và cả khi tiếp xúc ở môi trường mới. Chỉ một câu nói, một lời khen cũng có tác dụng rất lớn đến tâm lý của trẻ. Có ai thích bị mắng, bị chê bao giờ? Bố mẹ hãy dạy con bằng lời nói, dùng lý lẽ để khuyên bảo, động viên con thì con sẽ cảm thấy thoải mái mà ngồi vào bàn học, chứ không phải trạng thái hậm hực, khó chịu vì bị ép buộc.

Thứ hai, đồng hành, hỗ trợ và chia sẻ với con:

Thứ ba, xây dựng cách học mới cho con:

Thông thường, sau giờ học trên lớp thì giáo viên sẽ giao bài tập và nhiệm vụ của con là phải hoàn thành bài tập đó. Nhưng với một đứa trẻ đang tuổi ăn, tuổi lớn, còn ham chơi và muốn khám phá nhiều cái mới thì rất khó quen được với vòng lặp học bài như nhau ngày này sang ngày khác. Trẻ sẽ thấy nhàm chán với việc học và dẫn tới lười học, lười làm bài tập. 

Là phụ huynh của con, bố mẹ nào cũng lo lắng vấn đề này, không biết làm sao để con không lười học. Điểm mấu chốt ở đây là bạn phải giúp con thấy hứng thú khi học bài. Bằng cách thay đổi cách học, không theo lối mòn, có thể đan xen giữa học cái này với cái kia để tăng tính vận dụng kiến thức cho con. Kết hợp học có hình ảnh minh họa, vẽ sơ đồ tư duy hoặc giải lao giữa giờ với trò chơi có liên quan Toán học cũng là cách để con không bị nhàm chán.