Chiến tranh chưa bao giờ là có nghĩa bởi chiến tranh chỉ mang đến những mất mát và hi sinh. Lấy đi máu và nước mắt của đồng bào và nhân loại. Chiến tranh chưa bao giờ là sự lựa chọn của những con người vô tội và yêu chuộng hòa bình muốn được sống và phát triển một cách bình thường. Để bảo vệ được hòa mình cần phải hiểu rõ thế nào là tội ác chiến tranh. Trong bài viết này đi sâu phân tích việc phòng chống tội ác chiến tranh trên phương diện pháp lý.

 

1. Khái niệm tội ác chiến tranh

Tội ác chiến tranh là hành vi vi phạm pháp luật quốc tế nghiêm trọng trong việc áp dụng xung đạt vũ trang xâm phạm trực tiếp tới quyền nhân đạo của con người và gây hậu quả rất nghiêm trọng cho kinh tế, chính trị và loài người. 

 

2. Hậu quả tội ác chiến tranh

- Hậu quả về mặt con người: Thương vong về người, nạn diệt chủng và các bệnh do chất độc hóa học và bom nguyên tử gây ra, các dịch bệnh mới xuất hiện, để lại các di chứng hậu chiến tranh cho những người lính, người dân vô tội, ám ảnh cái chết và nỗi đau mất mát người thân, sự ly tán. Các cuộc chiến tranh phi nghĩa đã thể hiện rất rõ hậu quả trong hai cuộc chiến tranh trên thế giớ đó là chiến tranh thế giới thứ nhất và chiến tranh thế giới thứ hai.

- Hậu quả về mặt vật chất kinh tế: Phá hủy cơ sở hạ tầng, các công trình kiến trúc và di sản của thế giới, ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí  phá hủy sự cân bằng sinh thái khiến nhiều loài bị tuyệt chủng. Nạn đói nghèo và nạn dốt do chiến tranh kéo dài.

 

3. Phòng ngừa tội ác chiến tranh thông qua phương diện pháp lý

Xét về phương diện địa lý, lịch sử và chính trị các quốc gia trên thế giới luôn luôn độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, bất khả xâm phạm bởi các quốc gia khác. Mỗi quốc gia có màu gia, tiếng nói, hệ thống chính chị và quân đội và pháp lý của riêng mình. Bởi vậy việc bảo vệ loài người trước các tội ác chiến tranh xuất phát từ chính nhận thức của mỗi cá nhân và mỗi quốc gia trong tư duy và nhận thức trong việc tôn trọng và bảo vệ hòa bình một cách tối thượng.

Ngày nay việc chống lại tội ác chiến tranh không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu, những cuộc biểu tình hay những biện pháp bao vây, cấm vận vì xét cho cùng đó cũng là những biện pháp trong ngắn hạn và có để lại thiệt hại về kinh tế. Để đảm bảo đẩy lùi tội ác chiến tranh điều quan trọng nhất chính là nhận thức của mỗi con người, mỗi quốc gia và mỗi nhà lãnh đạo là điều quan trọng nhất khi mỗi con người hiểu được tội ác của chiến tranh và cái giá của hòa bình thì hành vi sẽ theo đó được lập trình. Để đảm bảo cho hoạt động này được thực hiện theo quy tắc chung cần có những đạo luật chung cho toàn thế giới và mỗi quốc gia tuân theo. 

Việc ban hành một đạo luật chung cho toàn thế giớ trong công cuộc phòng chống tội ác chiến tranh là vô cùng khó để thống nhất bởi các sự khác biệt nêu trên. Trong lịch sử loài người và của thế giới việc phòng chống tội phạm chiến tranh được thông qua các Điều ước, công ước quốc tế để điều chỉnh hành vi của mỗi quốc gia như Công ước La - Hay 1899, 1907.

Tại Việt Nam để góp phần đẩy lùi tội ác chiến tranh. Các nguyên tắc quốc tế cũng đã được luật hóa để đảm bảo hành lang pháp lý điều chỉnh hành vi của mỗi cá nhân. Cụ thể Bộ luật Hình sự đã dành nguyên chương XXVI Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 để luật hóa các hành vi dẫn tới tội ác chiến tranh như:

- Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421): Để xử lý các hành vi tuyên truyền, kích động chiến tranh xâm lược hoặc chuẩn bị, tiến hành, tham gia chiến tranh xâm lược nhằm chống lại độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ độc lập có chủ quyền. 

- Tội Chống loài người (Điều 422): Nghiêm cấm các hành vi tiêu diệt hàng loạt dân cư của một khu vực, phá hủy nguồn sống, phá hoại cuộc sống văn hóa, tinh thần của một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập có chủ quyền nhằm làm đảo lộn nền tảng của một xã hội nhằm phá hủy xã hội đó.

- Tội phạm chiến tranh (Điều 423): Nghiêm cấm việc trong thời chiến ra lệnh hoặc trực tiếp giết hại dân thường, người bị thương, tù binh, cướp phá tài sản các nơi dân cư, sử dụng các phương tiện, hoặc phương pháp chiến tranh bị cấm hoặc thực hiện hành vi khác vi phạm nghiêm trọng pháp luật quốc tế và các điều ước quốc tế đã ký kết và trở thành thành viên. 

- Tội tuyển mộ, hoặc sử dụng lính đánh thuê (Điều 424): Nhằm nghiêm cấm việc tuyển mộ, hoặc sử dụng lính đánh thuê nhằm chống lại một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ độc lập có chủ quyền.

- Tội làm lính đánh thuê (Điều 425): Xử lý các cá nhân làm lính đánh thuê để chống lại một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ độc lập có chủ quyền.

Như vậy, Phòng chống tội ác chiến tranh trên phương diện pháp lý rất quan trọng và cũng là biện pháp hữu hiệu bởi nó giúp định hình hành vi của mỗi cá nhân thông qua việc tuân thủ của mỗi quốc gia để nâng cao ý thức và tinh thần trách nhiệm trong phòng chống tội ác chiến tranh của mỗi quốc gia trên thế giới.Tạo một môi trường hòa bình, ổn định để con người có thể sống và phát triển có thể yêu thương mà không cần sợ hãi.

Mọi vướng mắc xin vui lòng liên hệ theo đầu số: 19006162 để được hỗ trợ, giải đáp. Rất mong nhận được sự hợp tác!