1. Các nội dung trọng tâm ôn thi vào 10 môn văn

Trong kỳ thi Ngữ Văn, đề thi thường xoay quanh các tác phẩm đã được giảng dạy trong chương trình lớp 9 của Bộ GD&ĐT. Điều này đặt ra yêu cầu cao cho việc ôn tập của học sinh. Họ cần phải tổ chức các tác phẩm thành một hệ thống có cấu trúc để tăng cường khả năng ghi nhớ kiến thức.

Chương trình Ngữ Văn lớp 9 tập trung vào 22 tác phẩm chủ yếu thuộc ba thể loại: văn bản thông thường, văn bản trữ tình và văn bản tự sự. Ngoài ra, việc ôn tập cũng nên tập trung vào các tác phẩm thơ, với việc tăng cường kỹ năng soạn văn, lập dàn ý cẩn thận và tìm hiểu thêm tư liệu bổ sung để chuẩn bị cho phần viết về phê phán văn học.

Dưới đây là danh sách các tác phẩm trọng tâm cần ôn tập:

- "Chuyện Người con gái Nam Xương" - Nguyễn Dữ

- "Chị em Thúy Kiều" - Nguyễn Du

- "Cảnh Ngày xuân" - Nguyễn Du

- "Kiều ở Lầu Ngưng Bích" - Nguyễn Du

- "Đồng Chí" - Chính Hữu

- "Bài thơ về Tiểu đội xe không kính" - Phạm Tiến Duật

- "Đoàn thuyền đánh cá" - Huy Cận

- "Mã Giám Sinh mua Kiều" (Trích Truyện Kiều) - Nguyễn Du

- "Bếp lửa" - Bằng Việt

- "Ánh Trăng" - Nguyễn Duy

- "Làng" - Kim Lân

- "Lặng lẽ Sa Pa" - Nguyễn Thành Long

- "Chiếc lược ngà" - Nguyễn Quang Sáng

- "Mùa xuân nho nhỏ" - Thanh Hải

- "Viếng lăng Bác" - Viễn Phương

- "Sang thu" - Hữu Thỉnh

- "Nói với con" - Y Phương

- "Bên quê" - Nguyễn Minh Châu

- "Những ngôi sao xa xôi" - Lê Minh Khuê

- "Hoàng Lê Nhất Thống Chí" - Ngô Gia Văn Phái

 

2. Tổng hợp mở bài, kết bài của các tác phẩm trọng tâm ôn thi vào 10

 Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)

Mở bài

Trong văn học Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ đã trở thành một đề tài quen thuộc và đầy ý nghĩa. Nếu nhắc đến "Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương hay "Truyện Kiều" của Nguyễn Du, không thể không nhắc đến "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ trong tập "Truyền kì mạn lục". Dù xuất phát từ truyện dân gian "Vợ chàng Trương", tác phẩm này đã mang đến một cái nhìn mới, sâu sắc về cuộc sống và tư tưởng.

Kết bài

Qua câu chuyện về cuộc đời và cái chết bi thương của Vũ Nương, tác phẩm đã lồng ghép một lời nhắn sâu sắc về số phận của phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến. "Chuyện người con gái Nam Xương" là một biểu tượng đặc trưng cho tài năng văn chương của Nguyễn Dữ.

 Hoàng Lê nhất thống chí (Ngô gia văn phái)

Mở bài

Cuốn tiểu thuyết lịch sử Hoàng Lê nhất thống chí là một tác phẩm nổi tiếng về sự thống nhất của vương triều nhà Lê trong bối cảnh lịch sử phức tạp. Sử dụng chữ Hán, tác phẩm mô tả sự kiện quan trọng khi Tây Sơn diệt Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua Lê. Tuy nhiên, nó không chỉ dừng lại ở việc tường thuật về sự thống nhất vương triều nhà Lê, mà còn tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy biến động của xã hội phong kiến Việt Nam từ cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỉ XIX.

Kết bài

Cuốn Hoàng Lê nhất thống chí đã chân thực tái hiện hình ảnh của những nhân vật anh hùng như Quang Trung thông qua những chiến công vĩ đại trong cuộc chiến chống quân Thanh, cũng như những thất bại thảm hại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua Lê Chiêu Thống.

 Truyện Kiều Kiều (Nguyễn Du)

Mở bài

Trong nền văn học Việt Nam trung đại, Nguyễn Du là một trong những tác giả có tên tuổi. Tác phẩm nổi bật nhất của ông là Truyện Kiều, được coi là một kiệt tác văn học với giá trị vô cùng quý báu. Trong số các đoạn trích xuất sắc của tác phẩm, có một đoạn (tên đoạn trích) đặc biệt nổi bật, thể hiện (mô tả nội dung của đoạn trích).

Kết bài

Truyện Kiều không chỉ là một tác phẩm văn học đỉnh cao mà còn mang giá trị to lớn đối với văn hóa và dân tộc Việt Nam. Đặc biệt, đoạn trích (tên đoạn trích) đã đóng góp không nhỏ vào sự phong phú và tinh tế của cả nội dung và nghệ thuật trong tác phẩm này.

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Mở bài

Trong văn học Việt Nam, Truyện Kiều được coi là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất. Trong số các đoạn trích xuất sắc, Chị em Thúy Kiều là một phần không thể bỏ qua, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

Kết bài

Đoạn trích Chị em Thúy Kiều đã thể hiện một cách tinh tế vẻ đẹp và tài năng của hai chị em Thúy Kiều, đồng thời lồng ghép dự cảm về số phận của họ, theo góc nhìn đầy tài hoa của Nguyễn Du.

Đoạn trích Cảnh ngày xuân

Mở bài

Nguyễn Du được coi là một trong những biểu tượng của văn học dân tộc, và trong tác phẩm của ông, Truyện Kiều, đoạn trích "Cảnh ngày xuân" đã mang đến cho độc giả một trải nghiệm sâu sắc về vẻ đẹp tươi mới của mùa xuân, tràn đầy sức sống.

Kết thúc

Đoạn trích "Cảnh ngày xuân" là một bức tranh tuyệt đẹp về mùa xuân, được tạo ra từ tâm hồn nhạy cảm và bút pháp tài hoa của Nguyễn Du, một đại diện cho văn hóa và nghệ thuật của dân tộc Việt Nam.

Đoạn trích  Kiều ở lầu Ngưng Bích

Mở bài

Nguyễn Du được coi là người đã đưa văn học chữ Nôm của dân tộc Việt Nam lên đỉnh cao từ thế kỉ XVIII với kiệt tác "Truyện Kiều". Sự hấp dẫn của Truyện Kiều không chỉ đến từ tài năng văn chương của Nguyễn Du mà còn bắt nguồn từ lòng nhân đạo sâu sắc mà ông dành cho nhân vật phụ nữ tài hoa bạc mệnh. Trong số các đoạn trích nổi bật của tác phẩm, có đoạn Kiều ở lầu Ngưng Bích.

Kết bài

Đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích là một minh chứng rõ ràng cho sự cô đơn, buồn bã và lòng trung thành hiếu thảo của Thúy Kiều. Đây là một trong những phần hay nhất trong Truyện Kiều, là minh chứng đầy sức mạnh cho tài năng văn chương của Nguyễn Du.

 Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu)

Bắt đầu

Nguyễn Đình Chiểu được biết đến như một nhà thơ lớn của dân tộc, và tác phẩm đại diện, tiêu biểu của ông là "Lục Vân Tiên". Trong tác phẩm này, có một đoạn trích (tên đoạn trích) đã đóng góp vào việc thể hiện nội dung tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm.

Kết thúc

Đoạn trích (tên đoạn trích) đã thành công trong việc thể hiện (mô tả nội dung của đoạn trích), làm cho "Lục Vân Tiên" trở thành một tác phẩm với giá trị văn học sâu sắc và phong cách sáng tác đặc trưng của Nguyễn Đình Chiểu.

Đồng chí (Chính Hữu)

Mở bài

Văn chương thường tiếp cận và phản ánh hiện thực, chân thực từ những cảm xúc và trải nghiệm thực tế của tác giả. Trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu, tác giả đã tạo ra hình ảnh "anh bộ đội cụ Hồ" đầy giản dị và đáng kính, với những phẩm chất đẹp đẽ.

Kết thúc

Bằng "Đồng chí", Chính Hữu đã mang hiện thực vào tác phẩm của mình một cách tự nhiên và chân thực. Bài thơ cũng thể hiện sự đoàn kết và tình đồng đội chặt chẽ của người chiến sĩ. Những ấn tượng sâu sắc từ bài thơ này chắc chắn sẽ lưu lại trong lòng độc giả.

 Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật)

Mở bài

Một số tác phẩm khi đọc xong chỉ để lại trong bạn đọc những ấn tượng thoáng qua và rồi nhanh chóng bị lãng quên. Tuy nhiên, có những tác phẩm khiến độc giả không thể quên được sau khi đọc. Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật chính là một trong những tác phẩm đó. Bài thơ này đã vẽ lên hình ảnh những người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, với tư thế kiên cường, tinh thần lạc quan và lòng dũng cảm không ngần ngại đối mặt với mọi khó khăn và nguy hiểm trên chiến trường.

Kết bài

Bài thơ về tiểu đội xe không kính không chỉ là một tác phẩm nổi bật trong thơ ca giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, mà còn là một bức tranh sống động về cuộc sống và tinh thần của người lính lái xe tại rừng Trường Sơn trong những năm tháng gian khổ của cuộc chiến. Phạm Tiến Duật đã thành công trong việc khắc họa chân thực, sống động hình ảnh này trong tác phẩm của mình.

Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận)

Mở bài

Thơ ca thường mở cửa vào cuộc sống, lấy cảm hứng từ những trải nghiệm hàng ngày. Bài thơ "Đoàn thuyền đánh cá" của Huy Cận không phải là ngoại lệ, khiến cho điều này trở nên rõ ràng qua việc tái hiện vẻ đẹp tự nhiên của quê hương cùng sự nhiệt huyết lao động của người dân ven biển.

Kết bài

Trong "Đoàn thuyền đánh cá", Huy Cận đã vẽ lên một bức tranh sống động về sự hòa quyện giữa thiên nhiên phong phú và nỗ lực lao động của con người. Tác phẩm không chỉ là sự biểu lộ niềm vui và tự hào của nhà thơ đối với quê hương và thiên nhiên, mà còn là một tấm gương tinh thần cho sự hòa mình với môi trường và công việc hàng ngày.

Bếp lửa (Bằng Việt)

Mở bài

Trong thơ của Xuân Quỳnh, tiếng gà trưa thường gợi nhớ những kỷ niệm ấm áp của tuổi thơ, được bảo bọc bởi tình yêu thương của người bà. Tuy nhiên, trong thơ của Bằng Việt, hình ảnh của bếp lửa mới là điểm nhấn, khiến người đọc hoài niệm về tình cảm đặc biệt của người bà.

Kết bài

Bài thơ "Bếp lửa" đã đưa người đọc trở lại những kí ức đầy xúc động về người bà và tình cảm bà cháu. Tác phẩm cũng thể hiện sự kính trọng, tình yêu và biết ơn của người cháu dành cho bà, cũng như đối với gia đình, quê hương và đất nước.

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ (Nguyễn Khoa Điềm)

Mở bài

Nguyễn Khoa Điềm là một trong những nhà thơ thuộc thế hệ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc Việt Nam. Trong số các tác phẩm của ông, "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ" nổi bật với sự gửi gắm về (nội dung vấn đề cần nghị luận) đến với độc giả.

Kết bài

Trong "Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ", Nguyễn Khoa Điềm đã thể hiện một cách chân thực tình yêu thương của mẹ dành cho con, kết hợp với tinh thần chiến đấu và lòng yêu nước của người phụ nữ miền Tây Thừa Thiên. Tác phẩm này đúng là một minh chứng rõ ràng cho phong cách sáng tạo của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm.

Ánh trăng (Nguyễn Duy)

Bắt đầu

Trong hàng ngũ những nhà thơ trẻ thời kỳ chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Duy nổi lên như một biểu tượng, tiếp tục bền bỉ sáng tác không mệt mỏi. Trong đó, bài thơ "Ánh trăng", viết vào năm 1978, đã trở thành một tác phẩm nổi tiếng, truyền đi một thông điệp ý nghĩa về lòng trung thành và tình nghĩa.

Kết bài

Với giọng điệu tự nhiên và hình ảnh thơ sâu sắc, Nguyễn Duy đã truyền đạt một lời nhắc nhở về những năm tháng gian khổ của cuộc sống lính trong cuộc đời, gắn bó với thiên nhiên và quê hương thanh bình. "Ánh trăng" của Nguyễn Duy không chỉ là một tác phẩm thơ, mà còn là một gương mặt tự soi chiếu, để mỗi người tự đánh giá bản thân trong cuộc sống ngày hôm nay.

Làng (Kim Lân)

Mở bài

Tình yêu sâu đậm đối với quê hương và đất nước là một giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, đã được thể hiện qua nhiều tác phẩm văn học. Trong số đó, truyện ngắn "Làng" của nhà văn Kim Lân là một ví dụ điển hình.

Kết thúc

Trong "Làng", Kim Lân đã chân thực và sâu sắc thể hiện tình yêu với quê hương, lòng yêu nước, cùng tinh thần chiến đấu của những người nông dân buộc phải rời bỏ làng quê để tìm kiếm cuộc sống mới. Điều này làm cho tác phẩm trở thành một bức tranh sinh động về cuộc sống và tâm hồn của người dân Việt.

Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long)

Mở bài

Lặng lẽ Sa Pa là một tác phẩm của Nguyễn Thành Long, nơi ông muốn tôn vinh hình ảnh những người lao động im lặng nhưng đáng tự hào. Giống như ông đã chia sẻ: "Trong không khí yên bình của Sa Pa, chúng ta thường nghĩ đến những người lao động chăm chỉ, miệt mài làm việc mà không được công nhận".

Kết bài

Lặng lẽ Sa Pa là một minh chứng cho tài năng văn học của Nguyễn Thành Long. Tác phẩm đã thành công trong việc miêu tả hình ảnh của những người lao động bình thường, đặc biệt là một thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên đỉnh núi. Qua đó, tác phẩm khẳng định sự đẹp đẽ của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng mà họ thực hiện.

Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng)

Mở bài

Tình cảm gia đình luôn được coi là điều vô cùng quan trọng và thiêng liêng trong mắt mỗi người. Trong số các tác phẩm văn học viết về chủ đề này, truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng nổi bật với cách thể hiện tình cảm đặc biệt này. Tác phẩm đã đặc biệt nhấn mạnh tình cảm cha con trong hoàn cảnh khó khăn của chiến tranh.

Kết bài

Từ "Chiếc lược ngà", độc giả có thể cảm nhận được sự sâu nặng của tình cảm giữa ông Sáu và bé Thu. Điều này làm cho tác phẩm trở thành một ví dụ tiêu biểu về tình cảm gia đình trong bối cảnh của những năm chiến tranh.

Con cò (Chế Lan Viên)

Mở bài

Chế Lan Viên được xem là một trong những ngôi sao sáng của văn học Việt Nam trong thế kỷ XX. Các tác phẩm của ông thường chứa đựng những triết lý sâu sắc và suy tư. Trong số đó, bài thơ "Con cò" nổi bật với đề tài gần gũi - tình mẫu tử.

Kết bài

Bằng cách tôn vinh tình mẹ và giá trị của lời ru trong cuộc sống, bài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên thể hiện rõ phong cách sáng tác đặc trưng của nhà thơ này.

Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)

Mở bài

Thiên nhiên thường là một đề tài phổ biến trong thơ ca, và mỗi nhà thơ đều có cách tiếp cận và sáng tạo riêng. Tranh sáng tác "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải không chỉ tái hiện vẻ đẹp sống động của thiên nhiên mà còn truyền đạt tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước và mong muốn cống hiến.

Kết bài

Dù trang sách đã được đóng lại, nhưng cảm xúc vẫn còn vương vấn mãi trong lòng. "Mùa xuân nho nhỏ" thể hiện sự yêu mến và liên kết mạnh mẽ với quê hương, cuộc sống và thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ trong việc dành hết mình cho đất nước.

Viếng lăng Bác (Viễn Phương)

Mở bài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam. Nhiều tác phẩm văn học đã được viết về vị lãnh tụ này, và bài thơ "Viếng lăng Bác" của Viễn Phương là một trong số đó. Năm 1976, sau khi miền Nam được giải phóng và đất nước thống nhất, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Hà Nội đã được khánh thành. Nhân dịp này, Viễn Phương thăm miền Bắc và đến viếng lăng Bác Hồ. Ông đã viết bài thơ này để thể hiện lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với vị lãnh tụ này.

Kết bài

"Viếng lăng Bác" của Viễn Phương là một tác phẩm toả sáng với những tình cảm trong sáng và thiêng liêng nhất. Bài thơ đã chạm đến lòng của mỗi độc giả bằng sự chân thành và tình cảm được thể hiện qua từng lời thơ, từng hình ảnh.

Sang thu (Hữu Thỉnh)

Mở bài

Mùa thu luôn là đề tài đầy cảm xúc với các nhà thơ, và trong bài thơ "Sang thu", Hữu Thỉnh đã vẽ lên hình ảnh giao mùa từ hạ sang thu một cách tinh tế. Tác phẩm này tái hiện một bức tranh thu trong sáng, đẹp đẽ của vùng quê Việt Nam.

Kết bài

Bài thơ "Sang thu" của Hữu Thỉnh là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất trong việc mô tả sự biến đổi tinh tế của cảnh vật từ cuối hạ đến đầu thu. Trước cảnh quan giao mùa tuyệt đẹp này, tác giả không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên sâu sắc mà còn thể hiện suy tư về ý nghĩa của cuộc sống.

Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)

Bắt đầu

Lê Minh Khuê, một nhà văn nữ chuyên viết truyện ngắn, đã khắc họa tâm lí nhân vật sắc sảo và tinh tế qua ngòi bút của mình. Trong danh mục tác phẩm của chị, không thể không kể đến truyện ngắn "Những ngôi sao xa xôi", sáng tác vào năm 1971, trong thời kỳ cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra ác liệt.

Kết thúc

Truyện "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê là một minh chứng rõ ràng về tâm hồn trong sáng, tinh thần dũng cảm, và lạc quan của thế hệ trẻ Việt Nam đương thời. Tác phẩm này đã để lại những ấn tượng sâu sắc về cuộc sống và chiến tranh trong lòng người đọc.

 

3. Kinh nghiệm ôn thi vào 10 môn Ngữ Văn

Nhiều học sinh cho rằng, để thành công trong môn Ngữ Văn, cần phải có nhiều năng khiếu và may mắn. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh rằng, chỉ cần áp dụng phương pháp ôn tập hiệu quả, việc nâng cao điểm số môn Văn là hoàn toàn khả thi. Dưới đây là một số lời khuyên và kinh nghiệm dành cho các bạn học sinh trong giai đoạn quan trọng này.

Thay vì học vẹt hoặc chỉ tập trung vào một số bài văn cụ thể để chuẩn bị cho kỳ thi, các bạn học sinh nên tránh xa phương pháp đó. Thay vào đó, họ nên dành thời gian để đọc, tóm tắt và sử dụng sơ đồ tư duy để tổ chức kiến thức một cách hiệu quả hơn. Chỉ khi đã ôn luyện đầy đủ và nắm vững những đặc điểm của mỗi tác phẩm, các bạn mới có thể phân tích sâu và đầy đủ, từ đó cải thiện được điểm số môn Văn của mình.

Với thời gian hạn hẹp, các bạn học sinh cần tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng viết và làm văn theo các chủ đề tổng ôn, nhằm tránh tình trạng bỡ ngỡ khi làm bài thi. Ngoài ra, việc tìm hiểu và đọc nhiều hơn các dạng đề thi từ những năm gần đây cũng rất quan trọng, giúp các bạn nắm bắt được xu hướng ra đề, cách chấm thi, từ đó tránh việc ôn tập một cách không hiệu quả.

Bài viết liên quan: Các bài văn nghị luận xã hội lớp 9 ôn thi vào 10 hay, mới nhất 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Tổng hợp mở bài, kết bài của các tác phẩm trọng tâm ôn thi vào 10. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!