Trách nhiệm của người lao động trên công trường xây dựng là gì?

Căn cứ theo Thông tư số 07/VBHN-BXD ngày 16-03-2020 của Bộ Xây dựng quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình, như sau:

Trách nhiệm của người lao động trên công trường xây dựng:

1. Thực hiện các quy định tại Điều 17, Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 như sau:

* Chấp hành quy định, nội quy, quy trình, yêu cầu về an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành liên quan đến công việc,, nhiệm vụ được giao.

* Tuân thủ pháp luật và nắm vững kiến thức, kỹ năng về các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc; sử dụng và bảo quản các phương tiện bảo vệ cá nhân đã được trang cấp, các thiết bị an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc trong quá trình thực hiện các công việc, nhiệm vụ được giao.

* Phải tham gia huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động trước khi sử dụng các máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.

* Ngăn chặn nguy cơ trực tiếp gây mất an toàn, vệ sinh lao động, hành vi vi phạm quy định an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc; báo cáo kịp thời với người có trách nhiệm khi

biết tai nạn lao động, sự cố hoặc phát hiện nguy cơ xảy ra sự cố, tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp; chủ động tham gia ứng cứu, khắc phục sự cố, tai nạn lao động theo phương án xử lý sự cố, ứng cứu khẩn cấp hoặc khi có lệnh của người sử dụng lao động hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Từ chối thực hiện các công việc được giao khi thấy không đảm bảo an toàn lao động sau khi đã báo cáo với người phụ trách trực tiếp nhưng không được khắc phục, xử lý hoặc nhà thầu không cấp đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân theo đúng quy định.

3. Chỉ nhận thực hiện những công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động sau khi đã được huấn luyện và cấp thẻ an toàn, vệ sinh lao động.

Luật Minh Khuê phân tích chi tiết quy định pháp luật về vấn đề trên như sau:

1. An toàn lao động trong xây dựng là gì?

An toàn lao động trong xây dựng được hiểu là an toàn lao động trong xây dựng nhà ở, nhà cao tầng và được gọi với tên đầy đủ là an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình.

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư số 07/VBHN-BXD quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình quy định như sau:

"An toàn lao động trong thi công xây dựng công trình là giải pháp phòng chống, chống tác động của các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại nhằm bảo đảm không làm suy giảm sức khỏe, thương tật, tử vong đối với con người, ngăn ngừa sự cố gây mất an toàn lao động trong quá trình thi công xây dựng công trình"

Như vậy, an toàn xây dựng có thể hiểu đơn giản là các giải pháp phòng chống nguy hiểm có thể gây hại đến sức khỏe tính mạng con người khi tham gia thi công các công trình xây dựng.

2. Quy định về trách nhiệm của các bên tham gia hợp đồng xây dựng trong an toàn lao động

2.1. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

- Người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm nơi thi công công trình xây dựng đạt yêu cầu về không gian, độ thoáng, bụi, hơi, nóng, ẩm, ồn, rung, khí độc, phóng xạ, điện từ trường và các yếu tố có hại khác được quy định theo các quy chuẩn kỹ thuật liên quan và các yếu tố gây hại đó phải được định kỳ kiểm tra, đo lường

- Người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm các điều kiện về an toàn lao động, điều kiện về vệ sinh lao động đối với máy móc, thiết bị, nhà xưởng phải đạt các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động, về vệ sinh lao động hoặc phải đạt các tiêu chuẩn về an toàn lao động và vệ sinh lao động tại nơi làm việc đã được công bố, áp dụng theo quy định

- Người sử dụng lao động có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá các yếu tố nguy hiểm, đánh giá các yếu tố có hại nơi thi công xây dựng của cơ sở để đề ra các biện pháp loại trừ, đề ra các biện pháp giảm thiểu các mối nguy hiểm, đồng thời cải thiện điều kiện về lao động và chăm sóc sức khỏe cho người lao động

- Người sử dụng lao động phải định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng các máy móc, thiết bị cũng như kiểm tra nhà xưởng, kho tàng

- Người sử dụng lao động phải đảm bảo có bảng chỉ dẫn về an toàn lao động, vệ sinh lao động đối với máy móc, thiết bị, nơi thi công và đặt ở những vị trí dễ đọc, dễ thấy tại nơi làm việc

- Ngoài ra, người sử dụng lao động phải thực hiện lấy ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại các cơ sở khi xây dựng kế hoạch và thực hiện các hoạt động bảo đảm an toàn về lao động và vệ sinh lao động.

2.2. Trách nhiệm của người lao động

- Người lao động có trách nhiệm chấp hành các quy định, quy trình của cơ sở thi công xây dựng, chấp hành nội quy về an toàn lao động và vệ sinh lao động có liên quan đến công việc, nhiệm vụ mà người lao động được giao

- Người lao động có trách nhiệm sử dụng và bảo quản các phương tiện bảo vệ cá nhân đã được cung cấp; có trách nhiệm bảo quản các thiết bị an toàn lao động và vệ sinh lao động nơi làm việc

- Người lao động còn có trách nhiệm phải báo cáo kịp thời với người có trách nhiệm quản lý khi phát hiện các nguy cơ có thể gây tai nạn lao động, gây ra bệnh nghề nghiệp hoặc gây độc hại hoặc phát hiện sự cố nguy hiểm, đồng thời người lao động phải tham gia cấp cứu và khắc phục hậu quả tai nạn lao động khi có mệnh lệnh của người sử dụng lao động.

3. Thỏa thuận về an toàn lao động trong hợp đồng xây dựng

Theo quy định tại Nghị định số 37/2015/NĐ-CP trách nhiệm của các bên về an toàn lao động phải được thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng. Như vậy, ngoài những quy định chung của pháp luật về an toàn lao động thì các bên trong hợp đồng xây dựng vẫn phải thỏa thuận về vấn đề an toàn lao động trong hợp đồng. Theo đó thỏa thuận được quy định như sau:

- Nhà thầu thi công xây dựng phải lập các biện pháp an toàn cho người, máy móc, thiết bị và công trình trên công trường xây dựng, kể cả các công trình phụ cận. Trường hợp các biện pháp an toàn liên quan đến nhiều bên thì phải được các bên thống nhất.

- Biện pháp an toàn, nội quy về an toàn lao động phải được thể hiện công khai trên công trường xây dựng để mọi người biết và chấp hành; những vị trí nguy hiểm trên công trường phải bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tai nạn.

- Nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư và các bên có liên quan phải thường xuyên kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường. Khi phát hiện có vi phạm về an toàn lao động thì phải đình chỉ thi công xây dựng. Người để xảy ra vi phạm về an toàn lao động thuộc phạm vi quản lý của mình phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

- Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm đào tạo hướng dẫn, phổ biến các quy định về an toàn lao động cho người lao động của mình. Đối với một số công việc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động thì người lao động phải có giấy chứng nhận đào tạo về an toàn lao động.

- Khi có sự cố về an toàn lao động, nhà thầu thi công xây dựng và các bên có liên quan có trách nhiệm tổ chức xử lý và báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về an toàn lao động theo các quy định của pháp luật đồng thời chịu trách nhiệm khắc phục và bồi thường những thiệt hại do nhà thầu không bảo đảm an toàn lao động gây ra.

4. Các biện pháp đảm bảo an toàn xây dựng

Lĩnh vực xây dựng luôn tiềm ẩn những rủi ro. Do đó, bất kể là người lao động hay người sử dụng lao động cũng cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để bảo vệ sức khỏe và tài sản của mình. Một số biện pháp đảm bảo an toàn xây dựng cần lưu ý như sau:

- Thứ nhất, kiểm định độ an toàn của các thiết bị máy móc:

+ Trước khi bắt tay vào việc thi công, lắp đặt một công trình xây dựng nào đó cần chắc chắc các thiết bị máy móc hoạt động an toàn

+ Khu vực đang thi công phải đảm bảo vệ sinh môi trường, gọn gàng, ngăn nắp. Loại bỏ hết tất cả các yếu tố có khả năng gây mất an toàn gồm các vật sắc nhọn, dụng cụ xây dựng không cần thiết, dây điện bị hở, ổ cắm nối tiếp không đảm bảo chất lượng,...

+ Thi công vào ban đêm phải có đầy đủ hệ thống đèn điện ánh sáng. Xây dựng nhà cao tầng phải có lưới bảo vệ an toàn. Sắp đặt, bố trí hợp lý các biển cảnh báo và nội quy an toàn lao động. Các biển này nên để ở những vị trí mà tất cả mọi người đều có thể dễ dàng quan sát, nhìn thấy được

+ Đối với những vị trí có thể gây nguy hiểm trên công trường, đơn vị thực hiện thi công bắt buộc phải có người giám sát, người hướng dẫn, thực hiện nhiệm vụ cảnh báo để đề phòng tai nạn cho người lao động hoặc người dân

- Thứ hai, đối với người lao động

Để đảm bảo an toàn, tránh mọi sự cố ngoài ý muốn, người lao động cần tuân thủ:

+ Đủ điều kiện tham gia lao động gồm độ tuổi, chứng nhận sức khỏe, giấy tờ khám định kỳ hằng năm

+ Được tạo đầy đủ kiến thức, kỹ năng về vệ sinh an toàn lao động. Cấp thẻ an toàn khi tham gia làm việc đặc thù, yêu cầu cao về an toàn xây dựng

+ Trang bị đầy đủ trang phục, thiết bị bảo vệ an toàn theo đúng quy định về ngành nghề

+ Treo băng rôn, khẩu hiệu về an toàn lao động tại công trường xây dựng

- Thứ ba, vệ sinh lao động

Công trường xây dựng cần phải gọn gàng, hạn chế tối đa các yếu tố gây nguy hiểm, dẫn đến tai nạn trong quá trình làm việc. Dọn dẹp, sắp xếp gọn gàng và tránh những vật nhọn, thiết bị, dụng cụ không cần thiết, ổ cắm điện không đảm bảo chất lượng trong khu vực thi công

- Thứ tư, biện pháp an toàn về điện, phòng chống cháy nổ

Để an toàn hệ thống điện phải có cầu dao tổng, cầu dao riêng rẽ có khả năng cắt điện một phần hay toàn bộ khu vực thi công. Người lao động, máy và thiết bị thi công trên công trường phải được bảo đảm an toàn về điện. Các thiết bị điện phải được cách điện an toàn trong quá trình thi công xây dựng

Người tham gia thi công xây dựng phải được hướng dẫn về kỹ thuật an toàn điện, biết sơ cứu người bị giật diện khi xảy ra tai nạn về điện. Phải thành lập chỉ huy phòng chống cháy nổ tại công trường. Ngoài ra, tại các vị trí dễ xảy ra cháy phải có biển báo cấm lửa và lắp đặt các thiết bị chữa cháy và thiết bị báo động, đảm bảo khi xảy ra cháy kịp thời phát hiện để ứng phó.

Thứ năm, lên kế hoạch khắc phục sự cố

Nguy cơ xảy ra tai nạn, bệnh nghề nghiệp trong xây dựng là rất cao. Bởi vậy, các chủ đầu tư cần dự trù và xây dựng phương án khắc phục sự cố tối ưu, nhanh chóng nhằm đảm bảo an toàn cho người lao động. Đồng thời giảm thiểu thiệt hại về người và của, cũng như không làm mất uy tín của đơn vị.

Việc tuân thủ quy định an toàn lao động trong xây dựng luôn là điều tiên quyết. Nó không chỉ đảm bảo an toàn cho người tham gia thi công, máy móc, thiết bị sử dụng mà có quyết định chất lượng của mọi công trình.

Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác xin vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại 1900.6162 để được hỗ trợ giải đáp.  Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!