1. Quy định luật dân sự trước đây về hứa thưởng

Theo như bạn trình bày, việc hứa hẹn giữa A và B đã được lập thành văn bản và có xác nhận của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, pháp luật hiện tại thì chưa có chế tài xử phạt đối với những trường hợp hứa mà không thực hiện. Nội dung này khác hoàn toàn với việc đặt cọc, việc đặt cọclà một biện pháp bảo đảm, nó đã chắc chắn rằng hai bên sẽ thực hiện giao dịch tiếp. Còn việc hứa hẹn thì không có gì bảo đảm, nội dung này có thể áp dụng tương tự với quy định ở phần hứa thưởng của Bộ luật Bộ luật dân sự 2005:

Điều 590. Hứa thưởng

1. Người đã công khai hứa thưởng phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc theo yêu cầu của người hứa thưởng.

2. Công việc được hứa thưởng phải cụ thể, có thể thực hiện được, không bị pháp luật cấm, không trái đạo đức xã hội.

Điều 591. Rút lại tuyên bố hứa thưởng

Khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng của mình. Việc rút lại tuyên bố hứa thưởng phải được thực hiện theo cách thức và trên phương tiện mà việc hứa thưởng đã được công bố.

Như vậy, theo quy định trên thì A có thể vẫn có thể rút lại lời hứa của mình, việc rút lại được thực hiện bằng văn bản và có xác nhận của chính quyền địa phương.

 

2. Quy định pháp luật hiện nay về hứa thưởng

Căn cứ pháp lý: Bộ luật dân sự năm 2015

Ví dụ thực tế: Một người tên A đã hứa sẽ cho anh B một phần đất để xây nhà trên diện tích đất của anh A (lời hứa đã có giấy tay và con dấu của xã). Hiện nay, anh A không thực hiện lời hứa của mình thì sẽ bị xử lý thế nào? Các con của anh A, họ không muốn thực hiện lời hứa đó sẽ bị xử lý thế nào? Và họ có quyền thực hiện lời hứa đó không?

 

3. Việc hứa hẹn được lập thành văn bản có giá trị pháp lý hay không?

 Theo như ví dụ trên thì lời hứa giữa A và B về việc A cho B một phần diện tích đất của mình để B xây dựng nhà được viết bằng giấy tay và có con dấu của xã. Thực tế thì giao dịch bằng giấy viết tay giữa A và B là giao dịch dân sự và các bên đưa ra thỏa thuận gồm nội dung cam kết để tránh tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện việc thỏa thuận. Theo quy định tại Điều 116 Bộ luật dân sự năm 2015 có quy định về giao dịch dân dự. Cụ thể, Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh hoặc thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. Có thể thấy, việc hứa hẹn giữa A và B đã được lập thành văn bản và có xác nhận của chính quyền địa phương. Nội dung trong văn bản của A và B về việc hứa hẹn khác với nội dung của việc đặt cọc, và việc đặt cọc là một biện pháp an toàn bảo đảm chắc chắn cho cả hai bên thực hiện giao dịch. Còn việc hứa hẹn thì không có gì có thể đảm bảo được. 

 

4. Anh A không thực hiện lời hứa của mình thì bị xử lý như thế nào?

Căn cứ vào Điều 570 của Bộ luật dân sự năm 2015 có quy định về việc hứa thưởng. Người đã công khai hứa thưởng thì phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc theo yêu cầu của người hứa thưởng; Và công việc được hứa thưởng phải là công việc cụ thể có thể thực hiện được và không vi phạm với điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.  Theo đó, hứa thưởng được xem là một giao dịch dân sự được thực hiện dưới dạng hành vi pháp lý đơn phương của chủ thể. Như vậy, giữa A và B được xem là giao dịch dân sự được thực hiện dưới dạng hành vi pháp lý đơn phương của A. Và bên hứa thưởng (tức A) sẽ đưa ra các điều kiện, quy định cho B để thực hiện một yêu cầu nhất định làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự của chủ thể khác.

Sau khi hai bên thỏa thuận có làm văn bản và có xác nhận con dấu của địa phương nhưng ông A lại không chịu thực hiện lời hứa thì: Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 tại Điều 157 thì có quy định về việc rút lại tuyên bố hứa thưởng thì chỉ cần việc rút tuyên bố hứa thưởng được thực hiện khi chưa đến hạn bắt đầu công việc. Việc rút tuyên bố hứa thưởng phải được thực hiện theo cách thức và trên phương diện mà việc hứa thưởng  đã được công bố. Như vậy nếu anh A muốn rút lại tuyên bố hứa thưởng thì phải thực hiện rút lại lời tuyên bố trước khi đến hạn thực hiện công việc và ông A phải thực hiện việc rút lại đúng cách thức và thực hiện trên phương diện mà việc hứa hẹn được công bố trước đó. Ông A có thể rút lại được lời hứa của mình và việc rút lại lời hứa phải được thực hiện bằng văn bản và có xác nhận của chính quyền địa phương. Và các con của anh A không có nghĩa vụ phỉa thực hiện việc hứa thưởng thay cho anh A. 

Như vậy, có thể thấy việc hứa thưởng là một hành vi pháp lý đơn phương của chủ thể được thực hiện trên cơ sở đơn phương và thể hiện ý chí của một bên chủ thể không có sự thỏa thuận thống nhất ý chí giữa các bên như hợp đồng dân sự. Đồng thời tại quy định của Bộ luật dân sự 2015 thì chưa có quy định về chế tài xử lý đối với trường hợp không thực hiện việc hứa thưởng. Trong trường hợp người hứa thưởng không thực hiện nghĩa vụ hứa thưởng sẽ không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.  

 

5. Trách nhiệm dân sự là gì? 

Trách nhiệm dân sự là trách nhiệm của một chủ thể phải gánh chịu các biện pháp cưỡng chế nhà nước khi có hành vi xâm phạm đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm,.... của các chủ thể khác hoặc có vi phạm đến nghĩa vụ dân sự đối với bên có quyền.  Vi phạm nghĩa vụ thì là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ. Việc các bên không thực hiện đúng nghĩa vụ về chủ thể, thời hạn, địa điểm, đối tượng, phương thức, nội dung,... đều sẽ bị coi là vi phạm nghĩa vụ và phải chịu trách nhiệm dân sự; trách nhiệm dân sự đặt ra khi bên có nghĩa vụ vi phạm nghĩa vụ. 

 

6. Trường hợp không thì phải chịu trách nhiệm dân sự

Theo quy định tại Điều 351 của Bộ luật dân sự năm 2015 có quy định cụ thể hai trường hợp người có nghĩa vụ có thể sẽ không phải chịu trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ: Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện bất khả kháng thì không phải chịu trách nhiệm dân sự trừ trường hợp có quy định khác của pháp luật. Bên có nghĩa vụ không phải chịu trách nhiệm dân sự nếu chứng minh được nghĩa vụ không thực hiện được là hoàn toàn do lỗi của bên có quyền. Ngoài ra có rất nhiều các trường hợp mà bên có nghĩa vụ không thực hiện được nghĩa vụ không phải là do lỗi của họ mà có thể là do sự kiện khách quan không thể lường trước được và không thể kiểm soát được. Còn bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng các biện pháp cần thiết và khả năng cho phép như: động đất, lũ lụt, thiên tai,....

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác! Trân trọng./.