1. Xác định chủ thể chịu trách nhiệm chính làm thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải quá cảnh
Theo quy định tại khoản 1 Điều 69 Luật Hải quan 2014, chủ thể chịu trách nhiệm chính trong việc làm thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải quá cảnh bao gồm: Chủ phương tiện vận tải là cá nhân hoặc tổ chức sở hữu phương tiện vận tải thực hiện quá cảnh. Người điều khiển phương tiện vận tải là cá nhân được chủ phương tiện vận tải ủy quyền hoặc được cơ quan có thẩm quyền giao nhiệm vụ điều khiển phương tiện vận tải. Người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền là cá nhân hoặc tổ chức được chủ phương tiện vận tải giao nhiệm vụ thay mặt chủ phương tiện thực hiện thủ tục hải quan. Các chủ thể này phải thực hiện các trách nhiệm sau:
- Khai hải quan: Chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải hoặc người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền phải thực hiện việc khai hải quan. Điều này có nghĩa là họ phải điền và nộp các thông tin liên quan về phương tiện và hàng hóa trên phương tiện theo yêu cầu của cơ quan hải quan.
- Nộp và xuất trình các chứng từ vận tải: Các chứng từ cần thiết cho việc kiểm tra và làm thủ tục hải quan phải được nộp và xuất trình. Các chứng từ này có thể bao gồm, nhưng không giới hạn, giấy tờ liên quan đến vận chuyển hàng hóa, chứng từ hàng hóa, và các giấy tờ liên quan khác.
- Cung cấp các thông tin và chứng từ về hàng hóa, vật dụng trên phương tiện: Ngoài việc khai hải quan và nộp các chứng từ vận tải, còn phải cung cấp đầy đủ thông tin và chứng từ liên quan đến hàng hóa và vật dụng có trên phương tiện vận tải.
Tuy nhiên, nếu các chứng từ liên quan đã đáp ứng đủ yêu cầu của việc kiểm tra hải quan thì chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải hoặc người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền không cần phải khai hải quan thêm nữa, ngoại trừ hành lý và hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của người xuất cảnh, nhập cảnh trên phương tiện vận tải. Điều này giúp giảm bớt khối lượng công việc và thời gian cho các bên liên quan khi các chứng từ đã đầy đủ và đáp ứng yêu cầu kiểm tra hải quan.
2. Phân định trách nhiệm của từng chủ thể làm thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải quá cảnh
Phân định trách nhiệm của từng chủ thể trong việc làm thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải quá cảnh như sau:
- Chủ phương tiện vận tải:
+ Cung cấp thông tin và hồ sơ: Chủ phương tiện vận tải có trách nhiệm cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin, hồ sơ cần thiết cho việc làm thủ tục hải quan. Các thông tin, hồ sơ bao gồm thông tin về phương tiện, lộ trình, hàng hóa quá cảnh và các giấy tờ liên quan khác.
+ Trách nhiệm về tính chính xác và hợp pháp: Chủ phương tiện vận tải phải chịu trách nhiệm về tính chính xác và hợp pháp của thông tin và hồ sơ đã cung cấp. Nếu thông tin và hồ sơ không chính xác hoặc không hợp pháp, chủ phương tiện vận tải phải chịu trách nhiệm pháp lý và có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
+ Bồi thường thiệt hại: Chủ phương tiện vận tải phải bồi thường thiệt hại cho cơ quan hải quan và các bên liên quan do hành vi vi phạm pháp luật hải quan của mình gây ra. Thiệt hại có thể bao gồm các chi phí phát sinh do việc chậm trễ, tổn thất hàng hóa, và các tổn thất tài chính khác.
- Người điều khiển phương tiện vận tải:
+ Phối hợp kiểm tra, giám sát: Người điều khiển phương tiện vận tải có trách nhiệm phối hợp với cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra và giám sát phương tiện vận tải. Cung cấp thông tin, mở cửa khoang hàng, và hợp tác trong các hoạt động kiểm tra của cơ quan hải quan.
+ Cung cấp thông tin và giải đáp thắc mắc: Người điều khiển phương tiện vận tải phải cung cấp thông tin và giải đáp các thắc mắc của cơ quan hải quan liên quan đến phương tiện vận tải và hàng hóa quá cảnh. Sẵn sàng cung cấp các tài liệu liên quan và trả lời các câu hỏi về hành trình, hàng hóa và các vấn đề khác.
+ Báo cáo vi phạm: Người điều khiển phương tiện vận tải phải báo cáo cơ quan hải quan khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu vi phạm pháp luật hải quan nào. Kịp thời thông báo về các hành vi nghi ngờ, hàng hóa không khớp với khai báo, hoặc các dấu hiệu vi phạm khác.
- Người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền: Người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền có trách nhiệm thực hiện đầy đủ và chính xác các nghĩa vụ của chủ phương tiện vận tải liên quan đến việc làm thủ tục hải quan. Tuân thủ các quy định và hướng dẫn của cơ quan hải quan, đảm bảo các thông tin và hồ sơ cung cấp đều chính xác và hợp pháp.
Phân định trách nhiệm này giúp đảm bảo sự rõ ràng trong quá trình làm thủ tục hải quan, đồng thời xác định rõ các bên liên quan cần phải làm gì để tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên tham gia.
3. Trường hợp phân chia trách nhiệm khi làm thủ tục hải quan với phương tiện vận tải quá cảnh
Trong trường hợp chủ phương tiện vận tải ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục hải quan, trách nhiệm sẽ được phân chia như sau:
- Chủ phương tiện vận tải:
+ Tính hợp pháp của việc ủy quyền: Chủ phương tiện vận tải phải đảm bảo rằng việc ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục hải quan được thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản hợp pháp, có đầy đủ chữ ký và xác nhận cần thiết, và phải được cơ quan có thẩm quyền chứng thực nếu luật pháp yêu cầu.
+ Tính chính xác của thông tin và hồ sơ: Chủ phương tiện vận tải chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ và hợp pháp của tất cả thông tin và hồ sơ đã cung cấp cho người được ủy quyền. Nếu có sai sót hoặc vi phạm liên quan đến thông tin và hồ sơ, chủ phương tiện vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý và có thể phải bồi thường thiệt hại phát sinh.
- Người được ủy quyền:
+ Thực hiện nghĩa vụ được giao: Người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền có trách nhiệm thực hiện đầy đủ và chính xác các nghĩa vụ liên quan đến việc làm thủ tục hải quan. Điều này bao gồm việc khai hải quan, nộp và xuất trình các chứng từ vận tải, cũng như cung cấp các thông tin và chứng từ về hàng hóa và vật dụng trên phương tiện vận tải.
+ Phối hợp với cơ quan hải quan: Người được ủy quyền phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra, giám sát và giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến phương tiện vận tải và hàng hóa quá cảnh. Hợp tác trong việc kiểm tra phương tiện, trả lời các câu hỏi và giải quyết nhanh chóng bất kỳ vấn đề nào mà cơ quan hải quan nêu ra.
- Phân định trách nhiệm:
+ Chủ phương tiện vận tải: Đảm bảo việc ủy quyền là hợp pháp và chịu trách nhiệm về tính chính xác và hợp pháp của thông tin, hồ sơ đã cung cấp. Việc lập văn bản ủy quyền phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành, đảm bảo đầy đủ tính pháp lý và rõ ràng về phạm vi ủy quyền.
+ Người được ủy quyền: Thực hiện chính xác các nghĩa vụ đã được chủ phương tiện vận tải giao phó và đảm bảo các thủ tục hải quan được thực hiện đúng quy định. Cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác, hợp tác với cơ quan hải quan, và chịu trách nhiệm trong phạm vi ủy quyền được giao.
Phân chia trách nhiệm này giúp xác định rõ ràng trách nhiệm của từng bên, tránh các tranh chấp và nhầm lẫn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, đảm bảo rằng cả chủ phương tiện vận tải và người được ủy quyền đều được bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình làm thủ tục hải quan. Đồng thời giúp quá trình làm thủ tục hải quan diễn ra một cách hiệu quả, tuân thủ các quy định pháp luật và giảm thiểu các rủi ro về vi phạm pháp luật hải quan.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Quá cảnh là gì? Tại sao phải quá cảnh? Lưu ý quá cảnh hàng hóa? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
