Trách nhiệm xử lý khiếu nại tại các đơn vị hải quan ở địa phương

Cơ sở pháp lý có liên quan và được sử dụng trong bài viết:

-  Luật Khiếu nại ngày 11 tháng 11 năm 2011;

- Luật Hải quan ngày 23 tháng 6 năm 2014;

- Quyết định số 65/2015/QĐ-TTg ngày 17 tháng 12 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính;

- Quyết định 1788/QĐ-TCHQ ngày 21/6/2021 ban hành quy chế phối hợp tiếp nhận, phân loại, giải quyết khiếu nại tại cơ quan Hải quan.

I. Những quy định chung 

Hải quan là một ngành có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý Nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Địa bàn hoạt động hải quan bao gồm các khu vực cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng biển quốc tế, cảng sông quốc tế, cảng hàng không dân dụng quốc tế, các địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu, khu chế xuất, kho ngoại quan, kho bảo thuế, khu vực ưu đãi hải quan, bưu điện quốc tế, các địa điểm kiểm tra hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu trong lãnh thổ và trên vùng biển thực hiện quyền chủ quyền của Việt Nam, trụ sở doanh nghiệp khi tiến hành kiểm tra sau thông quan và các địa bàn hoạt động hải quan khác theo quy định của pháp luật.

1. Khái niệm khiếu nại trong lĩnh vực Hải quan

Khiếu nại trong lĩnh vực Hải quan là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc công chức, viên chức và người lao động tại cơ quan Hải quan theo thủ tục do Luật Khiếu nại quy định, đề nghị cơ quan Hải quan (đơn vị có thẩm quyền) xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan Hải quan, của người có thẩm quyền trong cơ quan Hải quan hoặc quyết định kỷ luật công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

2. Nguyên tắc thực hiện

- Phải đảm bảo sự thống nhất trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tham mưu giải quyết khiếu nại tại cơ quan Hải quan; của công chức, viên chức làm việc tại cơ quan Hải quan.

- Việc phối hợp tiếp nhận, giải quyết khiếu nại phải đảm bảo khách quan, chính xác, kịp thời và đúng quy định của pháp luật.

- Đơn khiếu nại được tiếp nhận phải được vào sổ hoặc nhập vào hệ thống cơ sở dữ liệu trên máy tính để quản lý, theo dõi.

- Việc phân loại đơn, phân công trách nhiệm tham mưu giải quyết khiếu nại căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan quy định và theo nguyên tắc:

a) Đơn vị chuyên môn giúp Thủ trưởng cùng cấp ban hành quyết định hành chính bị khiếu nại chịu trách nhiệm chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại lần đầu.

b) Đơn vị chuyên môn theo ngành dọc của Thủ trưởng cấp trên chịu trách nhiệm chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại lần hai.

3. Tiếp nhận, phân loại đơn khiếu nại

- Việc tiếp nhận đơn khiếu nại thực hiện theo quy chế văn thư của Tổng cục Hải quan.

- Khiếu nại được tiếp nhận qua công tác tiếp công dân phải được thực hiện đăng ký văn bản đến theo quy chế văn thư của Tổng cục Hải quan.

- Tất cả các đơn khiếu nại sau khi tiếp nhận phải được chuyển ngay đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật để kịp thời giải quyết.

Người có thẩm quyền giải quyết khi nhận được khiếu nại phải xem xét, chỉ đạo đơn vị chuyên môn thuộc thẩm quyền tham mưu giải quyết theo quy định của pháp luật.

II. Trách nhiệm xử lý khiếu nại tại các đơn vị hải quan ở địa phương

1. Trách nhiệm của Tổ chức Thanh tra - Kiểm tra

 Tổ chức Thanh tra - Kiểm tra là đơn vị đầu mối tham mưu cho Cục trưởng về công tác giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật; giúp việc cho Cục trưởng theo dõi, tổng hợp, báo cáo công tác giải quyết khiếu nại trong phạm vi Cục.

- Khi được Cục trưởng giao phân loại đơn khiếu nại.

a) Khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan Hải quan

+ Khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Cục trưởng.

Trong thời hạn 01 (một) ngày làm việc kể từ khi nhận được đơn khiếu nại, Tổ chức Thanh tra - Kiểm tra căn cứ chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị và theo nguyên tắc quy định tại khoản 4 Điều 3 Quy chế này trình Lãnh đạo Cục phụ trách chuyển đơn khiếu nại đến đơn vị có chức năng liên quan đến nội dung bị khiếu nại để chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại theo quy định.

+ Khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Chi cục trưởng và tương đương; của Đội trưởng Đội nghiệp vụ thuộc Chi cục.

Trong thời hạn 01 (một) ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại, Tổ chức Thanh tra - Kiểm tra chuyển đơn đến người có thẩm quyền giải quyết theo quy định.

b) Khiếu nại không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan Hải quan.

Trong thời hạn 01 (một) ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại, Tổ chức Thanh tra - Kiểm tra trình Lãnh đạo Cục phụ trách ký văn bản hướng dẫn người khiếu nại thực hiện khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Cục trưởng.

a) Khiếu nại có nội dung liên quan đến kết luận thanh tra chuyên ngành; đến chức năng, nhiệm vụ của nhiều đơn vị thuộc và trực thuộc Cục Hải quan.

b) Khiếu nại lần hai các quyết định hành chính đã được giải quyết khiếu nại lần đầu quy định tại điểm a khoản 2 Điều 14, khoản 1 Điều 15 Quy chế này.

c) Vụ việc có nội dung khiếu nại và nội dung tố cáo thuộc thẩm quyền của Cục trưởng.

đ) Khiếu nại khác khi được Cục trưởng giao.

2. Trách nhiệm của Văn phòng Cục

Văn phòng Cục có trách nhiệm tiếp nhận đơn khiếu nại theo quy chế công tác văn thư của Cục và thực hiện xử lý như sau:

a) Đơn khiếu nại gửi đến Cục qua bộ phận tiếp nhận văn bản đến.

Văn phòng Cục chuyển ngay đơn đến Lãnh đạo Cục phụ trách để được chỉ đạo xử lý theo quy định.

Căn cứ chỉ đạo của Lãnh đạo Cục, trong thời hạn 01 (một) ngày làm việc, Văn phòng Cục chuyển đơn đến người có thẩm quyền giải quyết hoặc chuyển đơn đến đơn vị chức năng để được tham mưu giải quyết theo quy định.

b) Đơn khiếu nại gửi trực tiếp đến Cục trưởng (hoặc các Phó Cục trưởng).

Căn cứ chỉ đạo của Cục trưởng (hoặc các Phó Cục trưởng), trong thời hạn 01 (một) ngày làm việc, Văn phòng Cục làm thủ tục tiếp nhận đơn theo quy chế công tác văn thư và chuyển đơn theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này.

c) Văn phòng Cục có chức năng tham mưu về công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện phân loại đơn theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Quy chế này.

Trách nhiệm của Chánh Văn phòng Cục

a) Giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền.

b) Tham mưu giải quyết khiếu nại khác khi được Cục trưởng giao.

3. Trách nhiệm của Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan

- Giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan.

- Chủ trì tham mưu cho Cục trưởng giải quyết khiếu nại lần đầu đối với các quyết định hành chính do Cục trưởng ban hành trong lĩnh vực kiểm tra sau thông quan.

- Chủ trì tham mưu cho Cục trưởng giải quyết khiếu nại lần hai đối với các quyết định hành chính do Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan ban hành trong lĩnh vực kiểm tra sau thông quan (trừ khiếu nại đã được giải quyết lần đầu quy định tại khoản 1 Điều này).

4. Trách nhiệm của Trưởng phòng Phòng Thuế xuất nhập khẩu

- Chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại lần đầu thuộc thẩm quyền của Cục trưởng trong lĩnh vực chính sách thuế và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

- Chủ trì tham mưu cho Cục trưởng giải quyết khiếu nại lần hai đối với các quyết định hành chính do Chi Cục trưởng (và tương đương) ban hành trong lĩnh vực chính sách thuế và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

5. Trách nhiệm của Đội trưởng Đội Kiểm soát hải quan và tương đương

Giải quyết khiếu nại các quyết định hành chính do Đội Kiểm soát chống buôn lậu và tương đương ban hành.

6. Trách nhiệm của Trưởng phòng Chống buôn lậu và Xử lý vi phạm, thủ trưởng đơn vị tương đương

Đối với trách nhiệm của Trưởng phòng Chống buôn lậu và Xử lý vi phạm, thủ trưởng đơn vị tương đương được giao tham mưu về trách nhiệm bồi thường nhà nước, xử lý vi phạm hành chính như sau:

Chủ trì tham mưu giải quyết

a) Khiếu nại lần đầu thuộc thẩm quyền của Cục trưởng về trách nhiệm bồi thường nhà nước trong lĩnh vực hải quan; về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

b) Khiếu nại lần hai thuộc thẩm quyền của Cục trưởng đối với các quyết định hành chính do Chi Cục trưởng, Đội trưởng Đội Kiểm soát chống buôn lậu và tương đương ban hành có nội dung về trách nhiệm bồi thường nhà nước trong lĩnh vực hải quan; về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

c) Khiếu nại khác khi được Cục trưởng giao.

Chủ trì tham mưu cho Cục trưởng thực hiện các thủ tục khi bị khởi kiện ra Tòa

7. Trách nhiệm của Phòng, đơn vị tương đương khác

-  Phòng, đơn vị tương đương khác có trách nhiệm chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của Cục trưởng đối với khiếu nại có nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ được Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải quan quy định (trừ khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu của Thủ trưởng đơn vị).

- Phòng, đơn vị tương đương khác chủ trì tham mưu giải quyết khiếu nại khác khi được Cục trưởng giao.

(MK LAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)

Trên đây là nội dung Luật Minh Khuê đã sưu tầm và biên soạn. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng. Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng!

Luật Minh Khuê (Sưu tầm và biên tập).