Trình tự thủ tục cấp Giấy xác nhận khuyết tật thực hiện thế nào?

1. Hồ sơ cấp Giấy xác nhận khuyết tật bao gồm?

Dựa trên quy định của Điều 4 trong Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH và tiểu mục 1.3 Mục 1 Phần II Phụ lục theo Quyết định 208/QĐ-LĐTBXH năm 2024, việc xác định khuyết tật và cấp Giấy xác nhận khuyết tật đòi hỏi việc chuẩn bị một hồ sơ đầy đủ và chính xác. 

- Đơn đề nghị: Đơn đề nghị phải tuân thủ theo Mẫu số 01, được ban hành kèm theo Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH. Lưu ý rằng có sự sửa đổi và bổ sung tại khoản 5 Điều 2 Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH.

- Bản sao các giấy tờ liên quan đến khuyết tật: Nếu có, cần kèm theo bản sao của các giấy tờ như bệnh án, giấy tờ khám, điều trị, phẫu thuật hoặc bất kỳ giấy tờ liên quan nào khác mà có thể ảnh hưởng đến quá trình xác định khuyết tật.

- Bản sao kết luận của Hội đồng Giám định y khoa: Bản sao kết luận này liên quan đến khả năng tự phục vụ và mức độ suy giảm khả năng lao động đối với trường hợp người khuyết tật. Đặc biệt, đối với những trường hợp đã có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa trước ngày 01/6/2012.

Các bước để đạt được Giấy xác nhận khuyết tật là quan trọng và đòi hỏi sự chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ. Người có nhu cầu nên thực hiện các bước sau để tiếp cận quy trình này. Chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ với các thành phần như đơn đề nghị theo Mẫu số 01 (được cập nhật theo Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH), bản sao các giấy tờ liên quan đến khuyết tật, và bản sao kết luận của Hội đồng Giám định y khoa. ​Người đăng ký có thể chọn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú, sử dụng dịch vụ trực tuyến thông qua hệ thống điện tử, hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính công ích.

​Hồ sơ có thể được chuyển giao trực tiếp tại văn phòng Ủy ban nhân dân cấp xã, nơi Chủ tịch Ủy ban nhân dân sẽ tiếp nhận và chuyển đến các cơ quan liên quan để xem xét và cấp Giấy xác nhận khuyết tật.​ Đối với phương thức nộp hồ sơ trực tuyến, người đăng ký có thể nhận được hỗ trợ và hướng dẫn từ các kênh trực tuyến được cung cấp bởi cơ quan quản lý, giúp họ hoàn tất quá trình đăng ký một cách thuận lợi.

2. Trình tự thủ tục cấp Giấy xác nhận khuyết tật

Dựa theo quy định chi tiết tại tiểu mục 1.1 Mục 1 Phần II Phụ lục ban hành theo Quyết định 208/QĐ-LĐTBXH năm 2024, việc thực hiện thủ tục cấp Giấy xác nhận khuyết tật đòi hỏi một chuỗi bước chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Dưới đây là các bước chi tiết:

* Bước 1: Khi có nhu cầu xác định mức độ khuyết tật, người đề nghị hoặc người đại diện hợp pháp của người khuyết tật sẽ bắt đầu quá trình này. Người đề nghị hoặc người đại diện hợp pháp sẽ tổ chức hồ sơ đầy đủ theo yêu cầu của Mẫu số 01, được quy định theo Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH. Hồ sơ sẽ được gửi đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú, nơi sẽ tiếp nhận và xem xét đầy đủ các thông tin.

* Bước 2: Trong khoảng thời gian quan trọng là 20 ngày làm việc, tính từ ngày tiếp nhận đơn đề nghị xác định mức độ khuyết tật, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đảm bảo thực hiện các bước sau đây:

​- Chủ tịch sẽ chủ động gửi văn bản tham khảo ý kiến cơ sở giáo dục, tập trung vào khía cạnh khó khăn trong học tập, sinh hoạt và giao tiếp. Đồng thời, đưa ra kiến nghị chi tiết về dạng và mức độ khuyết tật của người được xác định, sử dụng Mẫu số 04 theo quy định của Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH.

​- Chủ tịch sẽ triệu tập các thành viên quan trọng và gửi thông báo rõ ràng về thời gian và địa điểm xác định mức độ khuyết tật. Điều này nhằm đảm bảo sự hiện diện đầy đủ của người khuyết tật hoặc người đại diện hợp pháp.

​- Một quá trình đánh giá chặt chẽ về dạng và mức độ khuyết tật sẽ được tổ chức, tuân thủ theo quy định của Điều 3 và các Mẫu số 02 hoặc 03 của Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH, được điều chỉnh và bổ sung tại khoản 5 Điều 2 trong Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH.

Việc xác định mức độ khuyết tật được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Trạm y tế, nơi có sự đảm bảo về cơ sở vật chất và chuyên gia có chuyên môn. Trong trường hợp người khuyết tật không thể đến được địa điểm quy định, Hội đồng sẽ thực hiện quan sát và phỏng vấn tại nơi cư trú của họ, nhằm đảm bảo quá trình xác định diễn ra một cách công bằng và linh hoạt.

* Bước 3: 

- Sau quá trình đánh giá, quan trọng nhất là việc lập Hồ sơ và Biên bản Kết luận về dạng và mức độ khuyết tật của người được đánh giá. Thực hiện theo Mẫu số 05, được ban hành kèm Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH, với sự sửa đổi và bổ sung tại khoản 5 Điều 2 Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH.

- Đối với những trường hợp đã có kết luận từ Hội đồng Giám định y khoa trước ngày 01/6/2012 về khả năng tự phục vụ và mức độ suy giảm khả năng lao động, quy trình xác định mức độ khuyết tật sẽ được thực hiện như sau:

+ Người khuyết tật đặc biệt nặng: Khi Hội đồng Giám định y khoa kết luận rằng không còn khả năng tự phục vụ hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

+ Người khuyết tật nặng: Khi Hội đồng Giám định y khoa kết luận có khả năng tự phục vụ sinh hoạt nếu có sự hỗ trợ, hoặc suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.

+ Người khuyết tật nhẹ: Khi Hội đồng Giám định y khoa kết luận có khả năng tự phục vụ sinh hoạt hoặc suy giảm khả năng lao động dưới 61%.

- Trong tình huống được quy định tại khoản 2, Điều 15 của Luật Người Khuyết Tật 2010, Hội đồng sẽ thực hiện quy trình sau và chủ động sử dụng Phòng Lao Động - Thương Binh và Xã Hội như một cầu nối:

+ Hội đồng sẽ chấp thuận cấp Giấy Giới Thiệu và lập danh sách chuyển những trường hợp cần xác định lại mức độ khuyết tật. Quá trình này sẽ được tiến hành thông qua Phòng Lao Động - Thương Binh và Xã Hội, nhằm đảm bảo tính chính xác và đồng bộ của quy trình.

+ Các tình huống áp dụng trong khoản 2, Điều 15 của Luật Người Khuyết Tật 2010 bao gồm: Hội đồng không đưa ra được kết luận về mức độ khuyết tật. Người khuyết tật hoặc đại diện hợp pháp không đồng ý với kết luận của Hội đồng về mức độ khuyết tật. Có bằng chứng xác thực về việc xác định mức độ khuyết tật của Hội đồng không đảm bảo tính khách quan và chính xác.

+ Phòng Lao Động - Thương Binh và Xã Hội sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao thông tin và hỗ trợ quy trình, đồng thời cung cấp các hướng dẫn chi tiết đối với Hội đồng Giám Định Y Khoa.

+ Hội đồng Giám Định Y Khoa sẽ tiến hành quy trình xác định lại mức độ khuyết tật cho các trường hợp được chuyển giao, đảm bảo rằng kết quả phản ánh chính xác và công bằng đối với tình trạng thực tế của người khuyết tật.

* Bước 4:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, trong khoảng thời gian ngắn nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày có biên bản kết luận của Hội đồng về dạng và mức độ khuyết tật, sẽ thực hiện công bố và thông báo công khai kết luận tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã. Đồng thời, Chủ tịch sẽ cấp Giấy xác nhận khuyết tật theo mẫu số 06, được ban hành kèm Thông tư 01/2019/TT-BLĐTBXH (đã được điều chỉnh theo khoản 5 Điều 2 Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH).

- Trong trường hợp có khiếu nại, tố cáo hoặc sự không đồng ý với kết luận của Hội đồng, Hội đồng sẽ chủ động thực hiện xác minh, thẩm tra và đưa ra kết luận cụ thể. Trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, Hội đồng sẽ trả lời bằng văn bản cho người khiếu nại, tố cáo, giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình xác định khuyết tật.

- Đối với trường hợp do Hội đồng giám định y khoa xác định, kết luận về dạng khuyết tật và mức độ khuyết tật, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ thực hiện cấp Giấy xác nhận khuyết tật theo mẫu số 06 trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được kết luận của Hội đồng Giám định y khoa, với sự điều chỉnh đã được thực hiện tại Khoản 5 Điều 2 Thông tư 08/2023/TT-BLĐTBXH.

3. Trách nhiệm xác định mức độ khuyết tật

Luật Người Khuyết Tật 2010 đặt ra trách nhiệm quan trọng về việc xác định mức độ khuyết tật, đảm bảo sự công bằng và chính xác. 

- Việc xác định mức độ khuyết tật sẽ được thực hiện bởi Hội đồng xác định mức độ khuyết tật. Điều này đặt ra nhiệm vụ chính xác và chủ quan của Hội đồng trong quá trình đánh giá và xác định mức độ khuyết tật theo tiêu chuẩn đặt ra.

- Nếu đã có kết luận của Hội đồng giám định y khoa về khả năng tự phục vụ và mức độ suy giảm khả năng lao động, thì quá trình xác định mức độ khuyết tật sẽ được thực hiện theo quy định cụ thể của Chính phủ. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và nhất quán trong quá trình đánh giá.

- Trong những tình huống sau đây, trách nhiệm xác định mức độ khuyết tật được giao cho Hội đồng giám định y khoa, một cơ quan chuyên nghiệp và đội ngũ chuyên gia y tế. Quá trình này được thực hiện đảm bảo tính minh bạch và chính xác:

+ Trong trường hợp Hội đồng xác định mức độ khuyết tật không đưa ra được kết luận cụ thể về mức độ khuyết tật, trách nhiệm tiếp theo là của Hội đồng giám định y khoa để thực hiện đánh giá chi tiết và đưa ra kết luận chính xác.

+ Nếu người khuyết tật hoặc đại diện hợp pháp không đồng ý với kết luận của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật, Hội đồng giám định y khoa sẽ đảm nhận vai trò xác minh, tái đánh giá và đưa ra kết luận chi tiết, đồng thời tạo cơ hội cho sự thảo luận và đối thoại.

+ Trong trường hợp có bằng chứng xác thực về việc xác định mức độ khuyết tật của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật không khách quan và không chính xác, Hội đồng giám định y khoa sẽ thực hiện lại quá trình xác định mức độ khuyết tật, đảm bảo sự công bằng và đúng đắn.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Các chế độ cho người khuyết tật trong học tập và các khoản trợ cấp, hỗ trợ. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.