Trường hợp nào phải đăng ký bản công bố sản phẩm, trường hợp nào thì tự công bố sản phẩm?

1. Khái niệm công bố sản phẩm

Công bố sản phẩm là việc cá nhân, doanh nghiệp khai báo cho cơn quan có thẩm quyền biết về chất lượng sản phẩm nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước được phép lưu hành hay không.  Chất lượng của sản phẩm có ảnh hưởng rấ lớn đến người tiêu dùng, do đó tất cả các sản phẩm sản xuất nội địa hay nhập khẩu đều phải tiến hành công bố theo quy định của pháp luật.

Hiện nay pháp luật quy định hai hình thức công bố sản phẩm với cá quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục khác nhau là: (i) tự công bố sản phẩm; (ii) đăng ký bản công bố sản phẩm. 

Việc thực hiện công bố sản phẩm dưới hình thức tự công bố sản phẩm hay đăng ký bản công bố sản phẩm không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của cá nhân, tổ chức sản xuất xuất kinh doanh mà phụ thuộc vào loại sản phẩm mà cá nhân, tổ chức kinh doanh.

2.Trường hợp tự công bố sản phẩm theo quy định của pháp luật

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 15/2018/ND-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm, việc tự công bố sản phẩm áp dụng đối với các trường hợp:

-Thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn

- Phụ gia thực phẩm

- Chất hỗ trợ chế biến thực phẩm

-Dụng cụ chứa đựng thực phẩm

-Vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Lưu ý: Các sản phẩm không phải tự công công bố sản phẩm bao gồm:

- Sản phẩm, nguyên vật liệu sản xuất, nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu hoặc phục vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cán nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước. Các sản phẩm này được miễn thủ tục tự công bố sản phẩm.

3. Trường hợp đăng ký bản công bố sản phẩm theo quy định của pháp luật

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 15/2018/ND-CP quy định chi tiết một số điều của Luật an toàn thực phẩm đã quy định rõ, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các loại sản phẩm sau:

- Thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Đây là loại thực phẩm được dùng để bổ sung thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày nhằm duy trì, tăng cường, cải thiện các chức năng của cơ thể con người. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe thường chứa một hoặc nhiều chất hoặc hỗn hợp các chất như Vitamin, khoáng chất, axit amin, axit béo, enzyme, probiotic; chất có nguồn gốc tự nhiên, bao gồm động vật, khoáng chất và thực vật dưới dạng chiết xuất, phân lập, cô đặc và chuyển hóa; các nguồn tổng hợp của những thành phần trên.

- thực phẩm dinh dưỡng y học hay còn được gọi là thực phẩm dinh dưỡng dùng cho mục đích y tế đặc biệt. Đây là loại thực phẩm có thể ăn bằng đường miệng hoặc bằng ống xông được chỉ định để điều chỉnh chế độ ăn và được sử dụng dưới sự giám sát y tế.

- thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt. Đây là loại thực phẩm thường được dùng cho người ăn kiêng, người già và các đối tượng đặc biệt khác theo quy định của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế. Các loại thực phẩm này được chế biến hoặc được phối trộn theo công thức đặc biệt nhằm đáp ứng yêu cầu về chế độ ăn đặc thù theo thể trạng hoặc tình trạng và các rối loạn cụ thể của người sử dụng. Thành phần của thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt khác biệt rõ rệt với thành phần của những thực phẩm thông thường cùng bản chất, nếu có.

- sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi. Đây là những sản phẩm thuộc dạng lỏng hoặc dạng bột được chế biến từ sữa bò, sữa động vật khác hoặc hỗn hợp của chúng.

- phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm  thuộc trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định. Phụ gia thực phẩm là các chất được bổ sung thêm vào thực phẩm để bảo quản hay cải thiện hương vị và về ngoài của chúng. Tại thông tư số 24/2019/TT-BYT ngày 30 tháng 8 năm 2019, Bộ Y tế cũng đã ban hành kèm theo danh sách danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng trong thực phẩm. Nếu các tổ chức cá nhân, sản xuất, kinh doanh phụ gia thực phẩm hỗ hợp có công dụng mới hoặc không đúng đối tượng sử dụng theo danh mục trên thì phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm.

4. Phân biệt tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm.

Thứ nhất: Công bố sản phẩm theo thủ tục tự công bố sản phẩm hay đăng ký bản công bố sản phẩm phụ thuộc vào loại sản phẩm mà cá nhân, tổ chức sản xuất, kinh doanh. Tùy vào từng loại sản phẩm theo quy định của pháp luật như đã phân tích ở trên mà cá nhân, tổ chức tiến hành công bố theo thủ tục tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm.

Thứ hai: về trình tự thủ tục:

-Tự công bố sản phẩm do cá nhân, tổ chức tự thực hiện bằng cách công bố sản phẩm trên phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của cá nhân, tổ chức hoặc niêm yết công khai tại trụ sở của tổ chức, cá nhân. Sau đó nộp 01 bản qua đường bưu điện hoặc trực tiếp đến cơ quản quản lý nhà nước có thẩm quyền do UBND cấp tỉnh chỉ định. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận bản tự công bố của tổ chức, cá nhân và tên các sản phẩm tự công bố trên trang thông tin điện tử của cơ quan tiếp nhận.

-Đăng ký bản công bố sản phẩm có quy trình thực hiện phức tạp hơn gồm 3 bước: Bước 1: Cơ quan, tổ chức cá nhân nộp hồ sơ theo quy định của pháp luật tới cơ quan có thẩm quyền (tùy vào từng loại sản phẩm, cơ quan tiếp nhận hồ sơ khác nhau). Bước 2: Cơ quan có thẩm quyền tiên hành thẩm định hồ sơ trong thời hạn 07 ngày đối với các sản phẩm phụ gia và 21 ngày đối với các sản phẩm còn lại thuộc diện đăng ký bản công bố sản phẩm. Bước 3: Kết thúc thời gian thẩm định nếu hồ sơ hợp lệ, không phải bổ sung, sửa đổi gì, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm.

- Thứ ba: Hồ sơ. Hồ sơ trong thủ tục tự công bố sản phẩm được quy định tại Điều 5 Nghị định 15/2018/ND-CP hướng dẫn một số điều của Luật An toàn. Hồ sơ trong thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm được quy định tại Điều 7 Nghị định 15/2018/ND-CP hướng dẫn một số điều của Luật An toàn. Do tính chất phức tạp, do đó hồ sơ của thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm nhiều giấy tờ và phức tạp hơn so với hồ sơ thủ tục tự công bố sản phẩm.

Trên đây là một số vấn đề về trường hợp tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm. Nhìn chung do tính chất của từng loại sản phẩm mà pháp luật có sự phân biệt khác nhau trong quy trình công bố sản phẩm. Với các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt hay các sản phẩm chất dinh dưỡng dùng cho trẻ em đến 36 tháng tuổi hoặc các phụ gia hỗ hợp có công dụng mớ, phụ gia không có trong danh mục theo công bố của Bộ Y tế phải tiến hành thủ tục đăng ký bản công bố. Quy định này nhằm đảm bảo việc quản lý có hiệu quả các loại thực phẩm này. Ngoài ra đối với một số loại sản phẩm do đặc tính sản phẩm và vai trò mà pháp luật quy định các cá nhân, tổ chức không phải tự công bố sản phẩm như: sản phẩm, nguyên vật liệu sản xuất, nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phụ vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Để tìm hiểu thêm về vấn đề công bố sản phẩm theo quy định của pháp luật hiện hành, các bạn có thể tham khảo bài viết: Hồ sơ công bố sản phẩm mỹ phẩm 2023 cần những gì?

Nếu có thắc mắc liên quan đến vấn đề trường hợp tự công bố sản phẩm, trường hợp đăng ký bản công bố sản phẩm, liên hệ tổng đài 19006162 hoặc liên hệ qua địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.

Trân trọng