Mục lục bài viết

>> Luật sư tư vấn luật dân sự trực tuyến, gọi:1900.6162

 

Luật sư tư vấn:

1. Giấy khai tử để làm gì?

Khai tử là việc khai báo cho người đã chết. Dưới góc độ pháp lý thì đây là thủ tục nhằm xác nhận sự kiện một người đã qua đời và xác định sự chấm dứt các quan hệ pháp luật của người đó, đồng thời, là phương tiện để Nhà nước theo dõi biến động dân số của mình. Việc khai tử được thể hiện thông qua giấy khai tử được xác lập.

Giấy khai tử hay thường được gọi là Giấy chứng tử là một loại giấy tờ hộ tịch được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp cho vợ, chồng, cha, mẹ, con hoặc người thân thích khác nhằm xác nhận một người đã chết. 

Giấy khai tử là căn cứ pháp lý được dùng để:

- Xác định thời điểm mở thừa kế, hàng thừa kế;

- Giải quyết chế độ tử tuất;

- Xác định tài sản chung vợ chồng;

- Xác nhận tình trạng hôn nhân khi muốn đăng ký kết hôn với người khác; …

 

2. Cách thức thực hiện khai tử có yếu tố nước ngoài

Căn cứ vào Điều 51 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục khai tử có yếu tố nước ngoài như sau:

- Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi cư trú cuối cùng của người nước ngoài hoặc công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài chết tại Việt Nam.

- Trường hợp không xác định được nơi cư trú cuối cùng của người chết thì Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi người đó chết hoặc nơi phát hiện thi thể người chết thực hiện việc đăng ký khai tử.

- Ủy ban nhân dân xã ở khu vực biên giới đối với người nước ngoài cư trú tại xã đó.

Tại tiểu mục 3 Mục B Phần II Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 2228/QĐ-BTP do Bộ Tư pháp ban hành ngày 14/11/2022 quy định cách thức thực hiện khai tử có yếu tố nước ngoài như sau:

- Người có yêu cầu đăng ký khai tử trực tiếp thực hiện hoặc ủy quyền cho người khác.

- Thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận một cửa/Trung tâm hành chính công của Ủy ban nhân dân cấp huyện. Hoặc gửi hồ sơ qua hệ thống bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia (https://dichvucong.gov.vn) hoặc Cổng dịch vụ công cấp tỉnh (https://dichvucong.gov.vn).

 

3. Trình tự thực hiện đăng ký khai tử có yếu tố nước ngoài

3.1. Trình tự khai tử có yếu tố nước ngoài theo hình thức nộp trực tiếp

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Người đi đăng ký khai tử phải chuẩn bị một bộ hồ sơ để nộp lên cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện đăng ký khai tử có yếu tố nước ngoài. Một số giấy tờ, tài liệu cần chuẩn bị như sau:

- Tờ khai đăng ký khai tử theo mẫu;

- Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử do cơ quan có thẩm quyền cấp;

- Giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệ chứng minh sự kiện chết đối với trường hợp đăng ký khai tử cho người chết đã lâu, không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử;

- Văn bản ủy quyền (được chứng thực) theo quy định của pháp luật trong trường hợp ủy quyền thực hiện việc đăng ký khai tử. Trường hợp người có trách nhiệm đăng ký khai tử ủy quyền cho người khác thực hiện việc đăng ký khai tử mà người được ủy quyền là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột của người ủy quyền thì văn bản ủy quyền không phải chứng thực.

Bên cạnh đó, khi tiến hành nộp hồ sơ, người đi đăng ký khai tử phải xuất trình một số giấy tờ như:

- Giấy tờ nhân thân như: Chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc thẻ căn cước công dân hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh về nhân thân của người có yêu cầu đăng ký khai tử.

- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú cuối cùng của người chết hoặc nơi người đó chết hoặc nơi phát hiện thi thể của người chết (nếu không xác định được nơi cư trú cuối cùng) để xác định thẩm quyền.

Bước 2: Nộp và tiếp nhận hồ sơ

Người đi đăng ký khai tử nộp hồ sơ đăng ký khai tử tại Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền.

- Nếu hồ sơ đầy đủ, giấy tờ hợp lệ thì người tiếp nhận hồ sơ viết giấy tiếp nhận trong đó ghi rõ ngày, giờ trả kết quả.

- Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hoàn thiện thì hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

- Trường hợp không thể bổ sung, hoàn thiện hồ sơ ngay thì phải lập thành văn bản hướng dẫn, trong đó nêu rõ loại giấy tờ, nội dung cần bổ sung, hoàn thiện, ký, ghi rõ họ, tên của người tiếp nhận.

Bước 3: Trả kết quả

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, nếu thông tin khai tử đầy đủ và phù hợp, Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Trường hợp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện đồng ý giải quyết thì ký Trích lục khai tử cấp cho người có yêu cầu. Công chức làm công tác hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký khai tử. Khi trả kết quả đăng ký hộ tịch, người trả kết quả có trách nhiệm hướng dẫn người yêu cầu đăng ký hộ tịch kiểm tra nội dung Trích lục khai tử và Sổ đăng ký khai tử, cùng người đi đăng ký khai tử ký vào Sổ. Sau khi đăng ký khai tử, Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có văn bản thông báo, kèm theo Trích lục khai tử (bản sao) cho Bộ Ngoại giao để thông báo cho cơ quan có thẩm quyền của nước mà người chết là công dân. 

 

3.2. Trình tự khai tử có yếu tố nước ngoài theo hình thức online

Bước 1: Truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công cấp tỉnh

Đối với trường hợp thực hiện khai tử có yếu tố nước ngoài theo hình thức online thì người có yêu cầu đăng ký khai tử truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công cấp tỉnh, đăng ký tài khoản (nếu chưa có tài khoản), xác thực người dùng theo hướng dẫn, đăng nhập vào hệ thống, xác định đúng Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền.

Người có yêu cầu đăng ký khai tử trực tuyến cung cấp thông tin theo biểu mẫu điện tử tương tác đăng ký khai tử (cung cấp trên Cổng dịch vụ công), đính kèm bản chụp hoặc bản sao điện tử các giấy tờ, tài liệu theo quy định; nộp phí, lệ phí thông qua chức năng thanh toán trực tuyến hoặc bằng cách thức khác theo quy định pháp luật, hoàn tất việc nộp hồ sơ.

Bước 2: Cán bộ tiếp nhận hồ sơ

Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ thì tiếp nhận hồ sơ; nếu tiếp nhận hồ sơ sau 15 giờ thì gửi ngay Phiếu hẹn, trả kết quả qua thư điện tử hoặc gửi tin nhắn hẹn trả kết quả qua điện thoại di động cho người có yêu cầu; chuyển hồ sơ để công chức làm công tác hộ tịch xử lý.

Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ thì có thông báo cho người yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, nêu rõ loại giấy tờ, nội dung cần bổ sung để người có yêu cầu bổ sung, hoàn thiện.

Trường hợp người có yêu cầu đăng ký khai tử không bổ sung, hoàn thiện được hồ sơ thì báo cáo Trưởng bộ phận một cửa có thông báo từ chối giải quyết yêu cầu đăng ký khai tử.

Bước 3: Công chức làm công tác hộ tịch thẩm tra hồ sơ

Trường hợp hồ sơ cần bổ sung, hoàn thiện hoặc không đủ điều kiện giải quyết, phải từ chối thì gửi thông báo về tình trạng hồ sơ tới Bộ phận một cửa để thông báo cho người nộp hồ sơ.

Trường hợp cần phải kiểm tra, xác minh làm rõ hoặc do nguyên nhân khác mà không thể trả kết quả đúng thời gian đã hẹn thì công chức làm công tác hộ tịch lập Phiếu xin lỗi và hẹn lại ngày trả kết quả, trong đó nêu rõ lý do chậm trả kết quả và thời gian hẹn trả kết quả qua thư điện tử hoặc gửi tin nhắn qua điện thoại di động.

Nếu thấy hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, đúng quy định, trường hợp tiếp nhận hồ sơ đăng ký khai tử theo hình thức trực tiếp, thì công chức làm công tác hộ tịch thực hiện việc ghi vào Sổ đăng ký khai tử, cập nhật thông tin đăng ký khai tử và lưu chính thức trên Phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử dùng chung.

Công chức làm công tác hộ tịch gửi lại biểu mẫu Trích lục khai tử điện tử với thông tin đầy đủ cho người yêu cầu qua thư điện tử hoặc thiết bị số. Người yêu cầu có trách nhiệm kiểm tra tính chính xác, đầy đủ của các thông tin trên biểu mẫu Trích lục khai tử điện tử và xác nhận (tối đa một ngày).

Nếu người có yêu cầu xác nhận thông tin đã thống nhất, đầy đủ hoặc không có phản hồi sau thời hạn yêu cầu thì công chức làm công tác hộ tịch thực hiện việc ghi nội dung vào Sổ đăng ký khai tử, cập nhật thông tin đăng ký khai tử và lưu chính thức trên Phần mềm đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử dùng chung.

Bước 4: Trả kết quả

Công chức làm công tác hộ tịch in Trích lục khai tử, trình Lãnh đạo Ủy ban nhân dân ký, chuyển Bộ phận một cửa trả kết quả cho người có yêu cầu.

Bước 5: Kiểm tra thông tin

Người có yêu cầu đăng ký khai tử kiểm tra thông tin trên Trích lục khai tử, trong Sổ đăng ký khai tử và ký tên vào Sổ đăng ký khai tử, nhận Trích lục khai tử. Tham khảo bài viết liên quan: Tư vấn thủ tục chứng tử cho công dân Việt Nam chết ở nước ngoài

 

4. Làm giấy chứng tử khi bị mất tại nước ngoài? 

Dựa trên thông tin bạn cung cấp cho chúng tôi, chúng tôi xin tư vấn vấn đề của bạn như sau:

Phần thông tin bạn cung cấp có nêu đến là con của chồng có đón chồng bạn về Mỹ để điều trị bệnh, tuy nhiên bạn chưa nêu rõ là chồng của bạn mất tại Mỹ hay có quay về Việt Nam và mất tại Việt Nam. Do đó, chúng tôi sẽ chia vấn đề của bạn thành 02 trường hợp như sau:

Trường hợp 1: Chồng của bạn là người có quốc tịch Mỹ và mất tại Việt Nam

Nếu chồng của bạn mất tại Việt Nam thì thủ tục khai tử của chồng bạn sẽ được thực hiện theo thủ tục khai tử cho người nước ngoài tại Việt Nam. Theo đó, bạn cần chuẩn bị một số giấy tờ sau để đi nộp tại Ủy ban nhân dân huyện nơi cư trú cuối cùng của người nước ngoài chết tại Việt Nam, gồm:

- Tờ khai đăng ký khai tử theo mẫu;

- Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử do cơ quan có thẩm quyền cấp;

- Văn bản ủy quyền có chứng thực (nếu có).

Thủ tục giải quyết khai tử trong trường hợp này sẽ được thực hiện theo trình tự được phân tích ở các phần trên.

Trường hợp 2: Chồng của bạn là người có quốc tịch Mỹ và đã khai tử tại Mỹ

Trong trường hợp chồng của bạn mất tại Mỹ thì bạn chỉ có thể xin cấp bản sao giấy chứng tử của người chồng tại nước ngoài. Bạn sẽ trực tiếp qua lãnh sự quán nước ngoài để xin cấp bản sao hoặc thông qua cơ quan đại diện của Việt Nam tại nước ngoài. Hồ sơ giấy tờ xin cấp bản sao giấy chứng tử bao gồm: 

- Giấy tờ tùy thân như: Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của người xin cấp bản sao;

- Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận nhân khẩu tập thể;

- Thẻ thường trú, Thẻ tạm trú hoặc chứng nhận tạm trú của chồng bạn;

- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của hai bạn.

Ngoài ra, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau khi đăng ký khai tử có yếu tố nước ngoài:

- Người tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu xuất trình bản chính nếu người yêu cầu nộp giấy tờ là bản sao được cấp từ sổ đỏ gốc hoặc bản sao được chứng từ từ bản chính. Trường hợp người yêu cầu nộp bản chụp kèm theo bản chính giấy tờ thì người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu bản chụp với bản chính và ký xác nhận, không được yêu cầu người đi đăng ký nộp bản sao giấy tờ đó.

- Đối với giấy tờ xuất trình khi đăng ký hộ tịch, người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu với thông tin trong tờ khai, chụp lại hoặc ghi lại thông tin để lưu trong hồ sơ và trả lại cho người xuất trình, không được yêu cầu nộp bản sao hoặc bản chụp giấy tờ đó.

- Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp, công chứng hoặc xác nhận để sử dụng cho việc đăng ký hộ tịch tại Việt Nam phải được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; giấy tờ bằng tiếng nước ngoài phải được dịch ra tiếng Việt và công chứng bản dịch hoặc chứng thực chữ ký người dịch theo quy định của pháp luật.

- Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận đúng, đủ hồ sơ đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật hộ tịch, không được yêu cầu người đăng ký hộ tịch nộp thêm giấy tờ mà pháp luật hộ tịch không quy định phải nộp.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn cho vấn đề thắc mắc mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách. Mọi vướng mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tiếp thông qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số 1900.6162, hoặc gửi nội dung câu hỏi thông qua hình thức Tư vấn pháp luật qua email để được giải đáp. Cảm ơn quý khách đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.