1.Bắt vợ có bị vi phạm pháp luật không ?
Thưa luật sư, ngày 28 Tết em gái tôi năm nay 15 tuổi hôm 28 Tết em có đi chơi chợ phiên và bị một cậu thanh niên 16 tuổi bắt về làm vợ theo thủ tục của người H' Mông đến nay vẫn chưa thả em tôi về. Tôi muốn hỏi hành vi của cậu thanh niên có bị vi phạm pháp luật không và có thể bị xử phạt như thế nào ?
Luật sư trả lời
Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến công ty Luật Minh Khuê,câu hỏi của bạn được chúng tôi biên tập và trả lời như sau :
Hành vi cướp vợ là hành vi cưỡng ép kết hôn là một trong những hành vi cấm trong luật Hôn nhân và gia đình 2014 căn cứ theo điểm b khoản 2 điều 5 quy định
2. Cấm các hành vi sau đây:
a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Yêu sách của cải trong kết hôn;
e) Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;
g) Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;
h) Bạo lực gia đình;
i) Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi.
Như vậy, hành vi bắt vợ của cậu thanh niên 16 tuổi kia là vi phạm pháp luật
Hành vi trên có thể bị xử phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự căn cứ theo điều 55 Nghị định 167/2013 NĐ - CP quy định
Điều 55. Hành vi cưỡng ép kết hôn, ly hôn, tảo hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện tiến bộ
Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
1. Cưỡng ép người khác kết hôn, ly hôn, tảo hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần hoặc bằng thủ đoạn khác.
2. Cản trở người khác kết hôn, ly hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác.
Hoặc căn cứ theo diểm c khoản 2 điều 59 Nghị định 82/2020 NĐ - CP quy định :
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn;
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình;
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Hành vi cưỡng ép kết hôn có bị truy cứu trách nhiệm hình sư theo điều 181 Bộ luật hình sự 2015 :
Điều 181. Tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện
Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
Bên cạnh đó cậu thanh niên này mới chỉ có 16 tuổi theo đó
quy định tạo Khoản 8 Điều 3 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:
” 8. Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 8 của Luật này.”
Điều 8 Luật này quy định như sau:
” 1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;”
Như vậy, theo quy định trên thì độ tuổi kết hôn của nam là từ đủ 20 tuổi trở lên; nữ là từ đủ 18 tuổi trở lên. Khi đạt độ tuổi theo quy định bạn không vi phạm pháp luật về độ tuổi kết hôn.
Căn cứ theo Điều 47 Nghị định 110/2013/NĐ-CP quy định như sau:
“Điều 47. Hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn
1. Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi cố ý duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có quyết định của Tòa án nhân dân buộc chấm dứt quan hệ đó.”
Như vậy, hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.0000 đồng.
Đối với hành vi kết hôn khi chưa đủ tuổi, đã bị phạt cảnh cáo, phạt tiền về hành vi kết hôn trái pháp luật; đã có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt quan hệ mà vẫn cố tình duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật thì bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
2.Quy định về chế độ hôn nhân một vợ một chồng ?
Theo khoản 1 điều 59 Nghị định 82/2015 NĐ-CP quy định :
Tại Điều 2 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình trong đó có nguyên tắc “hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng”.
Và Khoản 2 Điều 5 Luật hôn nhân và gia đình 2014 có quy định:
2. Cấm các hành vi sau đây:
a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;..
1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Ngoài ra, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng như sau:
1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;
b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
3.Cưỡng ép kết hôn để trả nợ
Xin chào luật sư, tôi đến từ Long An hiện nay tôi đã 20 tuổi và đang làm tự do. Hai năm trước cha mẹ tôi có vay 2 tỷ của một chú bạn cha tôi để xây nhà và làm đầm nuôi cá nhưng do làm ăn không gặp, vay được một năm nhà tôi có trả được 1 nửa số nợ đó. Đến nửa năm nay cha tôi có phát hiện mình bị ung thư gan giai đoạn cuối. Do không có tiền chạy chữa nên nhà tôi lại vay thêm 2 tỷ nữa để có tiền chạy chữa cho cha tôi, nhưng hàng tháng vẫn phải đi làm để có tiền trả lãi cho chú ý, bên cạnh đó chú ấy còn gây khó dễ cho tôi bắt tôi phải lấy chú ấy làm chồng thì chú ấy sẽ hứa xóa hết nợ cho nhà tôi. Tôi không đồng ý thì chú ý cho người đến đe dọa. Thưa luât sư, hnahf vi này có bị vi phạm pháp luật không ?
Luật sư trả lời:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến luật Minh Khuê, câu hỏi của bạn được chúng tôi biên tập và trả lời bạn như sau :
Hành vi trên của bạn cha bạn là hành vi vi phạm pháp luật bởi theo khoản 9 điều 3 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định như sau :
"Cưỡng ép kết hôn, ly hôn là việc đe dọa, uy hiếp tinh thần, hành hạ, ngược đãi, yêu sách của cải hoặc hành vi khác để buộc người khác phải kết hôn hoặc ly hôn trái với ý muốn của họ."
Theo đó hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự căn cứ theo:
*Phạt hành chính căn cứ theo điều 55 Nghị định 167/2013 quy định như sau :
Điều 55. Hành vi cưỡng ép kết hôn, ly hôn, tảo hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện tiến bộ
Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
1. Cưỡng ép người khác kết hôn, ly hôn, tảo hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần hoặc bằng thủ đoạn khác.
2. Cản trở người khác kết hôn, ly hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác.
hoặc căn cứ theo khoản 2 điều 59 Nghị định 82/2013 NĐ - CP
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn;
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình;
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
* Truy cứu trách nhiệ hình sự như sau :
Căn cứ theo điều 181 Bộ luật hình sự 2015 quy định
Điều 181. Tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện
Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
4. Chồng bạo lực vợ bị xử phạt như thế nào ?
Căn cứ theo điều 49 Nghị định 167/2013 NĐ -CP QUY ĐỊNH NHƯ SAU :
Điều 49. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình.
2. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình;
b) Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối.
3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.
* Truy cứu trách nhiệm hinh sự
Căn cứ Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 về Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác như sau:
Điều 134. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;
b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;
c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;
đ) Có tổ chức;
e) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
g) Trong thời gian đang bị giữ, tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc đang chấp hành biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;
h) Thuê gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do được thuê;
i) Có tính chất côn đồ;
k) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 06 năm:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31 % đến 60%;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 11% đến 30%;
c) Phạm tội 02 lần trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này.
5.Bồ của chồng đến tận nhà đe dọa vợ có bị xử lý hình sự không ?
Thưa luật sư, chúng tôi kết hon với nhau đến nay đã được 10 năm và có 2 đứa con, gia đình lúc nào cũng hạnh phúc và hòa thuận cho đến khi công ty của chồng tôi có một cô thư ký mới đến và từ đó cô thư ký ấy và chồng tôi nảy sinh quan hệ tình cảm, kể từ đó chồng tôi thường xuyên đi sớm về muộn không chăm nom con cái cũng như việc nhà cửa nội ngoại.Họ thường xuyên qua lại với nhau mặc cho tôi và bố mẹ chồng tôi có can ngăn nhưng anh vẫn không chịu chấm dứt và đòi ly hôn với tôi năm lần bảy lượt tôi vẫn không đồng ý. Anh ta và cô thư ký đó liên tục dọa nạt tôi, bắt tôi phải ký vào đơn ly hôn và ra đi hai bàn tay trắng. Đỉnh điểm là vào tuần trước cô ta có thuê xã hội đến đến dí doa vào cổ tôi bắt tôi kí vào đơn lý hôn, thật may mắn là bố mẹ chông tôi đến kịp thời và cứu được tôi. Theo luật sư, hành vi trên của cô thư kí kia bị xử phạt ra sao ?
Luât sư trả lời:
Mức xử phạt vi phạm hành chính áp dụng theo Nghị định số 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống, chống bạo lực gia đình:
"Điều 5. Vi phạm quy định về trật tự công cộng
1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;"
Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:
"Điều 592. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm
1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
c) Thiệt hại khác do luật quy định.
Bộ luật hình sự năm 2015 quy định:
"Điều 133. Tội đe dọa giết người
1. Người nào đe dọa giết người, nếu có căn cứ làm cho người bị đe dọa lo sợ rằng việc đe dọa này sẽ được thực hiện, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật hôn nhân và gia đình - Công ty luật Minh Khuê
