Mới đây kì thi Trung học phổ thông Quốc gia (THPTQG) mới kết thúc để lại nhiều ý kiến trái chiều vì trước khi kì thi mở ra trên các trang mạng xã hội đã rầm rộ đề văn của một trường thuộc một tỉnh giống hệt đề thi THPTQG vậy việc việc làm lộ đề thi có phải hành vi làm lộ thông tin bí mật Nhà nước không? Chế tài xử phạt quy định như thế nào?
1. Bí mật của Nhà nước là gì?
Căn cứ theo khoản 1, 2 Điều 2 Luật Bảo vệ bí mật Bí mật Nhà nướ năm 2018 là thông tin có nội dung quan trọng do người đứng đầu cơ quan tổ chức có thẩm quyền xác định căn cứ vào quy định của Luật này, chưa công khai nếu bị lọ, bị mất có thể gây hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.
Vậy Đề thi THPTQG có được coi là bí mật nhà nước không? Câu trả lời là có: Căn cứ tại khoản 2 Điều 1 Quyết định 809/QĐ-TTg (Thuộc lĩnh vức Giáo dục và Đào tạo)quy định những danh mục được coi là bí mật nhà nước bí mất Quốc gia, gồm:
- Đề thi chính thức;
- Đề thi dự bị;
- Đáp án đề thi chính thức;
- Đáp án đề thi dự bị của các kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thi chọn học sinh giỏi quốc gia, thi chọn đội tuyển Olympic quốc tế và khu vực chưa công khai;
Như vậy đề thi THPTQG là bí mật của Nhà nước nên việc tiết lộ bí mật nhà nước khi chưa công khai là điều cấm kỵ, vi phạm pháp luật nếu vi phạm sẽ bị xử lý theo chế tài luật định.
Việc làm lộ bí mật cũng bị cấm tại điều 10 Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018
2. Xử lý đối với hành vi tung tin đồn làm lộ đề thi.
Như đã nói ở trên việc tung tin đồn làm lộ đề thi trước khi kỳ thi THPTQG dienxe ra là trái pháp luật. Bởi lẽ pháp luật có quy định về việc quản lý, cung cấp sử dụng dịch vụ các trang mạng viễn thông thì việc đưa thông tin sai lệch sự thật, nhằm vu khống bịa đặt xúc phạm danh dự nhân phẩm xâm hại đến quyền và lợi ích cá nhân, tổ chức là điều bị cấm, nếu vi phạm nhẹ sẽ bị xử phạt hành chính còn nặng sẽ phải chịu chế tài hình sự. Trước đây hai cựu giáo viên của một trường X đã bị khởi tố vụ án hình sự vì bị trùng hoàn toàn đề thi THPT quốc gia khi xây dựng ngân hàng câu hỏi. Vì vậy có thể thấy pháp luật rất nghiêm trong việc xử lý hành vi cố ý làm lộ thông tin bí mật nhà nước hoặc những hành vi vi phạm đến việc sử dụng sai mục địch của các trang mạng. Vậy chế tài xử phạt hành chính và hình sự như thế nào?
2.1 Mức xử phạt hành chính khi tung tin đồn lộ đề thi
Trước hết việc lan truyền các thông tin sai lệch sự thật gây hoang mang dư luận xâm phạm đến các quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân sẽ bị xử phạt hành chính cụ thể tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP quy định về vi phạm các quy định vể trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; mạng thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội, cụ thể:
+ Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng khi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc" (theo điểm a, khoản 1, điều 100, nghị định 15/2020/NĐ-CP)
+ Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nahan và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (theo khoản 1, điều 100, nghị định 15/2020/NĐ-CP)
Như vậy tại khoản 2 Điều 101 có nêu rõ về việc nếu người nào mà tung tin đồn thất thiệt về danh mục thuộc bí mật nhà nước mà ở đây là việc làm lộ đề thì thì sẽ bị xử phạt lên đến 30.000.000 đồng khi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
2.2 Xử lý hình sự đối với hành vi làm lộ đề thi
Nếu người nào mà vô ý hoặc cố ý làm lộ thông tin Tối mật mà ở đây là lộ đề thi mà có đủ cấu thành tội phạm (về độ tuổi, hành vi, lỗi, mặt chủ quan, mặt khách quan) đến mức truy cứu trách nhiệm thì sẽ rơi vào hai điều 337 và 338 Bộ luật Hình sự 2015 cụ thể:
+ Hành vi cố lý làm lộ bí mật nhà nước:
Tại điều Điều 337. Tội cố ý làm lộ bí mật Nhà nước; tội chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy tài liệu bí mật Nhà nước:
- Quy định sẽ phạt tù từ 2 năm đến 7 năm đối với "Người nào cố ý làm lộ hoạc mua bán bí mật nhà nước";
- Phạt tù từ 5 năm đến 10 năm đối với hành vi nếu làm lộ "Bí mật nhà nước thuộc độ tối mật" (điểm a, khoản 2, điều Điều 337, BLHS)
Ngoài ra, Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm (theo khoản 4, điều Điều 337, BLHS năm 2015).
+ Hành vi vô ý làm lộ bí mật nhà nước:
Tại điều 338 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về Tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước; tội làm mất vật, tài liệu bí mật nhà nước, quy định:
+ Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đối với "Người nào vô ý làm lộ bí mật nhà nước hoặc làm mất vật, tài liệu bí mật nhà nước" (khoản 1, điều 338, BLHS năm 2015)
+ Phạt tù từ 02 đến 07 năm đối với việc làm lộ bí mật nhà nước thuộc độ tối mật, tuyệt mật (điểm a, khoản 2, điều 338, BLHS năm 2015)
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm" ((khoản 3, điều 338, BLHS năm 2015)
Như vậy có thể thấy hình phạt cho việc làm lộ bí mật nhà nước là rất nặng cho thấy sự răn đe đối với những hành vi vì mục đích xấu hay vì lợi dụng lợi ích cá nhân mà bất chấp thực hiện nhầm tổn hại đến nhân phẩm danh dự xâm hại quyền của cá nhân tổ chức thậm chí của cả Quốc gia, dân tộc.
Mọi vấn đề thắc mắc, Hãy gọi 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài trực tuyến
