Vay tiền ngân hàng HOME credit không có khả năng trả có phải ngồi tù?

Vay tiền qua Home Credit là hình thức tín dụng tiêu dùng được nhiều người lựa chọn để đáp ứng nhu cầu mua sắm, sinh hoạt và chi tiêu cá nhân. Tuy nhiên, khi gặp khó khăn về tài chính, mất việc làm hoặc phát sinh những khoản chi phí ngoài dự kiến, không ít khách hàng rơi vào tình trạng chậm thanh toán, nợ quá hạn, thậm chí mất hoàn toàn khả năng trả nợ.

Một trong những vấn đề khiến người vay lo lắng nhất là liệu bùng nợ Home Credit có bị đi tù hay không, công ty tài chính có được gửi giấy đòi nợ về nhà và người thân có phải chịu trách nhiệm thanh toán thay hay không.

Về nguyên tắc, việc không trả được nợ đúng hạn là hành vi vi phạm nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, nhưng không đương nhiên cấu thành tội phạm. Người vay chỉ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự.

Để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, người vay cần phân biệt giữa việc thực sự mất khả năng thanh toán với hành vi cố ý chiếm đoạt tài sản, đồng thời nắm được những hậu quả pháp lý có thể phát sinh khi khoản vay bị chuyển thành nợ quá hạn.

1. Bản chất pháp lý của việc vay tiền tại Home Credit

1.1. Home Credit là ngân hàng hay công ty tài chính?

Home Credit Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng, cung cấp các sản phẩm tín dụng cho khách hàng cá nhân theo phạm vi được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.

Về bản chất, Home Credit là công ty tài chính, thuộc nhóm tổ chức tín dụng phi ngân hàng, không phải ngân hàng thương mại.

Hoạt động của công ty tài chính chịu sự điều chỉnh của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và những văn bản pháp luật có liên quan.

Các sản phẩm tín dụng tiêu dùng thường gặp bao gồm cho vay tiền mặt, cho vay trả góp để mua hàng hóa và những sản phẩm tín dụng khác theo giấy phép hoạt động.

Điểm cần lưu ý là dù không phải ngân hàng thương mại, Home Credit vẫn là một tổ chức cung cấp tín dụng theo quy định pháp luật. Vì vậy, khoản tiền khách hàng vay từ Home Credit làm phát sinh nghĩa vụ hoàn trả theo hợp đồng đã giao kết.

Người vay không thể cho rằng khoản vay tại công ty tài chính là khoản vay không chính thức hoặc không có giá trị pháp lý.

1.2. Hợp đồng vay tiền Home Credit có giá trị pháp lý như thế nào?

Khi khách hàng đăng ký vay và được Home Credit chấp thuận giải ngân, quan hệ giữa hai bên được xác lập thông qua hợp đồng tín dụng hoặc hợp đồng cho vay tiêu dùng.

Về nguyên tắc, hợp đồng là căn cứ xác định quyền và nghĩa vụ của bên cho vay và bên vay.

Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn, bên vay có nghĩa vụ hoàn trả theo thỏa thuận và quy định pháp luật.

Đối với khoản vay tiền tại công ty tài chính, các nội dung quan trọng thường được thể hiện trong hợp đồng gồm:

• Số tiền được giải ngân và mục đích vay vốn.
• Thời hạn vay, kỳ hạn thanh toán và lịch trả nợ.
• Lãi suất cho vay và phương pháp tính lãi.
• Nghĩa vụ thanh toán tiền gốc, tiền lãi.
• Lãi suất áp dụng khi khoản vay bị quá hạn.
• Quyền và nghĩa vụ của các bên khi phát sinh vi phạm.
• Phương thức thông báo, giải quyết khiếu nại và tranh chấp.

Hợp đồng có thể được xác lập bằng hình thức phù hợp với quy định pháp luật, bao gồm cả phương thức điện tử khi đáp ứng điều kiện có hiệu lực.

Do đó, việc khách hàng không ký trực tiếp trên giấy không đồng nghĩa với việc khoản vay không có giá trị pháp lý.

Khi phát sinh tranh chấp, cần kiểm tra toàn bộ hồ sơ giao kết, nội dung hợp đồng, chứng cứ xác nhận khoản vay và tài liệu chứng minh việc giải ngân.

1.3. Người vay Home Credit có những nghĩa vụ gì?

Theo Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên vay tài sản có nghĩa vụ hoàn trả tài sản theo đúng thời hạn đã thỏa thuận.

Đối với khoản vay bằng tiền, người vay phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và tiền lãi theo hợp đồng hợp pháp.

Trong quan hệ tín dụng tiêu dùng, khách hàng cần chú ý một số nghĩa vụ cơ bản.

Thứ nhất, thanh toán đúng kỳ hạn.

Nếu hợp đồng quy định khách hàng phải trả một khoản tiền vào ngày nhất định hằng tháng thì việc thanh toán chậm có thể làm phát sinh hậu quả theo hợp đồng và pháp luật.

Thứ hai, cung cấp thông tin trung thực.

Khách hàng cần bảo đảm tính chính xác của các thông tin được sử dụng để xác lập khoản vay. Việc sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin gian dối nhằm chiếm đoạt tiền có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.

Thứ ba, thực hiện các nghĩa vụ khác đã thỏa thuận hợp pháp.

Tùy từng sản phẩm tín dụng, hợp đồng có thể quy định nghĩa vụ thông báo thay đổi thông tin liên hệ, phối hợp đối chiếu công nợ hoặc những nội dung khác.

Thứ tư, thanh toán các khoản phát sinh hợp pháp khi vi phạm nghĩa vụ.

Trường hợp chậm trả, người vay có thể phải chịu lãi quá hạn và những nghĩa vụ tài chính khác theo hợp đồng, trong giới hạn pháp luật cho phép.

Tuy nhiên, bên cho vay không được tự ý đặt ra những khoản tiền không có căn cứ pháp lý hoặc trái với quy định bắt buộc.

1.4. Lãi suất vay Home Credit có bị giới hạn ở mức 20%/năm không?

Đây là vấn đề dễ gây nhầm lẫn.

Khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định mức lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng vay dân sự thông thường không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.

Trong khi đó, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về ngân hàng.

Vì vậy, không thể mặc nhiên áp dụng giới hạn 20%/năm cho mọi khoản vay tiêu dùng tại Home Credit.

Lãi suất trong hợp đồng cho vay của công ty tài chính được xác định theo cơ chế và các điều kiện do pháp luật chuyên ngành quy định.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa công ty tài chính được quyền áp dụng bất kỳ mức lãi suất hoặc khoản phí nào mà không cần tuân thủ quy định.

Khi xem xét tính hợp pháp của lãi suất, cần kiểm tra loại sản phẩm tín dụng, thời điểm giao kết, quy định áp dụng và nội dung thỏa thuận cụ thể.

1.5. Không trả nợ Home Credit là tranh chấp dân sự hay vi phạm hình sự?

Về nguyên tắc, quan hệ vay tiền tại Home Credit là quan hệ hợp đồng tín dụng.

Nếu người vay không thanh toán đúng hạn, hậu quả pháp lý trước tiên là vi phạm nghĩa vụ trả nợ.

Chẳng hạn, một người vay tiền để mua sắm đồ dùng gia đình, sau đó mất việc làm và không còn đủ thu nhập để thanh toán đúng lịch.

Nếu người này giao kết hợp đồng trung thực, không có hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tiền và thực sự gặp khó khăn về tài chính thì việc không trả được nợ không tự động trở thành tội phạm.

Ngược lại, nếu người vay sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tiền hoặc có những hành vi khác thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét trách nhiệm hình sự.

Như vậy, cần phân biệt rõ giữa hai trường hợp:

• Không trả được nợ do mất khả năng tài chính.
• Cố ý thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản thông qua quan hệ vay tiền.

Đây là cơ sở quan trọng để trả lời câu hỏi bùng nợ Home Credit có bị đi tù hay không.

2. Không trả nợ Home Credit có bị đi tù hay không?

2.1. Không có khả năng trả nợ Home Credit có bị đi tù không?

Câu trả lời là không đương nhiên bị đi tù.

Pháp luật Việt Nam không quy định rằng cứ vay tiền tại Home Credit rồi không thanh toán đúng hạn thì sẽ bị phạt tù.

Nếu người vay thực sự mất khả năng thanh toán do hoàn cảnh kinh tế và không có hành vi cấu thành tội phạm, việc giải quyết khoản nợ về cơ bản thuộc phạm vi trách nhiệm dân sự.

Home Credit có quyền yêu cầu khách hàng thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng và có thể khởi kiện tại Tòa án khi đáp ứng điều kiện pháp luật.

Tuy nhiên, việc chậm trả hoặc không trả được nợ không phải là căn cứ độc lập để kết luận người vay phạm tội.

Ví dụ:

Anh A vay Home Credit 40 triệu đồng để phục vụ nhu cầu sinh hoạt. Trong thời gian đầu, anh A thanh toán đầy đủ các kỳ hạn.

Sau đó, anh A bị mất việc làm, thu nhập giảm và không còn khả năng trả đúng hạn.

Anh A vẫn thừa nhận khoản nợ, trao đổi với công ty tài chính và đề nghị điều chỉnh lịch thanh toán.

Trong trường hợp này, chỉ riêng việc anh A không trả được nợ không đủ để xác định trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, anh A vẫn có nghĩa vụ thanh toán khoản nợ theo quy định và có thể phải chịu những hậu quả dân sự do chậm thực hiện nghĩa vụ.

2.2. Khi nào người vay có thể bị truy cứu về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản?

Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung, quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đặc trưng của tội danh này là hành vi sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác.

Trong quan hệ vay tiền, cần xem xét việc người vay có sử dụng thông tin gian dối trước khi nhận được tiền để khiến bên cho vay tin tưởng và giao tài sản hay không.

Ví dụ, một người sử dụng giấy tờ giả, mạo danh người khác hoặc cung cấp thông tin gian dối có chủ đích nhằm chiếm đoạt khoản tiền được giải ngân.

Nếu hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174.

Tuy nhiên, không phải mọi thông tin không chính xác trong hồ sơ vay đều đương nhiên cấu thành tội lừa đảo.

Cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá bản chất hành vi, mục đích chiếm đoạt, mối quan hệ giữa thủ đoạn gian dối và việc giao tài sản cùng những điều kiện pháp lý khác.

Đặc biệt, không thể chỉ dựa vào việc người vay mất khả năng thanh toán sau khi nhận tiền để kết luận rằng họ đã có ý định lừa đảo ngay từ đầu.

2.3. Khi nào có thể bị truy cứu về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản?

Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung, quy định về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Khác với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tội lạm dụng tín nhiệm thường phát sinh từ việc người phạm tội ban đầu nhận tài sản thông qua một giao dịch hợp pháp, sau đó thực hiện hành vi chiếm đoạt.

Trong quan hệ vay tiền, các hành vi có thể được xem xét theo Điều 175 bao gồm:

• Vay tiền rồi sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt.
• Vay tiền rồi bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản.
• Đến thời hạn trả tài sản, mặc dù có điều kiện và khả năng trả nhưng cố tình không trả, đồng thời đáp ứng các dấu hiệu khác của tội phạm.
• Sử dụng tài sản vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản, khi đáp ứng các điều kiện luật định.

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự còn phụ thuộc vào giá trị tài sản và những dấu hiệu cấu thành tội phạm cụ thể.

Cần lưu ý rằng thay đổi số điện thoại, chuyển nơi cư trú hoặc chậm phản hồi cuộc gọi không tự động đồng nghĩa với hành vi bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan tiến hành tố tụng phải xác minh mục đích, hoàn cảnh và những chứng cứ liên quan.

Tương tự, việc người vay có thu nhập nhưng chưa thanh toán cũng không thể được đánh giá tách rời khỏi toàn bộ tình tiết vụ việc.

2.4. Vay Home Credit bao nhiêu tiền không trả thì bị đi tù?

Không có một mức tiền vay duy nhất mà cứ vượt qua mức đó, người vay không trả nợ sẽ đương nhiên bị phạt tù.

Trách nhiệm hình sự phụ thuộc trước hết vào việc hành vi có cấu thành tội phạm hay không.

Theo quy định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 Bộ luật Hình sự, ngưỡng giá trị tài sản cơ bản thường được xem xét là từ 2 triệu đồng, bên cạnh những trường hợp đặc biệt được luật quy định.

Đối với tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Điều 175, ngưỡng giá trị tài sản cơ bản là từ 4 triệu đồng, ngoài các trường hợp luật định khác.

Tuy nhiên, những con số này là yếu tố định lượng trong cấu thành tội phạm, không phải ngưỡng nợ quá hạn dẫn đến việc bị đi tù.

Ví dụ, một người vay 100 triệu đồng nhưng thực sự mất khả năng thanh toán và không có hành vi chiếm đoạt thì không thể chỉ căn cứ vào số tiền nợ để kết luận người đó phạm tội.

Ngược lại, khoản tiền nhỏ hơn vẫn có thể liên quan đến trách nhiệm hình sự nếu hành vi đáp ứng đầy đủ những điều kiện mà pháp luật quy định.

2.5. Bảng phân biệt mất khả năng trả nợ và hành vi chiếm đoạt tài sản

Như vậy, không thể đánh đồng mọi trường hợp bùng nợ Home Credit với hành vi phạm tội.

Tuy nhiên, người vay cũng không nên hiểu rằng chỉ cần tuyên bố không có tiền trả là có thể loại trừ mọi trách nhiệm pháp lý.

3. Hậu quả thực tế khi bùng nợ Home Credit

Dù không đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự, việc không thanh toán khoản vay Home Credit vẫn có thể dẫn đến nhiều hậu quả đáng kể.

3.1. Khoản vay bị chuyển thành nợ quá hạn

Khi khách hàng không thanh toán đúng thời hạn đã cam kết, khoản vay có thể phát sinh nợ quá hạn theo quy định và hợp đồng.

Tùy vào tình trạng khoản vay, công ty tài chính có thể áp dụng những biện pháp quản lý, nhắc nợ và xử lý nợ phù hợp.

Điều quan trọng là người vay cần xác định chính xác:

• Ngày đến hạn thanh toán.
• Số tiền gốc còn phải trả.
• Tiền lãi trong hạn.
• Tiền lãi quá hạn hoặc lãi chậm trả.
• Những khoản phí khác có căn cứ hợp pháp, nếu có.

Không nên chỉ dựa vào tổng số tiền được thông báo qua điện thoại mà bỏ qua việc đối chiếu hợp đồng và lịch sử thanh toán.

Nếu nhận thấy số tiền công ty yêu cầu không chính xác, khách hàng có quyền đề nghị giải thích và cung cấp thông tin để kiểm tra.

3.2. Phát sinh lãi quá hạn và nghĩa vụ tài chính bổ sung

Khi người vay chậm thực hiện nghĩa vụ, tổng số tiền phải thanh toán có thể tăng lên.

Đối với hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, cơ chế tính lãi quá hạn và lãi chậm trả phải tuân thủ quy định chuyên ngành cùng thỏa thuận hợp pháp trong hợp đồng.

Theo cơ chế cho vay thông thường được quy định trong các văn bản của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất áp dụng đối với dư nợ gốc quá hạn có thể được thỏa thuận nhưng không vượt quá 150% lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm chuyển nợ quá hạn.

Đối với khoản lãi đến hạn chưa trả, cơ chế lãi chậm trả có giới hạn riêng theo quy định áp dụng.

Tuy nhiên, việc xác định chính xác mức lãi đối với một khoản vay Home Credit phải căn cứ vào sản phẩm tín dụng, hợp đồng và quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm liên quan.

Không nên mặc nhiên cho rằng mọi khoản vay đều áp dụng cùng một cách tính.

Đặc biệt, khách hàng cần yêu cầu làm rõ từng khoản tiền phát sinh để tránh nhầm lẫn giữa lãi trong hạn, lãi quá hạn và các khoản phí khác.

3.3. Bị ghi nhận lịch sử chậm trả và nợ xấu trên CIC

Một trong những hậu quả đáng chú ý của việc chậm trả nợ là ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng.

CIC là Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam, nơi thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tín dụng theo quy định pháp luật.

Thông tin về khoản vay, dư nợ và tình trạng thực hiện nghĩa vụ thanh toán có thể được cập nhật thông qua hệ thống thông tin tín dụng.

Theo cơ chế phân loại nợ, các khoản nợ thường được chia thành năm nhóm.

Theo cách phân loại dựa trên số ngày quá hạn thường gặp, nợ quá hạn từ 10 ngày đến 90 ngày có thể thuộc nhóm 2; từ 91 ngày đến 180 ngày có thể thuộc nhóm 3; từ 181 ngày đến 360 ngày có thể thuộc nhóm 4; và trên 360 ngày có thể thuộc nhóm 5.

Tuy nhiên, đây không phải tiêu chí duy nhất. Việc phân loại còn phụ thuộc vào các điều kiện khác, bao gồm khả năng trả nợ và những trường hợp phải phân loại vào nhóm có mức độ rủi ro cao hơn theo quy định.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào số ngày chậm thanh toán để khẳng định chính xác nhóm nợ của một khách hàng.

Thông thường, nợ thuộc nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 được xác định là nợ xấu.

Khi có lịch sử nợ xấu, khách hàng có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận những khoản vay mới hoặc sử dụng các sản phẩm tín dụng.

Tuy nhiên, không có nghĩa rằng mọi tổ chức tín dụng đều bắt buộc từ chối khách hàng trong mọi trường hợp.

Quyết định cấp tín dụng còn phụ thuộc vào chính sách thẩm định và mức độ rủi ro mà từng tổ chức chấp nhận.

3.4. Bùng nợ Home Credit có ảnh hưởng đến việc vay ngân hàng không?

Có thể có.

Khi xét duyệt khoản vay, ngân hàng và các tổ chức tín dụng thường đánh giá khả năng trả nợ, thu nhập, dư nợ hiện tại và lịch sử tín dụng của khách hàng.

Nếu người vay từng chậm thanh toán tại Home Credit, thông tin này có thể ảnh hưởng đến kết quả thẩm định.

Đặc biệt, trường hợp có nợ xấu chưa được xử lý thường gặp nhiều khó khăn hơn khi đề nghị cấp tín dụng mới.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào tình trạng khoản nợ, thời gian phát sinh, việc khách hàng đã tất toán hay chưa và chính sách của tổ chức cho vay.

Vì vậy, việc chủ động xử lý khoản nợ quá hạn là cần thiết để hạn chế ảnh hưởng lâu dài đến lịch sử tín dụng.

3.5. Home Credit có thể khởi kiện người vay ra Tòa án

Khi người vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, Home Credit có quyền sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Một trong những biện pháp đó là khởi kiện tranh chấp hợp đồng tại Tòa án có thẩm quyền.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án sẽ xem xét hợp đồng, chứng cứ giải ngân, lịch sử thanh toán và các tài liệu liên quan.

Nếu yêu cầu khởi kiện có căn cứ, Tòa án có thể buộc người vay thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo quy định.

Trường hợp bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật không được tự nguyện thi hành, việc thi hành án dân sự có thể được tiến hành theo trình tự luật định.

Tùy trường hợp, cơ quan thi hành án có thể áp dụng biện pháp xác minh điều kiện thi hành án, khấu trừ thu nhập, xử lý tài sản hoặc biện pháp cưỡng chế hợp pháp khác.

Tuy nhiên, việc cưỡng chế phải tuân thủ đầy đủ quy định về điều kiện, trình tự và giới hạn thi hành án.

Home Credit hoặc nhân viên thu hồi nợ không có quyền tự ý kê biên, tịch thu tài sản của khách hàng chỉ vì khoản vay bị quá hạn.

3.6. Ảnh hưởng đến tâm lý và sinh hoạt gia đình

Ngoài hậu quả tài chính, tình trạng nợ kéo dài có thể khiến người vay gặp áp lực tâm lý.

Những cuộc gọi nhắc nợ, thông báo thanh toán và nguy cơ phát sinh tranh chấp có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Tuy nhiên, việc nhắc nợ phải tuân thủ quy định pháp luật.

Công ty tài chính không được lợi dụng hoạt động thu hồi nợ để đe dọa, xúc phạm hoặc xâm phạm quyền riêng tư của người vay.

Người vay cũng cần hiểu rằng việc đang có nợ quá hạn không làm mất đi các quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ.

4. Quy trình đòi nợ và việc Home Credit gửi giấy về nhà

4.1. Home Credit thường xử lý khoản vay quá hạn như thế nào?

Khi khoản vay đến hạn nhưng khách hàng chưa thanh toán, công ty tài chính có thể triển khai những biện pháp nhắc nợ và xử lý theo hợp đồng.

Các hình thức thường gặp gồm liên hệ qua điện thoại, tin nhắn, ứng dụng, thông báo bằng văn bản hoặc đề nghị khách hàng làm việc để thống nhất phương án thanh toán.

Nếu khoản nợ tiếp tục kéo dài, công ty có thể xem xét những biện pháp pháp lý khác, bao gồm khởi kiện tại Tòa án.

Cần lưu ý rằng không có một quy trình chung bắt buộc mọi khoản vay Home Credit đều phải trải qua các mốc 30 ngày, 60 ngày hoặc 90 ngày trước khi khởi kiện.

Thời điểm và phương thức xử lý phụ thuộc vào hợp đồng, chính sách quản lý nợ hợp pháp và tình trạng cụ thể của khoản vay.

Do đó, những thông tin như “quá hạn 30 ngày chắc chắn gửi giấy về nhà” hoặc “quá hạn 90 ngày sẽ bị công an triệu tập” không phải quy tắc pháp luật áp dụng chung.

4.2. Home Credit có được gửi giấy đòi nợ về nhà không?

Về nguyên tắc, Home Credit có thể gửi thông báo liên quan đến nghĩa vụ thanh toán cho chính người vay thông qua phương thức liên lạc hợp pháp.

Nếu địa chỉ cư trú được khách hàng cung cấp trong hồ sơ vay và hợp đồng có quy định về phương thức thông báo, việc gửi văn bản đến địa chỉ đó có thể là một hình thức liên hệ phù hợp.

Nội dung văn bản có thể bao gồm thông tin về khoản vay, số tiền đến hạn, tình trạng quá hạn và đề nghị khách hàng liên hệ để giải quyết.

Tuy nhiên, việc gửi giấy về nhà phải bảo đảm tuân thủ các quy định về bảo mật thông tin khách hàng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Không thể vì mục đích thu hồi nợ mà công khai trái phép thông tin khoản vay cho hàng xóm, người thân hoặc những cá nhân không có nghĩa vụ liên quan.

Người vay cần phân biệt giữa thông báo thanh toán do công ty tài chính gửi và văn bản tố tụng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Hai loại giấy tờ này có bản chất và giá trị pháp lý khác nhau.

4.3. Home Credit có được gửi giấy đòi nợ về UBND xã, phường không?

UBND cấp xã không phải cơ quan có chức năng thu hồi nợ thay cho công ty tài chính.

Tranh chấp hợp đồng vay tiền về nguyên tắc được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Việc một công ty tài chính gửi văn bản đến chính quyền địa phương không đồng nghĩa với việc UBND có quyền yêu cầu người vay phải lập tức thanh toán.

Đồng thời, không thể mặc nhiên coi việc chuyển thông tin khoản vay cho cơ quan, tổ chức khác là hợp pháp.

Việc cung cấp, sử dụng thông tin khách hàng phải có căn cứ pháp lý và tuân thủ các quy định về bảo mật.

Nếu có yêu cầu cung cấp thông tin từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo đúng quy định, việc xử lý thông tin sẽ được thực hiện theo căn cứ pháp luật tương ứng.

4.4. Home Credit có được báo công an khi khách hàng không trả nợ?

Home Credit có quyền trình báo hoặc tố giác khi có căn cứ cho rằng đã xảy ra hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Tuy nhiên, việc một khách hàng chậm trả nợ không tự động tạo thành căn cứ để xử lý hình sự.

Cơ quan công an có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét và xử lý thông tin về tội phạm theo trình tự pháp luật.

Nếu vụ việc chỉ là tranh chấp nghĩa vụ thanh toán, hướng giải quyết phù hợp thông thường là các biện pháp dân sự.

Ngược lại, nếu có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cơ quan có thẩm quyền có thể tiến hành xác minh.

Cần đặc biệt lưu ý rằng công ty tài chính không có quyền tự quyết định việc bắt giữ người vay.

Việc áp dụng các biện pháp tố tụng hình sự phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện khi đáp ứng điều kiện luật định.

4.5. Home Credit được gọi điện nhắc nợ bao nhiêu lần mỗi ngày?

Hoạt động nhắc nợ trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng của công ty tài chính chịu sự điều chỉnh của quy định chuyên ngành.

Theo quy định về cho vay tiêu dùng tại công ty tài chính được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 18/2019/TT-NHNN, biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ phải phù hợp với đặc thù khách hàng và quy định pháp luật.

Quy định này đặt ra những giới hạn đáng chú ý đối với việc nhắc nợ, bao gồm:

• Số lần nhắc nợ tối đa là 5 lần trong một ngày.
• Thời gian nhắc nợ trong khoảng từ 7 giờ đến 21 giờ.
• Không sử dụng biện pháp đe dọa đối với khách hàng.
• Không nhắc nợ, đòi nợ hoặc gửi thông tin về việc thu hồi nợ cho tổ chức, cá nhân không có nghĩa vụ trả nợ, trừ trường hợp pháp luật cho phép.

Khi đánh giá một hành vi cụ thể, cần đối chiếu với quy định đang có hiệu lực và loại hình sản phẩm tín dụng liên quan.

Nếu khách hàng bị gọi điện liên tục ngoài khung giờ hoặc bị đe dọa, họ có thể lưu giữ thông tin để phản ánh, khiếu nại.

4.6. Home Credit có được gọi điện cho người thân để đòi nợ không?

Người thân của khách hàng không đương nhiên có nghĩa vụ thanh toán khoản vay chỉ vì có quan hệ gia đình với người vay.

Theo nguyên tắc về thu hồi nợ tiêu dùng, công ty tài chính không được nhắc nợ, đòi nợ hoặc gửi thông tin thu hồi nợ cho những cá nhân, tổ chức không có nghĩa vụ trả nợ, trừ trường hợp được pháp luật cho phép.

Do đó, việc người vay cung cấp số điện thoại của người thân để tham chiếu không có nghĩa người thân trở thành người bảo lãnh hoặc có nghĩa vụ trả nợ.

Nghĩa vụ bảo lãnh phải được xác lập trên căn cứ pháp lý phù hợp.

Nếu người thân không ký kết hợp đồng bảo lãnh, không cùng có nghĩa vụ thanh toán và không thuộc trường hợp phải chịu trách nhiệm theo luật thì không thể chỉ dựa vào quan hệ gia đình để buộc họ trả nợ.

4.7. Home Credit có được đến nhà thu hồi nợ không?

Việc đại diện công ty tài chính liên hệ trực tiếp với khách hàng tại địa chỉ cư trú cần được xem xét trên cơ sở hợp đồng, quy định pháp luật và cách thức thực hiện.

Nhân viên công ty không có quyền tự ý xâm nhập chỗ ở, đe dọa, cưỡng ép hoặc lấy tài sản của khách hàng để trừ nợ.

Nếu có người đến nhà yêu cầu thanh toán, người vay có thể đề nghị họ xuất trình thông tin nhận diện, giấy tờ chứng minh tư cách làm việc và nội dung yêu cầu.

Khách hàng không nên giao tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân chưa được xác minh.

Việc thanh toán cần thực hiện thông qua những kênh chính thức được công ty xác nhận.

Trường hợp phát sinh hành vi đe dọa, cưỡng ép hoặc xâm phạm quyền lợi hợp pháp, người vay có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền can thiệp.

5. Cách xử lý khi mất khả năng chi trả khoản vay Home Credit

5.1. Chủ động xác định chính xác tình trạng khoản nợ

Khi không còn khả năng trả nợ đúng hạn, việc đầu tiên người vay nên làm là rà soát toàn bộ nghĩa vụ tài chính.

Khách hàng cần kiểm tra hợp đồng và yêu cầu Home Credit cung cấp thông tin về dư nợ hiện tại.

Những nội dung cần làm rõ gồm số tiền gốc còn lại, lãi đã phát sinh, khoản tiền quá hạn và thời hạn thanh toán.

Việc xác định chính xác tình trạng khoản vay giúp người vay đánh giá khả năng tài chính và xây dựng phương án giải quyết phù hợp.

Đặc biệt, nếu phát hiện khoản tiền được yêu cầu thanh toán có dấu hiệu bất thường, khách hàng nên đề nghị đối chiếu bằng văn bản.

Không nên xác nhận một khoản tiền chưa được kiểm tra đầy đủ.

5.2. Chủ động liên hệ Home Credit để trình bày khó khăn

Khi gặp khó khăn tài chính, người vay nên chủ động trao đổi với công ty tài chính thay vì né tránh mọi hình thức liên hệ.

Khách hàng có thể trình bày nguyên nhân chậm thanh toán như mất việc làm, giảm thu nhập, phát sinh chi phí điều trị hoặc những hoàn cảnh khách quan khác.

Việc trao đổi nên được thực hiện thông qua kênh chính thức để bảo đảm thông tin được ghi nhận rõ ràng.

Nếu có thể, người vay nên lưu lại các nội dung trao đổi, thông báo và phản hồi của công ty.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc duy trì liên lạc không tự động loại trừ trách nhiệm hình sự trong mọi trường hợp.

Đây chỉ là một yếu tố có thể giúp thể hiện thái độ hợp tác và làm rõ hoàn cảnh thực tế khi có tranh chấp.

5.3. Đề nghị cơ cấu lại thời hạn trả nợ

Một giải pháp đáng cân nhắc là đề nghị Home Credit xem xét điều chỉnh thời hạn thanh toán.

Tùy điều kiện và chính sách áp dụng, khách hàng có thể đề xuất gia hạn thời gian trả nợ hoặc điều chỉnh kỳ hạn thanh toán.

Ví dụ, nếu trước đây khách hàng phải trả 3 triệu đồng mỗi tháng nhưng hiện chỉ có thể dành 1,5 triệu đồng cho nghĩa vụ này, người vay có thể trình bày khả năng tài chính và đề nghị phương án thanh toán phù hợp.

Tuy nhiên, Home Credit không có nghĩa vụ phải chấp thuận mọi đề nghị gia hạn.

Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ phụ thuộc vào quy định pháp luật, điều kiện khoản vay và quyết định của tổ chức cho vay.

Nếu hai bên đạt được thỏa thuận, cần xác nhận rõ lịch trả nợ mới, số tiền phải thanh toán và các điều kiện liên quan.

5.4. Đề nghị xem xét miễn, giảm lãi hoặc khoản phí phát sinh

Trong một số trường hợp, người vay có thể đề nghị công ty tài chính xem xét miễn, giảm một phần tiền lãi hoặc những khoản phát sinh.

Đề nghị này nên được lập bằng văn bản và trình bày rõ hoàn cảnh.

Khách hàng có thể gửi kèm tài liệu chứng minh như thông báo chấm dứt hợp đồng lao động, giấy tờ xác nhận thu nhập giảm hoặc tài liệu khác phù hợp.

Cần lưu ý rằng việc miễn, giảm không phải quyền lợi tự động được áp dụng cho mọi khoản nợ quá hạn.

Kết quả phụ thuộc vào chính sách, thỏa thuận và quy định pháp luật có liên quan.

Nếu được chấp thuận, người vay nên yêu cầu xác nhận bằng văn bản để tránh tranh chấp về sau.

5.5. Kiểm tra quyền lợi từ bảo hiểm khoản vay

Một số khoản vay tiêu dùng có thể đi kèm sản phẩm bảo hiểm.

Nếu khách hàng đã tham gia bảo hiểm, cần kiểm tra hợp đồng để xác định phạm vi bảo hiểm, điều kiện chi trả và các trường hợp loại trừ trách nhiệm.

Tùy sản phẩm, bảo hiểm có thể liên quan đến những rủi ro nhất định như tử vong, thương tật hoặc các sự kiện khác được ghi nhận trong hợp đồng.

Không phải mọi trường hợp mất việc làm hoặc khó khăn tài chính đều thuộc phạm vi bảo hiểm.

Đồng thời, việc có tham gia bảo hiểm không đồng nghĩa với việc công ty bảo hiểm đương nhiên thanh toán toàn bộ dư nợ.

Quyền lợi cụ thể phải được xác định dựa trên hợp đồng bảo hiểm và kết quả giải quyết yêu cầu chi trả.

5.6. Không vay khoản mới thiếu cân nhắc để trả khoản nợ cũ

Khi bị áp lực thanh toán, một số người lựa chọn vay thêm tiền từ những nguồn khác để trả nợ Home Credit.

Giải pháp này có thể khiến nghĩa vụ tài chính trở nên phức tạp hơn nếu khoản vay mới có chi phí cao hoặc không phù hợp với khả năng trả nợ.

Đặc biệt, việc liên tục vay khoản mới để thanh toán khoản cũ có thể khiến người vay khó kiểm soát tổng dư nợ.

Vì vậy, trước khi quyết định, cần đánh giá đầy đủ thu nhập, chi phí sinh hoạt thiết yếu và khả năng thực hiện nghĩa vụ trong thời gian tiếp theo.

Trong nhiều trường hợp, thương lượng trực tiếp với bên cho vay và xây dựng kế hoạch tài chính thực tế là hướng xử lý phù hợp hơn.

5.7. Làm gì khi bị nhân viên thu hồi nợ đe dọa hoặc quấy rối?

Người vay có nghĩa vụ thanh toán khoản nợ hợp pháp nhưng đồng thời có quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư và những quyền lợi khác theo quy định.

Nếu nhân viên thu hồi nợ có hành vi đe dọa, xúc phạm hoặc cung cấp trái phép thông tin khoản vay cho người không liên quan, khách hàng có thể thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi.

Trước hết, cần lưu giữ những tài liệu liên quan như tin nhắn, thông báo, lịch sử cuộc gọi và các chứng cứ được thu thập hợp pháp.

Sau đó, khách hàng có thể gửi khiếu nại đến Home Credit để yêu cầu kiểm tra, giải quyết.

Nếu vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người vay có thể phản ánh đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đối với hành vi có dấu hiệu đe dọa, cưỡng ép hoặc xâm phạm quyền lợi nghiêm trọng, người vay có thể trình báo cơ quan công an.

Việc đang có nợ quá hạn không phải lý do để bất kỳ cá nhân nào được phép sử dụng biện pháp thu hồi nợ trái pháp luật.

5.8. Cách xử lý khi Home Credit khởi kiện ra Tòa án

Nếu nhận được giấy tờ tố tụng từ Tòa án, người vay cần kiểm tra thông tin vụ án và thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng theo quy định.

Khách hàng nên chuẩn bị hợp đồng tín dụng, chứng từ thanh toán, tài liệu chứng minh số tiền đã trả và những chứng cứ liên quan.

Nếu có tranh chấp về lãi suất hoặc số tiền yêu cầu thanh toán, người vay có quyền trình bày ý kiến và cung cấp chứng cứ.

Trường hợp thực sự gặp khó khăn về tài chính, khách hàng có thể đề xuất phương án thanh toán phù hợp để các bên xem xét.

Tuy nhiên, việc Tòa án chấp nhận yêu cầu thanh toán theo từng giai đoạn còn phụ thuộc vào căn cứ pháp luật và tình tiết cụ thể.

Người vay không nên bỏ qua giấy triệu tập hoặc những thông báo tố tụng hợp lệ.

Việc chủ động tham gia giải quyết tranh chấp giúp bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Ngoài ra, quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm:

• Mẫu đơn tố cáo lừa vay tiền không trả gửi công an
• Thế chấp sổ đỏ vay tiền ngân hàng nhưng không có khả năng trả nợ?
• Có được lấy số điện thoại của người khác vay tín dụng không?