Vì sao nói giá cả là mệnh lệnh của thị trường? Giáo dục công dân 11

1. Quy luật cung cầu

Nguyên lý cung - cầu, hay quy luật cung cầu, phát biểu rằng thông qua sự điều chỉnh của thị trường, một mức giá cân bằng (còn gọi là mức giá thị trường) và một lượng giao dịch hàng cân bằng (lượng cung cấp bằng lượng nhu cầu) sẽ được xác định. 

Quy luật cung cầu là một lý thuyết mô tả sự tương tác giữa người bán và người mua cho cùng một sản phẩm, dịch vụ. Quy luật này xác định mối quan hệ giữa giá của một hàng hóa hoặc sản phẩm cụ thể và sự sẵn sàng mua hoặc bán của mọi người. Lý thuyết này dựa trên hai "luật" riêng biệt: quy luật cầu và quy luật cung. Hai luật này kết hợp với nhau để xác định giá thị trường thực tế và số lượng hàng hóa trên thị trường.

Quy luật về cung được thể hiện:

Cung là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán muốn bán tại các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định, các nhân tố khác không thay đổi,

Giá cả của hàng hóa tăng lên thì lượng cung tăng (giá tăng thì cung tăng). Cung là một hàm của chi phí sản xuất, bao gồm:

- Cung cá nhân: là lượng hàng hóa, dịch vụ mà người bán muốn đưa ra thị tường ứng với một mức giá cụ thể, trong một khoảng thời gian nhất định. Do đó, lượng cung chỉ có ý nghĩa khi gắn với một mức giá cụ thể.

- Cung thị trường: là lượng cung của toàn thể các cá thể đối với một mặt hàng trong một nền kinh tế gộp lại.

- Tổng cung: là Cung của toàn thể các cá nhân đối với tất cả mặt hàng trong nền kinh tế gộp lại.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung ngoài giá cả:

+ Lao động và nguyên vật liệu (phản ánh chi phí cơ hội của chúng khi sử dụng thay thế để cung cấp cho người tiêu dùng những hàng hoá khác)

+ Công nghệ vật lý có sẵn để kết hợp các đầu vào

+ Số lượng người bán và tổng năng lực sản xuất của họ trong khung thời gian nhất định

+ Thuế, quy định hoặc chi phí thể chế bổ sung của sản xuất

Quy luật về cầu được thể hiện: 

Cầu là nhu cầu cộng với khả năng thanh toán cho nhu cầu đó; là sự cần thiết của một cá thể về một hàng hóa / dịch vụ nào đó mà cá thể sẵn sàng có khả năng thanh toán cho hàng hóa hay dịch vụ đó. 

Giá của một hàng hóa / dịch vụ càng cao thì như cầu của người mua sẽ càng thấp. Quy luật cung chỉ ra rằng người bán cung cấp nhiều tài sản hơn khi giá tăng. 

Các yếu tố quan trọng nhất quyết định đến lượng cầu:

- Yếu tố đầu tiên: Sở thích của người tiêu dùng giữa các sản phẩm khác nhau. Những thay đổi về hoàn cảnh ảnh hưởng đến thị hiếu của người tiêu dùng cũng rất quan trọng như thay đổi theo mùa hoặc ảnh hưởng của quảng cáo.

- Yếu tố thứ hai: khả năng tài chính

+ Sự tồn tại và giá cả của những hàng hóa tiêu dùng khác thay thế hoặc bổ sung.

+ Những thay đổi về thu nhập cũng có thể quan trọng đối với việc tăng hoặc giảm lượng cầu ở một mức giá cụ thể.

Hai quy luật cung và cầu tác động qua lại để xác định giá và số lượng hàng hóa giao dịch trên thị trường thực tế. Nhiều yếu tố độc lập có thể ảnh hưởng đến hình dạng của cung và cầu thị trường, ảnh hưởng đến cả giá cả và khối lượng quan sát được trên thị trường.

Giá cân bằng

Giá cân bằng (còn gọi là mức giá thị trường) là mức giá mà ở đó số lượng cung bằng số lượng cầu, ứng với số lượng này gọi là số lượng cân bằng.

Ở trạng thái cân bằng, sẽ không có dư cung (lượng cung lớn hơn lượng cầu) hay dư cầu (lượng cầu lớn hơn lượng cung).

2. Tác động của quy luật cung cầu

Khi số lượng hàng hóa bán ra thị trường ít hơn nhu cầu của người tiêu dùng thì giá cả hàng hóa có xu hướng tăng lên. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng sẽ phải bỏ ra số tiền lớn hơn để sở hữu món đồ này.

Ngược lại, nếu thị trường bán nhiều sản phẩm hơn số lượng người dùng muốn mua, giá của sản phẩm có xu hướng giảm. Chính sự điều chỉnh giá theo khối lượng này đã giữ cho thị trường ở trạng thái cân bằng. Tại điểm cân bằng, nhà cung cấp sản xuất đúng số lượng hàng hóa để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Điều tiết sản xuất và phân phối hàng hóa

Dựa trên nguyên lý cung và cầu, các nhà sản xuất quyết định có nên đầu tư vào sản xuất một sản phẩm hay tiếp tục bán sản phẩm đó hay không. Do đó, nghiên cứu thị trường là một yêu cầu bắt buộc đối với các nhà đầu tư để tạo ra các sản phẩm có thể bán được trên thị trường.

Nếu cầu của thị trường tăng, giá cả của hàng hóa, dịch vụ tăng sẽ kích thích phát triển sức mạnh xuất khẩu và tăng năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Sự phân phối lại các yếu tố sản xuất và lao động từ ngành sản xuất này sang ngành sản xuất khác theo hướng lãi ít hoặc lãi nhiều đến lãi nhiều do tính biến động.

Kích thích sự phát triển của lực lượng sản xuất và tăng năng suất lao động

Người sản xuất, kinh doanh muốn có nhiều lợi nhuận phải tìm mọi cách cải tiến công nghệ, tăng năng suất lao động, nâng cao tay nghề công nhân, tổ chức hợp lý hóa sản xuất, thực hành tiết kiệm, nhằm tạo ra giá trị để mỗi sản phẩm cá biệt có giá trị xã hội thấp hơn.

Một người có điều kiện sản xuất tốt, có trình độ cao, có tri thức và trang bị kỹ thuật tốt thì hao phí lao động nhất định sẽ thấp hơn hao phí lao động xã hội cần thiết. Nhờ đó, họ giàu lên nhanh chóng, có điều kiện mua sắm nhiều tư liệu sản xuất, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh.

3. Tại sao nói nói giá cả là mệnh lệnh của thị trường

Sự biến động của cung – cầu, giá cả trên thị trường đã điều tiết các yếu tố sản xuất từ ngành này sang ngành khác, luân chuyển hàng hóa từ nơi này sang nơi khác.

Khi giá cả một hàng hóa nào đó tăng lên sẽ kích thích sản xuất hàng hóa đó tăng, nhưng lại làm cho nhu cầu tiêu dùng về hàng hóa đó bị giảm. Và ngược lại khi giá cả một hàng hóa giảm xuống sẽ kích thích tiêu dung và hạn chế việc sản xuất hàng hóa đó.

Vì vậy, khi giá cả biến động, cung và cầu thay đổi, thị trường sản xuất và phân phối hàng hóa cũng thay đổi.

Ví dụ cụ thể: Ở các khu vực mới nổi, máy điều hòa vẫn còn đắt và ít người sử dụng. Giá điều hòa không khí trong lĩnh vực này rất cao, thúc đẩy các nhà cung cấp đầu tư vào các sản phẩm điều hòa không khí mà mọi người có thể sử dụng. Do đó, nó đã sản xuất và cung cấp các sản phẩm để bán trong khu vực. Nhưng sau một thời gian, thị trường điều hòa ở đó bão hòa, nhà nào cũng có 1 - 2 chiếc điều hòa trong nhà, nhu cầu giảm. Kể từ đó, nhà sản xuất hạn chế sản xuất và vận chuyển hàng hóa đến khu vực này, chỉ dự trữ lượng nông sản tối thiểu mà người dân cần.

4. Vận dụng quy luật cung cầu

Về phía nhà nước

- Xây dựng và phát triển mô hình kinh tế thị trường nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ.

- Điều tiết thị trường, nâng cao sức cạnh tranh, thúc đẩy khả năng thu lại lợi nhuận của doanh nghiệp tư nhân nhờ hỗ trợ phát triển, hợp tác, chuyển giao công nghệ.

Về phía công dân

- Phấn đấu giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh, thu nhiều lợi nhuận.

- Chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cơ cấu mặt hàng và ngành hàng sao cho phù hợp với nhu cầu.

- Chủ động đổi mới kĩ thuật – công nghệ, hợp lí sản xuất, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng hàng hóa. 

Trên đây là một số chia sẻ của Luật Minh Khuê liên quan đến chủ để Giá cả là mệnh lệnh của thị trường. Quý bạn đọc theo dõi nội dung bài viết, nếu còn bất kỳ vướng mắc nào vui lòng liên hệ đến tổng đài tư vấn trực tuyến 24/7 1900.6162 của chúng tôi để được giải đáp. Xem thêm: Ví dụ về sự vận dụng các chức năng của thị trường? Giáo dục công dân lớp 11