1. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động công đoàn Việt Nam
Công đoàn Việt Nam hoạt động dựa trên các nguyên tắc tổ chức và hoạt động được quy định trong các văn bản pháp luật. Theo đó thì theo Điều lệ công đoàn 2020 thì có quy định một cách cụ thể về các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của công đoàn Việt Nam. Các nguyên tắc như sau:
- Công đoàn Việt Nam tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ; cơ quan lãnh đạo công đoàn các cấp do bầu cử lập ra, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức.
+ Tập trung dân chủ: Công đoàn Việt Nam thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, có nghĩa là quyết định quan trọng và lựa chọn lãnh đạo được thực hiện thông qua quy trình bầu cử và cuộc thăm dò ý kiến của các thành viên. Điều này đảm bảo rằng công đoàn phản ánh được ý kiến và quyết định của đa số công nhân và người lao động.
+ Cơ quan lãnh đạo các cấp: Công đoàn có cơ quan lãnh đạo tại mọi cấp, từ cơ sở đến cấp quốc gia. Các cơ quan này được thành lập thông qua bầu cử dân chủ, và chúng có nhiệm vụ quản lý và chỉ đạo các hoạt động của công đoàn ở cấp tương ứng.
+ Tập thể lãnh đạo và phụ trách cá nhân: Cơ quan lãnh đạo công đoàn thường là một tập thể, không phải chỉ một cá nhân. Quyết định quan trọng thường được đưa ra bằng cách tập thể lãnh đạo thảo luận và đưa ra quyết định chung. Tuy nhiên, có cơ hội cho các cá nhân phụ trách các nhiệm vụ cụ thể.
+ Thiểu số phục tùng đa số: Nguyên tắc này đề cập đến việc tất cả các thành viên trong công đoàn phải tuân thủ quyết định được đưa ra bởi đa số trong tổ chức. Điều này đảm bảo tính đồng nhất trong quyết định của công đoàn và tránh việc bị thiểu số kiểm soát quyết định.
+ Cấp dưới phục tùng cấp trên: Nguyên tắc này đề cập đến quan hệ cấp trên - cấp dưới trong tổ chức công đoàn. Các cấp cơ sở phải tuân theo chỉ đạo và quyết định của cấp trên, đồng thời có quyền tự quản lý các vấn đề cụ thể tại cơ sở.
+ Cá nhân phục tùng tổ chức: Các thành viên của công đoàn phải tuân theo quy tắc và quyết định của tổ chức công đoàn. Điều này đảm bảo tính đoàn kết và thống nhất trong công đoàn.
- Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Công đoàn Việt Nam là Đại hội đại biểu toàn quốc. Cơ quan lãnh đạo cao nhất của mỗi cấp công đoàn là đại hội công đoàn cấp đó. Cơ quan lãnh đạo của công đoàn mỗi cấp giữa hai kỳ đại hội là ban chấp hành. Cơ cấu này giúp đảm bảo tính dân chủ và quyết định từ cơ sở đến cấp cao trong công đoàn Việt Nam. Đại hội là nơi quyết định chính sách quan trọng và bầu cử lãnh đạo mới, trong khi Ban Chấp hành thực hiện và quản lý công việc hàng ngày của công đoàn tại mỗi cấp.
- Nghị quyết của công đoàn các cấp được thông qua theo đa số và phải được thi hành nghiêm chỉnh. Nghị quyết của công đoàn được coi là các quyết định chính thức và phải được thi hành nghiêm chỉnh bởi tất cả các thành viên và tổ chức trong công đoàn. Điều này đảm bảo rằng các quyết định và chính sách công đoàn được thực hiện một cách đồng nhất và có hiệu quả. Nếu thành viên hoặc tổ chức không tuân theo nghị quyết, có thể có các biện pháp và quy trình kỷ luật áp dụng để đảm bảo tuân thủ. Tính nghiêm chỉnh trong việc thi hành nghị quyết là một yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng công đoàn có khả năng đại diện và bảo vệ quyền lợi của công nhân và người lao động một cách hiệu quả.
Những nguyên tắc này được áp dụng để đảm bảo rằng công đoàn Việt Nam hoạt động một cách hiệu quả để bảo vệ quyền lợi của công nhân và người lao động và góp phần vào sự phát triển của xã hội Việt Nam.
2. Hệ thống tổ chức công đoàn các cấp
Công đoàn Việt Nam là một tổ chức thống nhất có mục tiêu chính là đại diện và bảo vệ quyền lợi của công nhân và người lao động tại Việt Nam. Công đoàn Việt Nam tổ chức tại các cấp khác nhau. Công đoàn Việt Nam có nhiệm vụ đại diện cho quyền lợi và lợi ích chung của công nhân và người lao động, tham gia vào quá trình đàm phán về các vấn đề liên quan đến chính sách lao động, điều kiện làm việc, và các vấn đề xã hội khác. Tổ chức này cũng thúc đẩy sự đoàn kết và tương tác giữa các công nhân và người lao động trong cộng đồng lao động. Sự thống nhất trong tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam giúp nó thực hiện mục tiêu đại diện và bảo vệ quyền lợi của công nhân và người lao động một cách hiệu quả và đồng nhất trên toàn quốc.
Công đoàn Việt Nam là tổ chức thống nhất, có các cấp sau đây:
- Cấp Trung ương: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (sau đây gọi tắt là Tổng Liên đoàn).
- Cấp tỉnh, ngành trung ương gồm: Liên đoàn lao động tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; công đoàn ngành trung ương và tương đương.
- Cấp trên trực tiếp cơ sở gồm:
+ Liên đoàn lao động huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là liên đoàn lao động cấp huyện);
+ Công đoàn ngành địa phương;
+ Công đoàn các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao (sau đây gọi chung là công đoàn các khu công nghiệp);
+ Công đoàn tổng công ty;
+ Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở khác.
- Cấp cơ sở gồm: Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở (sau đây gọi chung là công đoàn cơ sở).
3. Nguyên tắc, hình thức bầu cử tại đại hội, hội nghị công đoàn
Đại hội, hội nghị công đoàn các cấp hợp lệ khi có ít nhất hai phần ba (2/3) tổng số thành viên được triệu tập tham dự. Để một đại hội hoặc hội nghị công đoàn các cấp được coi là hợp lệ, cần phải có ít nhất hai phần ba (2/3) tổng số thành viên được triệu tập tham dự. Điều này đảm bảo tính đại diện và tính dân chủ trong quyết định của đại hội hoặc hội nghị, vì ít nhất 2/3 tổng số thành viên đã được mời tham gia và tham gia bầu cử hoặc thảo luận về các quyết định quan trọng.
Hình thức bầu cử gồm:
- Thứ nhất là bỏ phiếu kín: "Bỏ phiếu kín" là một quy trình bỏ phiếu mà người bỏ phiếu không phải công khai hoặc tiết lộ lựa chọn của họ cho người khác. Thông thường, bỏ phiếu kín được sử dụng trong các cuộc bầu cử hoặc các quyết định quan trọng khi người bỏ phiếu muốn bảo mật lựa chọn của mình. Hình thức này thì thực hiện trong các trường hợp đó là Bầu ban chấp hành và các chức danh của ban chấp hành công đoàn các cấp; bầu ủy ban kiểm tra và các chức danh của ủy ban kiểm tra công đoàn các cấp; bầu cử tổ trưởng, tổ phó công đoàn và các chức danh cán bộ công đoàn khác; bầu đại biểu dự đại hội công đoàn cấp trên; lấy phiếu giới thiệu các ứng cử viên để đưa vào danh sách bầu cử...
- Thứ hai đó là biểu quyết giơ tay ( Mọi người trong cuộc họp giơ tay theo ý muốn của họ. Người chủ trì có thể xác định sự đồng tình hoặc phản đối dựa trên số lượng tay được giơ) thực hiện trong các trường hợp sau: Bầu các cơ quan điều hành, giúp việc đại hội, hội nghị (đoàn chủ tịch, đoàn thư ký, ban thẩm tra tư cách đại biểu, ban bầu cử...); thông qua số lượng và danh sách bầu cử.
Người trúng cử phải có số phiếu bầu đạt tỷ lệ quá một phần hai (1/2) so với tổng số phiếu thu về và theo nguyên tắc lấy từ cao xuống thấp. Quy tắc đại diện và bầu cử một phần hai (1/2) so với tổng số phiếu bầu (còn được gọi là quy tắc "đa số tương đối" hoặc "đa số đơn giản") là một quy tắc phổ biến trong các cuộc bầu cử và quyết định vị trí lãnh đạo. Theo quy tắc này, người trúng cử phải nhận được một số phiếu bầu lớn hơn nửa số phiếu bầu hợp lệ được đưa ra.
Tham khảo: Tính chất và chức năng của tổ chức công đoàn Việt Nam
Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ một cách chi tiết nhất
