1. Cơ quan báo chí có nhiệm vụ, quyền hạn như thế nào?

Tại Điều 4 Luật Báo chí 2016, quy định một loạt nhiệm vụ, quyền hạn và chức năng của báo chí trong Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau:

Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định là một phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức chính trị xã hội-nghề nghiệp, tổ chức xã hội, và tổ chức xã hội-nghề nghiệp; đồng thời là diễn đàn của Nhân dân.

- Cơ quan báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho công chúng. Một trong những nhiệm vụ chính của họ là đảm bảo rằng thông tin mà họ cung cấp phải là thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới. Điều này đồng nghĩa với việc cung cấp thông tin chính xác, không thiên vị, và không có sự ảnh hưởng lệ thuộc, từ các nguồn đáng tin cậy. Thông tin cung cấp phải phản ánh đúng tình hình hiện thực, phù hợp với lợi ích của đất nước và Nhân dân, để giúp mọi người hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh và quyết định một cách thông thái về các vấn đề quan trọng trong xã hội và cuộc sống hàng ngày. Điều này giúp tạo nên sự minh bạch và minh bạch trong thông tin, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của Nhân dân vào quá trình đối thoại và quyết định.

- Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối và chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, và thành tựu của đất nước và thế giới theo tôn chỉ và Mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành mạnh của Nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, và xây dựng cũng như bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

- Cơ quan báo chí đóng vai trò không thể thiếu trong việc phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của họ là tạo ra một diễn đàn mở, trong đó mọi người có thể thể hiện ý kiến, thảo luận, và chia sẻ quan điểm về các vấn đề xã hội và chính trị. Các cơ quan báo chí phải đảm bảo rằng thông tin mà họ cung cấp là đa dạng và phản ánh một loạt các quan điểm và ý kiến, thúc đẩy cuộc trao đổi thông tin và quan điểm trong xã hội.

Hơn nữa, họ cũng phải làm việc để thực hiện quyền tự do ngôn luận của Nhân dân. Quyền tự do ngôn luận là quyền cơ bản của mỗi cá nhân, và cơ quan báo chí có trách nhiệm bảo vệ và thúc đẩy quyền này. Họ cần tạo ra môi trường cho mọi người để tự do thể hiện quan điểm và ý kiến mà không bị kiểm duyệt hay hạn chế. Qua việc đảm bảo quyền tự do ngôn luận, cơ quan báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội dân chủ, tự do và mang tính tham gia của Nhân dân.

- Phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, và điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội.

- Cơ quan báo chí có một nhiệm vụ quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển ngôn ngữ tiếng Việt, cũng như tiếng của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Việc duy trì sự trong sáng của tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc khác không chỉ là việc bảo tồn di sản văn hóa quý báu mà còn thể hiện lòng tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc và đa dạng ngôn ngữ tại Việt Nam.

Các cơ quan báo chí cần đảm bảo rằng việc sử dụng ngôn ngữ trong các nội dung báo chí của họ phải chính xác, sáng sủa và tôn trọng các quy định về ngôn ngữ. Họ cũng có nhiệm vụ thúc đẩy sự phát triển của tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc, thúc đẩy việc sử dụng chúng trong truyền thông và giáo dục, và thúc đẩy việc giữ gìn và phát triển ngôn ngữ bản địa của cả nước.

Việc duy trì và phát triển ngôn ngữ là một phần quan trọng của việc bảo vệ và thúc đẩy văn hóa Việt Nam đa dạng và giàu có, và các cơ quan báo chí chơi một vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ này.

- Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, hữu nghị, hợp tác, và phát triển bền vững.

2. Vụ án đang được điều tra có bắt buộc cung cấp thông tin cho cơ quan báo chí?

Theo khoản 2 Điều 38 Luật Báo chí 2016, quy định về việc cung cấp thông tin cho báo chí, Cơ quan, tổ chức, và cá nhân có thẩm quyền có quyền từ chối cung cấp thông tin cho báo chí trong các trường hợp sau đây:

- Thông tin thuộc danh Mục bí mật nhà nước, bí mật thuộc nguyên tắc và quy định của Đảng, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật.

- Thông tin về vụ án đang được Điều tra hoặc chưa xét xử đóng một vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư và quyền công lý của những người liên quan. Tuy nhiên, để đảm bảo sự cân bằng giữa quyền công khai thông tin và bảo vệ quyền riêng tư, Luật Báo chí 2016 đã đề ra quy định rằng thông tin về vụ án đang được Điều tra hoặc chưa xét xử không được công bố trên báo chí, trừ trường hợp cơ quan hành chính nhà nước và cơ quan Điều tra cần thông tin trên báo chí về những vấn đề có lợi cho hoạt động Điều tra và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Điều này nhằm đảm bảo rằng việc tiết lộ thông tin không ảnh hưởng đến quá trình điều tra và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến các bên liên quan trong vụ án.

- Thông tin về vụ việc đang trong quá trình thanh tra chưa có kết luận thanh tra; vụ việc đang trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; và những vấn đề tranh chấp, mâu thuẫn giữa các cơ quan nhà nước đang trong quá trình giải quyết, chưa có kết luận chính thức của người có thẩm quyền mà theo quy định của pháp luật chưa được phép công bố.

- Những văn bản chính sách, đề án đang trong quá trình soạn thảo mà theo quy định của pháp luật chưa được cấp có thẩm quyền cho phép công bố.

Như vậy, vụ án đang được điều tra không bắt buộc cung cấp thông tin cho cơ quan báo chí. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có quyền từ chối cung cấp thông tin cho báo chí, trừ trường hợp cơ quan hành chính nhà nước và cơ quan Điều tra cần thông tin trên báo chí về các vấn đề có lợi cho hoạt động Điều tra và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.