1. Thu thập và xử lý thông tin về liệt sĩ còn thiếu thông tin
Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Thông tư 119/2023/TT-BQP (chưa có hiệu lực) thì khi xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, quá trình thu thập và xử lý thông tin bao gồm những nội dung như sau:
Các cấp cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia 515 (BCĐ 515) tiếp nhận đơn đề xuất về việc thu thập và xử lý thông tin về liệt sĩ, đặc biệt là những trường hợp thiếu thông tin. Thông tin thu thập được được tổng hợp và ghi chép vào Biểu mẫu BM01-QT01.01/HCLS, theo quy định tại Phụ lục V, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP. Ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) thành lập tổ công tác liên ngành để thực hiện nhiệm vụ này.
Tổ công tác này bao gồm đại diện từ sở LĐTB&XH, ban quản lý Người thân liệt sĩ (NTLS), các cấp địa phương, đội quy tập, và nhân chứng. Nhiệm vụ của tổ công tác là tiến hành khảo sát tại các địa bàn nơi tìm kiếm và quy tập hồ sơ của Hội cựu chiến binh, Liệt sĩ (HCLS). Báo cáo khảo sát được xây dựng sau đó. Tổ công tác này, cùng với sở LĐTB&XH, ban quản lý NTLS, bộ chỉ huy quân sự tỉnh, đội quy tập, đơn vị, địa phương, tổ chức và cá nhân có liên quan, chịu trách nhiệm thu thập và cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và HCLS thiếu thông tin.
Thông tin thu thập được đồng nhất và ghi chép vào Biểu mẫu BM02-QT01.01/HCLS và BM03-QT01.01/HCLS, theo quy định tại Phụ lục V, ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP. Tổ công tác dựa vào thông tin đã thu thập để xây dựng báo cáo kết quả thu thập thông tin. Tổ công tác và Văn phòng BCĐ 515 bổ sung thông tin còn thiếu vào hồ sơ của HCLS và mộ liệt sĩ, đưa vào trích lục hồ sơ liệt sĩ. Sau đó, tổ công tác chuyển giao hồ sơ cho Ngành LĐTB&XH. Ngành này tiếp nhận và bổ sung thông tin trên bảng mô tả mộ và hồ sơ quản lý. Các cơ quan, đơn vị quân đội tiếp nhận, bổ sung và chỉnh sửa thông tin về liệt sĩ trong hồ sơ và danh sách quản lý của mình. Chi tiết về phương pháp tiến hành được hướng dẫn tại Phụ lục I, ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP.
2. Khai quật, giám định hình thái hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin
Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Thông tư 119/2023/TT-BQP thì ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đã đề xuất xây dựng Hồ sơ yêu cầu khai quật, giám định hình thái hài cốt và xác định danh tính của liệt sĩ còn thiếu thông tin. Yêu cầu này được đưa ra để cơ quan giám định thực hiện quá trình khai quật và giám định hình thái hài cốt, đồng thời chúng bàn giao hồ sơ cho cơ quan giám định. Cơ quan giám định sau khi tiếp nhận hồ sơ, sẽ bổ sung các thông tin chuyên ngành cần thiết, xây dựng kế hoạch giám định và phân công kíp giám định để thực hiện nhiệm vụ này.
Kíp giám định cùng với cơ quan phối hợp sẽ tiến hành khai quật và giám định hình thái học hài cốt liệt sĩ theo kế hoạch đã được xây dựng trước đó. Kết quả của quá trình giám định sẽ được ghi chép vào Biểu mẫu BM01-QT02.01/HCLS. Kíp giám định sẽ tiến hành thu mẫu giám định để phục vụ quy trình phân tích ADN tiếp theo. Kết quả của quá trình thu mẫu sẽ được ghi vào mục III của Biểu mẫu BM01-QT02.01/HCLS, theo quy định tại Phụ lục V, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP.
Sau khi hoàn tất, kíp giám định và đơn vị phối hợp sẽ tiến hành hoàn trả hiện trạng mộ liệt sĩ, bàn giao cho cơ quan hoặc cá nhân có trách nhiệm quản lý mộ liệt sĩ. Cơ quan giám định sẽ bàn giao hồ sơ giám định hình thái hài cốt và mẫu HCLS thu được cho Ngành LĐTB&XH để thực hiện các bước xử lý tiếp theo. Chi tiết về phương pháp tiến hành được hướng dẫn tại Phụ lục II, theo quy định của Thông tư 119/2023/TT-BQP.
3. Thu thập, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ
Điều 6 Thông tư 119/2023/TT-BQP quy định về thu thập, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ như sau: Ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đã lập Hồ sơ yêu cầu thu mẫu HCLS và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, nhằm phục vụ quá trình phân tích ADN để xác định danh tính của liệt sĩ còn thiếu thông tin. Yêu cầu này được đưa ra để cơ quan giám định thực hiện quá trình thu mẫu và bàn giao hồ sơ cho cơ quan giám định.
Cơ quan giám định, sau khi tiếp nhận hồ sơ, sẽ bổ sung các thông tin chuyên ngành cần thiết, xây dựng kế hoạch thu và bảo quản mẫu, và phân công kíp giám định để thực hiện nhiệm vụ thu mẫu và bảo quản mẫu phục vụ phân tích ADN. Kíp giám định và cơ quan phối hợp sẽ thực hiện quá trình thu mẫu theo kế hoạch đã được xây dựng trước đó. Cụ thể: Đối với mẫu HCLS, quá trình thu mẫu sẽ được thực hiện đồng thời với quy trình khai quật và giám định hình thái hài cốt liệt sĩ (được quy định tại Điều 5 Thông tư này). Chi tiết về phương pháp và kỹ thuật thu mẫu được hướng dẫn tại phần A của Phụ lục III, được ban hành kèm theo Thông tư này.
Thông tin thu mẫu sẽ được ghi vào mục III của Biểu mẫu BM01-QT02.01/HCLS, theo quy định tại Phụ lục V, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP. Đối với mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phương pháp và kỹ thuật thu mẫu sẽ được thực hiện theo quy trình được hướng dẫn tại phần B, C và D của Phụ lục III, được ban hành kèm theo Thông tư này.
Thông tin thu mẫu sẽ được ghi vào Biểu mẫu BM01-QT02.02/HCLS, theo quy định tại Phụ lục V, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP. Cơ quan giám định sẽ bàn giao hồ sơ và mẫu cho Ngành LĐTB&XH sau khi hoàn thành nhiệm vụ thu mẫu. Cơ quan giám định được giao nhiệm vụ phân tích ADN để xác định danh tính của hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, sau khi ngành LĐTB&XH thực hiện bảo quản mẫu theo quy trình được hướng dẫn tại Phụ lục III, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP.
4. Phân tích ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin
Ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) theo quy định tại Điều 7 Thông tư 119/2023/TT-BQP thì sau khi đã hoàn thiện Hồ sơ yêu cầu phân tích ADN bằng cách bổ sung thông tin cần thiết vào hồ sơ mẫu và mã hóa ký hiệu mẫu theo quy định chuyên ngành. Sau đó, ngành đã xác định và yêu cầu cơ quan giám định thực hiện quá trình phân tích ADN.
Cơ quan giám định sẽ tiếp nhận hồ sơ và mẫu từ Ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (Ngành LĐTB&XH). Hồ sơ có thể bao gồm thông tin về người liệt sĩ, ngày tháng năm sinh, nơi mất, và mọi thông tin sẵn có về nguồn gốc của hài cốt. Cơ quan giám định sẽ kiểm tra thông tin trong hồ sơ và xác nhận những thông tin cơ bản. Nếu có thông tin còn thiếu, họ sẽ liên lạc với Ngành LĐTB&XH để bổ sung. Dựa trên thông tin trong hồ sơ và mẫu, cơ quan giám định sẽ xây dựng kế hoạch phân tích ADN. Quy trình này có thể bao gồm lựa chọn mẫu thích hợp, phương pháp phân tích, và quy trình chuẩn bị mẫu.
Kíp giám định sẽ được phân công để thực hiện quy trình phân tích ADN. Kíp này thường gồm các chuyên gia về di truyền học, hóa học, và kỹ thuật phân tích ADN. Kíp giám định sẽ thực hiện các bước phân tích ADN theo kế hoạch đã xây dựng trước đó, bao gồm chiết tách DNA từ mẫu. Sau khi hoàn thành phân tích, cơ quan giám định sẽ tạo ra một báo cáo chi tiết về kết quả. Báo cáo này thường sẽ mô tả các đặc điểm tích cực liên quan đến danh tính của liệt sĩ.
Khi kết quả đã sẵn có, cơ quan giám định sẽ bàn giao chúng cho Ngành LĐTB&XH để xử lý theo quy định. Đồng thời, mẫu còn lại sau phân tích cũng sẽ được hoàn trả cho Ngành LĐTB&XH. Nếu cần thiết, cơ quan giám định có thể hỗ trợ quá trình pháp lý liên quan đến việc xác định danh tính của liệt sĩ, và thông tin có thể được sử dụng để tuyên dương và tưởng nhớ liệt sĩ. Quy trình phân tích ADN được hướng dẫn chi tiết tại Phụ lục IV, được ban hành kèm theo Thông tư 119/2023/TT-BQP.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Quy trình, thủ tục về lấy mẫu giám định ADN xác nhận danh tính liệt sĩ là như thế nào? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
