1. Định mức tối đa thực hiện đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch 2024?

Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 01/2024/TT-BTNMT thì đề xuất nâng cao chất lượng và phạm vi của quy trình đánh giá môi trường chiến lược bằng cách thiết lập một hệ thống định mức tối đa. Công thức tính định mức này như sau: GĐMC = GĐMC chuẩn x H1 x H2 x H3. Trong đó, GĐMC đại diện cho mức độ tối đa được phép thực hiện đánh giá môi trường chiến lược, theo các quy định cụ thể trong Phụ lục I của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP.

Trong đó:

- GĐMC chuẩn là chỉ số định mức cho việc đánh giá môi trường chiến lược của các loại quy hoạch quan trọng như quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, và quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Địa bàn chuẩn quy mô 5.000 km2 đã được xác định cụ thể tại Phụ lục I, kèm theo thông tư này (lưu ý: chưa bao gồm định mức cho việc thành lập bản đồ).

- Hệ số H1 đánh giá quy mô diện tích tự nhiên, bao gồm cả lãnh thổ và lãnh hải của địa bàn tiến hành đánh giá môi trường chiến lược. Các tham số cụ thể được xác định rõ trong Phụ lục II đi kèm với Thông tư này, giúp làm rõ hơn về quy mô và phạm vi địa lý của quá trình đánh giá.

- Hệ số H2 phản ánh mức độ tác động của các ngành, lĩnh vực đối với môi trường. Đối với các loại quy hoạch quan trọng như quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, và quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, hệ số H2 được xác định là 1, để đảm bảo tính cân đối và toàn diện của quy trình đánh giá.

- Hệ số H3 tập trung vào các khu vực đặc biệt, được đề xuất và xác định chi tiết trong Phụ lục IV của Thông tư. Đây là yếu tố quan trọng đối với việc thực hiện báo cáo đánh giá môi trường chiến lược của các quy hoạch ở cấp tỉnh và cấp vùng, nhấn mạnh vào những đặc điểm riêng biệt và yêu cầu đặc thù của từng khu vực để có các giải pháp phù hợp và hiệu quả nhất.

=> Theo quy định, việc xác định định mức tối đa cho đánh giá môi trường chiến lược của các loại quy hoạch được thực hiện dựa trên các yếu tố sau:

+ Định mức cho quy hoạch quan trọng: Bao gồm quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, và quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, với diện tích chuẩn quy mô là 5.000 km2.

+ Hệ số quy mô địa lý: Đánh giá quy mô diện tích tự nhiên, bao gồm cả lãnh thổ và lãnh hải của địa bàn thực hiện đánh giá môi trường chiến lược.

+ Hệ số tác động môi trường: Đánh giá mức độ tác động của các ngành, lĩnh vực đối với môi trường.

+ Hệ số cho khu vực đặc biệt: Xem xét các yếu tố đặc biệt của khu vực, nhất là đối với các báo cáo đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch cấp tỉnh và cấp vùng.

2. Cơ sở xây dựng định mức tối đa thực hiện đánh giá môi trường chiến lược

Theo quy định chi tiết trong Điều 6 của Thông tư 01/2024/TT-BTNMT, các định mức tối đa cho việc thực hiện đánh giá môi trường chiến lược được phân loại và xác định dựa trên bốn mức độ chuyên gia sau đây:

- Chuyên gia tư vấn mức 1 (CG1): Chuyên gia có kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực đánh giá môi trường, đáp ứng được các yêu cầu cao cấp và phức tạp nhất.

- Chuyên gia tư vấn mức 2 (CG2): Chuyên gia có khả năng đánh giá môi trường ở mức độ trung bình, có thể xử lý được các vấn đề phổ biến và có tính khách quan trong lĩnh vực này.

- Chuyên gia tư vấn mức 3 (CG3): Chuyên gia có kiến thức và kỹ năng cơ bản trong việc đánh giá môi trường, có thể thực hiện các nhiệm vụ cơ bản dưới sự giám sát và hướng dẫn của các chuyên gia cấp cao hơn.

- Chuyên gia tư vấn mức 4 (CG4): Chuyên gia mới nhập môn, cần sự hỗ trợ và hướng dẫn từ các chuyên gia có kinh nghiệm để thực hiện các công việc đánh giá môi trường cơ bản.

3. Những chiến lược, quy hoạch phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược gồm?

Tại Điều 25 Luật Bảo vệ môi trường 2020 có quy định các chiến lược và quy hoạch phải tiến hành đánh giá môi trường chiến lược, bao gồm:

- Chiến lược khai thác và sử dụng tài nguyên cấp quốc gia: Bao gồm việc xác định các phương thức và kế hoạch sử dụng các nguồn tài nguyên quốc gia một cách bền vững và hiệu quả, đồng thời đảm bảo bảo vệ môi trường và sinh quyền.

- Quy hoạch tổng thể quốc gia; Quy hoạch không gian biển quốc gia; Quy hoạch sử dụng đất quốc gia; Quy hoạch vùng; Quy hoạch tỉnh; Quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt: Bao gồm các kế hoạch và phác đồ quy hoạch ở mức quốc gia, vùng lãnh thổ, và địa phương, nhằm định hình và quản lý việc sử dụng đất đai, nguồn tài nguyên, và cơ sở hạ tầng một cách bền vững và hài hòa với môi trường.

- Chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực quy mô quốc gia, cấp vùng, quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có tác động lớn đến môi trường: Bao gồm các kế hoạch và chiến lược đặc biệt trong việc phát triển và quản lý các ngành công nghiệp, dịch vụ và hạ tầng, đồng thời đảm bảo rằng các hoạt động này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sinh quyền.

Thêm vào đó, việc điều chỉnh mục tiêu của các quy hoạch theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 của Điều 25 trong Luật Bảo vệ Môi trường 2020 cũng được xem xét là một phần của quá trình đánh giá môi trường chiến lược. Đặt ra yêu cầu cần thiết để đảm bảo rằng mọi sự điều chỉnh trong kế hoạch và mục tiêu quy hoạch đều được xem xét kỹ lưỡng, đánh giá và tiến hành một cách toàn diện, đồng thời đảm bảo rằng các biện pháp được thực hiện sẽ không gây ra các tác động tiêu cực đáng kể đến môi trường và cộng đồng.

4. Nội dung chính trong đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch

Theo quy định tại khoản 2 của Điều 27 trong Luật Bảo vệ Môi trường 2020, nội dung của đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch bao gồm:

- Các nội dung của quy hoạch có khả năng tác động đến môi trường: Đánh giá sẽ tập trung vào các khía cạnh của quy hoạch mà có thể ảnh hưởng đến môi trường, như sử dụng đất, phát triển hạ tầng, khai thác tài nguyên, và các hoạt động kinh doanh.

- Phạm vi thực hiện đánh giá môi trường chiến lược: Xác định rõ ràng phạm vi địa lý và chủ thể của quy hoạch mà sẽ được đánh giá môi trường, từ quy mô cụ thể của dự án đến cả quy hoạch cấp quốc gia hay quốc tế.

- Thành phần môi trường, di sản thiên nhiên có khả năng bị tác động bởi quy hoạch: Đánh giá sẽ tập trung vào việc xác định các yếu tố môi trường như đất đai, nước, không khí, và các di sản thiên nhiên có thể chịu ảnh hưởng từ việc thực hiện quy hoạch.

- Phân tích tương quan và tương quan nguyên nhân hệ: Tìm hiểu mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường và quy hoạch, đánh giá tác động của các yếu tố này lên nhau.

- Mô hình hóa và dự báo: Sử dụng các công cụ mô phỏng và dự đoán để đánh giá tác động của quy hoạch lên môi trường trong tương lai.

- Đánh giá tác động và rủi ro môi trường: Phân tích các tác động tiềm ẩn của quy hoạch và xác định các rủi ro môi trường có thể phát sinh.

- Thảo luận và phản biện: Tạo ra một diễn đàn cho các bên liên quan để thảo luận và đưa ra ý kiến về các vấn đề môi trường trong quy hoạch.

- Bên cạnh đó, việc so sánh và đánh giá sự phù hợp của quan điểm và mục tiêu quy hoạch với các chính sách và mục tiêu bảo vệ môi trường, cũng như quy hoạch bảo vệ môi trường ở cấp quốc gia, vùng và tỉnh là một phần không thể thiếu.

- Sau quá trình đánh giá môi trường chiến lược, kết quả dự báo về xu hướng tích cực và tiêu cực của các vấn đề môi trường chính trong quy hoạch sẽ được tập trung. Cùng với đó là việc đề xuất các giải pháp để duy trì các xu hướng tích cực và giảm thiểu các xu hướng tiêu cực. Bao gồm các biện pháp cải thiện, sử dụng tài nguyên một cách bền vững, và thiết kế quy hoạch sao cho có tác động ít nhất đến môi trường.

- Trong quá trình thực hiện quy hoạch, việc định hướng bảo vệ môi trường là một phần quan trọng. Bao gồm việc đảm bảo rằng các biện pháp bảo vệ môi trường được tích hợp vào quy hoạch, và các hoạt động thực hiện được tuân thủ các quy định và chuẩn mực môi trường.

- Các kết quả từ việc tham vấn các bên liên quan trong quá trình đánh giá môi trường chiến lược cũng sẽ được thể hiện. Bao gồm việc lắng nghe và xem xét ý kiến của cộng đồng, các nhóm lợi ích, và các chuyên gia môi trường để đảm bảo sự đa dạng và minh bạch trong quy hoạch.

- Cuối cùng, việc xác định các vấn đề cần lưu ý về bảo vệ môi trường và đề xuất các phương hướng và giải pháp khắc phục là bước quan trọng để đảm bảo rằng quy hoạch được thực hiện một cách bền vững và có lợi cho môi trường và cộng đồng.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định pháp luật về đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động môi trường. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.