1. Bản quyền hình ảnh cá nhân là gì?

Quyền hình ảnh của cá nhân là quyền nhân thân của cá nhân. Do đó, khi sử dụng hình ảnh của bất cứ ai cũng phải được người đó cho phép và đồng ý. Quyền này được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Trường hợp nào được sử dụng hình ảnh cá nhân mà không cần xin phép? Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, mặc dù pháp luật ghi nhận và bảo về quyền hình ảnh của cá nhân nhưng có 02 trường hợp được sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác mà không cần sự đồng ý của người đó hoặc người đại diện theo pháp luật, gồm:

- Sử dụng hình ảnh vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng.

- Sử dụng hình ảnh từ các hoạt động công cộng: Hội nghị, hội thảo, thi đấu thể dục thể thao, biểu diễn nghệ thuật… mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Vậy, ban quyền hình ảnh cá nhân là gì? Theo điểm h khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, tác phẩm nhiếp ảnh là một trong những loại hình được bảo hộ quyền tác giả. Bản quyền hình ảnh là quyền tác giả đối với tác phẩm nhiếp ảnh. Do đó, tác phẩm nhiếp ảnh quy định tại Luật sở hữu trí tuệ là tác phẩm thể hiện hình ảnh thế giới khách quan trên vật liệu bắt sáng hoặc trên phương tiện mà hình ảnh được tạo ra, hay có thể được tạo ra bằng các phương pháp hóa học, điện tử hoặc phương pháp kỹ thuật khác. Tác phẩm nhiếp ảnh có thể có chú thích hoặc không có chú thích.

2. Vi phạm bản quyền hình ảnh là gì?

Vi phạm bản quyền hình ảnh được hiểu là việc sử dụng hình ảnh của người khác đã đăng ký bản quyền và được pháp luật bảo vệ bởi luật bản quyền một cách trái phép như quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc thực hiện công việc được bảo vệ… 

Như vậy, xâm phạm bản quyền hình ảnh cá nhân của người khác bị xử phạt như thế nào? Để ngăn chặn cũng như xử phạt những hành vi xâm phạm bản quyền hình ảnh cá nhân của người khác thì nhà nước đặt ra những quy định pháp luật như sau:

STT Hành vi vi phạm Mức phạt tiền Biện pháp khắc phục hậu quả
1 Sử dụng tác phẩm mà không nêu tên thật, bút danh tác giả, tên tác phẩm hoặc nêu không đúng tên thật hoặc bút danh tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng. Phạt tiền từ 02 - 03 triệu đồng (Điều 9 Nghị định 131/2013/NĐ-CP)

- Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng

- Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm

2 Tự ý sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả Phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng (Khoản 1 Điều 10 Nghị định 131/2013/NĐ-CP)

- Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm

- Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm

3 Xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng (Khoản 2 Điều 10 Nghị định 131/2013/NĐ-CP)

- Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm

- Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm

4 Công bố tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định. Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng (Điều 11 Nghị định 131/2013/NĐ-CP) Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng
5 Phân phối tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

Phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng (Điều 15 Nghị định 131/2013/NĐ-CP)

Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm
6 Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả Phạt tiền từ 15 - 30 triệu đồng (Điều 17 Nghị định 131/2013/NĐ-CP) Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm
7 Sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả Phạt tiền từ 15 - 35 triệu đồng (Điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP) Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm

3. Giải pháp cho tình trạng vi phạm bản quyền hình ảnh?

Trước sự vi phạm luật bản quyền hình ảnh đang diễn ra phổ biến và mất kiểm soát, chúng ta cần phải đưa ra những giải pháp thiết thực và mang tính chất răn đe hơn nữa tới mỗi cá nhân, tổ chức. cụ thể chủ sở hữu hình ảnh đó có thể:

- Tiến hành ngăn ngừa và phát hiện sự vi phạm hình ảnh bằng việc áp dụng công nghệ.

- Đề nghị bên có hành vi xâm phạm phải chấm dứt hành vi ấy, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

- Đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi ấy theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

4. Một số biện phạm làm hạn chế hành vi xâm phạm bản quyền hình ảnh cá nhân

Ngoài những biện pháp để xử lý những hành vi này thì cá nhân, tổ chức có thể có những biện pháp để hạn chế, ngăn chặn hành vi xâm phạm bản quyền hình ảnh cá nhân này xảy ra như sau:

+ Tăng cường ứng dụng các tiến bộ công nghệ vào thực thi quyền tác giả. Vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan có xu hướng diễn ra ngày càng phổ biến trên môi trường Internet, với phạm vi xuyên quốc gia. Vì vậy, tăng cường ứng dụng kỹ thuật công nghệ thông tin vào thực thi quyền tác giả là xu hướng tất yếu. Một số công nghệ tìm kiếm mới có thể giúp phát hiện và thực hiện các biện pháp để xóa bỏ các video, các bản ghi âm thanh vi phạm quyền tác giả.

+ Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để bảo hộ và thực thi quyền tác giả, quyền liên quan: Cần xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển ngành công nghiệp văn hóa trong thời kỳ mới, nhằm cải thiện điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ văn hóa để từ đó nâng cao hiệu quả việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ và các quyền liên quan, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

+ Củng cố mô hình tổ chức, nâng cao năng lực của các trung tâm bảo vệ quyền tác giả và các tổ chức dịch vụ quyền tác giả. Hiện nay ở nước ta, các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan, như: Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam, Hội bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam, Hội truyền thông số Việt Nam…

+ Tuyên truyền nâng cao nhận thức về các quy định của pháp luật trong thực thi bản quyền tác giả. Do đó, để giảm thiểu vi phạm đòi hỏi sự vào cuộc của các cấp, các ngành, trong đó nòng cốt là hệ thống các phương tiện thông đại chúng.

Trên đây, Luật Minh Khuê đã giải đáp cho quý khách hàng về hành vi xâm phạm bản quyền hình ảnh cá nhân của người khác. Từ đó quý khách hàng nhận thấy được các hành xi xâm phạm hình ảnh cá nhân cũng như có biện pháp ngăn chặn hành vi xâm phạm này xảy ra. Nếu quý khách hàng còn có những thắc mắc nào hãy liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 0986.386.648 hoặc gửi thư đến email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ giải đáp nhanh chóng.