Xăng, dầu ở Việt Nam đang "cõng" những loại thuế nào?

1. Tìm hiểu quy định về xăng dầu

Theo quy định tại Nghị định 95/2021/NĐ-CP xăng dầu là tên chung để chỉ các sản phẩm của quá trình công nghệ chưng cất, chế biến dầu thô, chất thải và các nguyên vật liệu khác để tạo ra các sản phẩm dùng làm nhiên liệu, bao gồm: xăng, nhiên liệu diezen, dầu hỏa, dầu madút, nhiên liệu hàng không, nhiên liệu sinh học và các sản phẩm khác dùng làm nhiên liệu, không bao gồm các loại khí hóa lỏng và khí nén thiên nhiên

Giá bán xăng dầu có thể thay đổi theo thời gian, thời gian điều hành giá xăng dầu vào các ngày mùng 1, ngày 11 và ngày 21 hàng tháng. Trường hợp các kỳ điều hành trùng vào ngày nghỉ, ngày nghỉ lễ theo quy định của nhà nước, thời gian điều hành được lùi sang ngày làm việc tiếp theo sau ngày nghỉ, ngày nghỉ lễ. Đối với kỳ điều hành trùng vào dịp Tết Nguyên đán, thời gian điều hành được lùi sang kỳ điều hành tiếp theo.

Trường hợp giá các mặt hàng xăng dầu có biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, Bộ Công Thương có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định thời gian điều hành giá xăng dầu cho phù hợp. Chính vì vậy sẽ không nhất thiết mỗi tháng chỉ được điều chỉnh giá xăng 3 lần .

Nhắc về xăng dầu thì chúng ta cần tuân thủ các vấn đề được đặt ra và quản lý bởi các cơ quan chính phủ và tổ chức quản lý trong mỗi quốc gia trong đó có Việt Nam. Quy định này thường bao gồm các quy tắc về sản xuất, phân phối, bán lẻ, vận chuyển và sử dụng xăng dầu, nhằm đảm bảo an toàn, bảo vệ môi trường và đảm bảo rằng xăng dầu đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết:

- Tiêu chuẩn chất lượng: Quy định này đặt ra các tiêu chuẩn về thành phần hóa học của xăng dầu để đảm bảo sự an toàn của người sử dụng và bảo vệ môi trường. Các yếu tố như nồng độ chất có hại, hàm lượng sulfur, octane rating (điểm octane) thường được quy định.

- Giá cả và thuế: Chính phủ thường có quy định về giá cả tối thiểu hoặc tối đa của xăng dầu và áp dụng thuế để kiểm soát giá. Điều này có thể bao gồm thuế tiêu dùng, thuế môi trường và các khoản thuế khác.

- Phân phối và bán lẻ: Quy định về cách phân phối xăng dầu từ nhà máy sản xuất đến các trạm xăng dầu và cửa hàng bán lẻ. Các quy định này thường đảm bảo tính an toàn của sản phẩm và quyền lợi của người tiêu dùng.

- An toàn và bảo vệ môi trường: Quy định về cách lưu trữ, vận chuyển và sử dụng xăng dầu một cách an toàn để ngăn cháy nổ và ô nhiễm môi trường.

- Thiết bị và công nghệ: Quy định về thiết bị và công nghệ sử dụng trong việc sản xuất, vận chuyển và bán lẻ xăng dầu.

- Quản lý cung cấp và lưu trữ dự trữ: Đối với một số quốc gia, quy định có thể yêu cầu duy trì các cơ sở lưu trữ dự trữ xăng dầu để đảm bảo nguồn cung cấp ổn định trong trường hợp khẩn cấp.

2. Các loại thuế xăng dầu bán ra thịt trường

Khi kinh doanh mua bán xăng dầu, thì cơ sở sẽ phải chịu thuế về xăng dầu bao gồm các thuế: giá trị gia tăng, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, cụ thể:

2.1. Thuế giá trị gia tăng 

Theo điều 3 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008, hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài) là đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, trừ các đối tượng quy định tại Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008. Theo đó, xăng dầu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 5 nêu trên suy ra chúng phải chịu thuế giá trị gia tăng

Mức thuế suất thuế giá trị gia tăng áp dụng cho xăng dầu là 10% tính trên giá bán theo khoản 3 Điều 8 Luật thuế giá trị gia tăng năm 2008. Năm 2023 vừa qua, Chính phủ đã có chính sách giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng trong năm 2022, áp dụng đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 10%. Tuy nhiên, nhóm xăng dầu lại không nằm trong mục được giảm thuế này nên thuế suất thuế giá trị gia tăng của xăng dầu vẫn áp dụng là 10%

2.2. Thuế nhập khẩu

Hiện tại Việt Nam thường xuyên phải nhập khẩu mặt hàng xăng dầu dù đã có nhiều nhà máy lọc hóa dầu nhưng lại hoạt động với công suất thấp, không đủ đáp ứng nhu cầu trong nước. Xăng dầu nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam theo khoản 1 Điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu năm 2016. Xăng dầu là mặt hàng được nhập khẩu từ nhiều quốc gia và khu vực, với các mức thuế khác nhau. Do vậy, thuế nhập khẩu trong công thức tính giá cơ sở xăng dầu là mức thuế bình quân gia quyền của các quốc gia. Đại điện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, yếu tố chính tác động đến lần giảm thuế này là theo lộ trình giảm thuế của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA).

Nghị định 51/2022/NĐ-CP ngày 08/8/2022 sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với mặt hàng xăng thuộc nhóm 27.10 tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo Danh mục mặt hàng chịu thuế kèm theo Nghị định 57/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 122/2016/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan và Nghị định 125/2017/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 122/2016/NĐ-CP.

Theo đó, sửa đổi mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi đối với mặt hàng xăng thuộc nhóm 27.10 tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo Danh mục mặt hàng chịu thuế.

Như vậy, thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng giảm 10% so với trước đây

2.3. Thuế tiêu thụ đặc biệt 

 Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế gián thu đánh vào một số hàng hóa đặc biệt do các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hoặc nhập khẩu và tiêu thụ tại Việt Nam. Thuế này do các cơ sở trực tiếp sản xuất ra hàng hoá đó nộp nhưng người tiêu dùng là người chịu thuế vì thuế được cộng vào giá bán. Ngoài ra, thuế tiêu thụ đặc biệt còn được gọi với cái tên khác là thuế xa xỉ phẩm.

Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008, chỉ thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại, không thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu. Chính vì vậy, chỉ có xăng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt còn dầu thì không phải chịu thuế.

Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại được quy định tại Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 1 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 2014) như sau:

- Xăng: 10%;

- Xăng E5: 8%;

2.4. Thuế bảo vệ môi trường

Thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gián thu  thu vào sản phẩm, hàng hóa (sau đây gọi chung là hàng hóa) khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường, đối tượng thu thuế là hàng hóa gây tác động xấu đến môi trường

Theo đó, người nộp thuế và người chịu thuế không phải là một. Nói cách khác, người nộp thuế là người sản xuất, kinh doanh nhưng người thực tế chịu thuế là người tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ.

Xăng (trừ etanol), dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut đều là đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường theo khoản 1 Điều 3 Luật Thuế bảo vệ môi trường năm 2010 với mức thuế từ 1.000 đồng/lít đến 4.000 đồng/lít. Cụ thể với xăng E5RON92 là 3.800 đồng, xăng RON95 là 4.000 đồng, dầu diesel là 2.000 đồng…

Vào năm 2022, giữa tình hình căng thẳng giữa Nga - Ukraine dẫn đến giá xăng dầu thế giới có thể tiếp tục tăng cao thì giá bán xăng trong nước cũng bị ảnh hưởng rất nhiều. Chính vì vậy, ngày 03/03/2022, Bộ Tài chính Việt Nam đề xuất giảm thuế môi trường 1.000 đồng/lít đối với xăng, và 500 đồng/lít đối với dầu diesel. Việc giảm thuế bảo vệ môi trường rất cần thiết để bình ổn giá xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, mức giảm này cũng không là đáng kể so với tổng các loại thuế mà xăng dầu đang chịu.

Như vậy, xăng dầu đang phải gánh cùng lúc nhiều loại thuế và với tình hình giá xăng dầu tăng mạnh như hiện nay thì số tiền thuế phải đóng cũng sẽ tăng theo.

Nếu có vướng mắc hay có sự nhầm lẫn về thuế xăng, dầu trong bài viết nêu trên khách hàng có thể liên hệ qua 19006162 để được hỗ trợ