1. Xe biển xanh là gì?
Xe biển xanh là từ dùng để chỉ một loại xe đặc biệt trong lưu thông đường bộ tại Việt Nam. Sự khác biệt đầu tiên của xe biển xanh so với các loại xe khác là biển số màu xanh dương, nền màu xanh dương bao quanh và chữ số trên biển màu trắng. Đây là đặc điểm rất dễ nhận ra của xe biển xanh và giúp người sử dụng và người đi đường dễ dàng phân biệt được loại xe này với những loại xe khác.
Tuy nhiên, đặc điểm quan trọng nhất của xe biển xanh là chức năng và nhiệm vụ đặc biệt mà chúng phải đảm nhiệm. Những chiếc xe này được phân loại theo các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập và chỉ được phép sử dụng cho mục đích công tác như vận chuyển cán bộ, giám sát, kiểm tra, xử lý các vụ việc hành chính, an ninh trật tự và phục vụ cho các nhiệm vụ đặc biệt khác của nhà nước. Việc sử dụng xe biển xanh giúp cho công tác của các cơ quan nhà nước trở nên thuận tiện và nhanh chóng hơn, đồng thời góp phần giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông do việc dừng xe kiểm tra, giám sát trên đường. Tuy nhiên, vì đặc thù của mình, xe biển xanh cũng thường bị nhầm lẫn với các loại xe khác trong giao thông. Việc sử dụng xe biển xanh trái phép hoặc giả mạo biển số xanh là một hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
2. Đối tượng được sử dụng xe biển xanh
Theo khoản 6 Điều 25 Thông tư 58/2020/TT-BCA đã quy định về những đối tượng sử dụng xe biển xanh như sau:
"Điều 25. Quy định về biển số xe
6. Biển số xe của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước:
a) Biển số nền màu xanh, chữ và số màu trắng, sêri biển số sử dụng lần lượt một trong 11 chữ cái sau đây: A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M cấp cho xe của các cơ quan của Đảng; Văn phòng Chủ tịch nước; Văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp; các Ban chỉ đạo Trung ương; Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân; các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban An toàn giao thông quốc gia; Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện; tổ chức chính trị - xã hội (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam); đơn vị sự nghiệp công lập, trừ Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe công lập; Ban quản lý dự án có chức năng quản lý nhà nước;
b) Biển số nền màu xanh, chữ và số màu trắng có ký hiệu "CD" cấp cho xe máy chuyên dùng của lực lượng Công an nhân dân sử dụng vào mục đích an ninh;"
Như vậy, xe biển xanh được sử dụng đối với 2 loại đối tượng sau:
Thứ nhất, xe biển xanh được sử dụng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước:
Seri biển số sử dụng lần lượt một trong 11 chữ cái sau đây: A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M. Mỗi chữ cái đều đại diện cho một cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị sử dụng xe nhất định.
Với ký hiệu A, biển số xe này được cấp cho xe của các cơ quan của Đảng. Các xe thuộc văn phòng Chủ tịch nước sẽ có biển số ký hiệu B, còn văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội sử dụng biển số ký hiệu C.
Với ký hiệu D, biển số xe này được sử dụng cho các xe thuộc văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, các Ban chỉ đạo Trung ương. Các đơn vị như Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân sử dụng biển số ký hiệu E.
Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ sử dụng biển số ký hiệu F. Ủy ban An toàn giao thông quốc gia sử dụng biển số ký hiệu G, còn Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện sử dụng biển số ký hiệu H.
Tổ chức chính trị-xã hội như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam sử dụng biển số ký hiệu K, còn đơn vị sự nghiệp công lập, trừ Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe công lập sử dụng biển số ký hiệu L.
Cuối cùng, Ban quản lý dự án có chức năng quản lý nhà nước sử dụng biển số có ký hiệu là chữ M.
Thứ hai, lực lượng Công an nhân dân cũng được cung cấp xe biển xanh có ký hiệu "CD", là xe máy chuyên dùng của lực lượng Công an sử dụng vào mục đích an ninh.
3. Đặc quyền của xe biển xanh là gì?
Với đặc thù của xe biển xanh là xe được sử dụng với mục đích công tác nên xe biển xanh có quyền được ưu tiên đi trước, được quy định tại Điều 22 Luật Giao thông đường bộ 2008 như sau:
"1. Những xe sau đây được quyền ưu tiên đi trước xe khác khi qua đường giao nhau từ bất kỳ hướng nào tới theo thứ tự:
a) Xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ;
b) Xe quân sự, xe công an đi làm nhiệm vụ khẩn cấp, đoàn xe có xe cảnh sát dẫn đường;
c) Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu;
d) Xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật;
đ) Đoàn xe tang."
2. Xe quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều này khi đi làm nhiệm vụ phải có tín hiệu còi, cờ, đèn theo quy định; không bị hạn chế tốc độ; được phép đi vào đường ngược chiều, các đường khác có thể đi được, kể cả khi có tín hiệu đèn đỏ và chỉ phải tuân theo chỉ dẫn của người điều khiển giao thông.
Như vậy, theo Luật Giao thông đường bộ năm 2008, các loại xe như xe chữa cháy, xe quân sự, xe công an, xe cứu thương, xe hộ đê và các xe đi làm nhiệm vụ khẩn cấp khác được ưu tiên khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, ưu tiên này chỉ áp dụng khi các loại xe này đang thực hiện nhiệm vụ và phải tuân theo các quy định về tín hiệu còi, cờ, đèn. Điều này có nghĩa là những xe biển xanh không thuộc trường hợp được ưu tiên không được phép sử dụng các đặc quyền của các loại xe nêu trên. Ngoài các đặc quyền về ưu tiên khi tham gia giao thông, các loại xe biển xanh còn được phép sử dụng các phương tiện để thuận tiện hơn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Ví dụ như sử dụng đèn chiếu xa, bấm còi trong khu đô thị và dân cư (theo khoản 12 Điều 8 Luật Giao thông đường bộ năm 2008), vượt bên phải (theo khoản 4 Điều 14 Luật Giao thông đường bộ năm 2008), qua phà và qua cầu( theo khoản 4 Điều 23 Luật Giao thông đường bộ năm 2008).
Tuy nhiên, các quyền lợi này chỉ áp dụng cho các loại xe biển xanh khi những chiếc xe này đang trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và được ưu tiên theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp xe biển xanh không được phép mà vẫn cố tình sử dụng những đặc quyền này thì việc vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Do đó, người lái xe cần phải hiểu rõ các quy định này để tránh vi phạm pháp luật và đảm bảo an toàn cho mình và người tham gia giao thông khác.
Trên đây là những thông tin về xe biển xanh và những đặc quyền đối với xe biển xanh trong quá trình tham gia giao thông. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích về vấn đề này. Nếu bạn đọc có bất kì thắc mắc gì liên quan đến các vấn đề pháp lý thì vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật giao thông trực tiếp: 1900.6162 để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình. Xin chân thành cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi!