1. Thế nào là xe chở tiền? Xe chở tiền có cấu tạo như thế nào?
Căn cứ theo quy định tại khoản 6 Điều 3 Thông tư 23/2023/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 12/02/2024) đưa ra khái niệm về xe chở tiền như sau: xe chở tiền là xe ô tô chuyên dùng vận chuyển tiền, tài sản quý, giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
Theo quy định tại Điều 8 Thông tư 23/2023/TT-NHNN quy định về cấu tạo của xe chở tiền như sau:
- Xe ô tô chở tiền có khoang chở tiền, tài sản quý và giấy tờ có giá; được trang bị thiết bị chữa cháy, thiết bị định vị giám sát hành trình (nếu có) và có chỗ cho lực lượng áp tải, bảo vệ.
- Khoang chở tiền phải đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật sau:
+ Đối với xe tải: Được đóng thùng kín, có 3 lớp. Lớp ngoài và lớp trong bằng thép chống gỉ hoặc thép được xử lý chống gỉ dày tối thiểu 1mm (đối với lớp ngoài) và tối thiểu 2mm (đối với lớp trong); lớp giữa là vật liệu chống cháy. Cửa khoang chở tiền có 01 lớp cánh;
+ Đối với các loại xe còn lại: Được đóng thùng kín, có 3 lớp (không tính lớp vỏ xe theo nguyên gốc của nhà sản xuất). Lớp ngoài và lớp trong bằng thép chống gỉ hoặc thép được xử lý chống gỉ dày tối thiểu 1mm (đối với lớp ngoài) và tối thiểu 2mm (đối với lớp trong); lớp giữa là vật liệu chống cháy.
Cửa khoang chở tiền có 02 lớp cánh, trong đó lớp cánh ngoài sử dụng cửa xe theo nguyên gốc của nhà sản xuất. Trường hợp khoang chở tiền thiết kế ô cửa sổ nhìn sang buồng lái thì kết cấu ô cửa có hai lớp: lớp trong chắn song thép đứng ɸ12, cách đều nhau không quá 60mm; lớp ngoài vật liệu trong suốt và lưới thép;
+ Lớp cửa khoang chở tiền có bản lề, then và khóa chắc chắn (khóa nhíp hoặc khóa số cơ, khóa số điện tử), kích thước thuận tiện cho việc bốc xếp;
+ Khoang chở tiền được trang bị đèn chiếu sáng, thiết bị báo động chống đột nhập, thiết bị báo cháy, camera (nếu có).
2. Một số nội dung cơ bản về xe ô tô chở tiền
Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7271:2003, ô tô chở tiền thuộc danh mục 3.2.11: ô tô chở hàng khác (Ôtô có kết cấu và trang bị chủ yếu dùng để chở hàng). Sở dĩ, có sự phân loại này là bởi vì ban đầu xe chở tiền chủ yếu được sản xuất trên khung xe cơ sở là xe tải thông dụng. Đối tượng sử dụng chính là Ngân hàng nhà nước Việt Nam, có nhu cầu chuyên chở số lượng tiền mặt lớn. Nhưng trên thực tế theo nhu cầu thị trường, sau này xe chở tiền được sản xuất từ 3 loại xe cơ sở khác nhau như mô tả dưới đây:
- Xe ô tô chở tiền hay xe ô tô thiết kế chở tiền là loại xe ô tô được lắp đặt thêm két sắt và một số thiết bị báo động, báo cháy theo quy định của Ngân hàng nhà nước Việt Nam. Các loại xe cơ sở để sản xuất xe chở tiền ở Việt Nam hiện nay gồm 3 loại: 1. Xe ô tô tải; 2. Xe ô tô pick up chở hàng và Van chở hàng (xe vừa chở người vừa chở hàng hay gọi là xe bán tải); 3. Xe ô tô con loại dưới 9 chỗ (xe con).
- Xe chở tiền sản xuất từ xe ô tô tải và xe bán tải chở được nhiều hàng hóa hơn (tải trọng và khoang chở hàng lớn) có giá thành rẻ hơn lên mục đích sử dụng chính là chở tiền, chứng từ, tài sản có giá trong hoạt động của Ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Xe này có tải trọng lớn (trên 600 kg) và chở tiền (coi như một loại hàng) là chính.
- Xe chở tiền sản xuất từ xe con dưới 9 chỗ (thường là loại SUV 7 chỗ) bằng cách tháo 2 hàng ghế cuối kết hợp cốp sau xe tạo khoang chở hàng, làm thêm vách ngăn giữa khoang lái và khoang chở hàng, đặt thêm két tiền kích thước nhỏ vào khoang chở hàng. Xe này có tải trọng rất thấp (dưới 300kg) và chở người là chính (chở được từ 5-6 người).
Xe chở tiền sản xuất trên nền xe con chiếm số lượng lớn và được sử dụng chính trong hệ thống ngân hàng thương mại, xe chở tiền trên nền xe tải và xe bán tải chiếm số lượng nhỏ hơn được ngân hàng nhà nước sử dụng là chính.
3. Xe chở tiền tại các ngân hàng được bảo vệ như thế nào?
Hiện nay, hầu hết các ngân hàng đều sở hữu các xe chuyên dụng để vận chuyển tiền mặt. Những chiếc xe này được trang bị với nhiều hệ thống bảo mật, thiết bị dự phòng và các cải tiến chống trộm với chất lượng cao. Trong quá trình di chuyển, việc bảo vệ các xe chở tiền được thực hiện một cách cẩn mật nhất để đảm bảo quá trình vận chuyển diễn ra nhanh chóng và thuận lợi nhất có thể.
Thông thường, một xe chở tiền sẽ có 4 người, trong đó bao gồm:
- 1 lái xe
- 1 nhân viên an ninh
- 2 nhân viên ngân hàng
Do các chi nhánh, phòng giao dịch hay ngân hàng thường nằm sát mặt đường, việc vận chuyển tiền thường diễn ra công khai. Số tiền lớn thường được đặt trong thùng chắc chắn, bên trong là các bao bì đơn giản.
Khi nhân viên vận chuyển tiền ra vào phòng giao dịch, đôi khi lực lượng bảo vệ không đủ khả năng để che chắn hoàn toàn số tiền lớn. Điều này có thể dẫn đến tình trạng "cọc tiền tỷ" bị để lộ trên vỉa hè mà không hay biết, có nguy cơ bị nhiều đối tượng nhòm ngó.
Hơn nữa, việc vận chuyển tiền thường được thực hiện theo những thời điểm cố định. Nếu không có đội ngũ bảo vệ hoặc an ninh đáng tin cậy, nguy cơ để "cọc tiền tỷ" này rơi vào tay những kẻ đang "rình rập" là rất cao.
Bảo vệ xe chở tiền của các ngân hàng là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng. Điều này đòi hỏi những nhân viên liên tục phải giữ tinh thần cảnh giác cao, đảm bảo rằng xe chở tiền luôn ở trong tình trạng an toàn suốt quá trình vận chuyển.
4. Yêu cầu về các hệ thống thiết bị lắp đặt tại kho tiền
Yêu cầu về các hệ thống thiết bị lắp đặt tại kho tiền theo Điều 7 Thông tư 23/2023/TT-NHNN như sau:
- Kho tiền phải được trang bị các hệ thống thiết bị như sau:
+ Nguồn điện cung cấp cho các hệ thống thiết bị hoạt động ổn định, có nguồn điện dự phòng khi mất điện lưới. Thiết bị đóng, ngắt nguồn điện lắp đặt ở ngoài kho tiền; bố trí công tắc, ổ cắm trong kho tiền để phục vụ cho hoạt động của các thiết bị khác phục vụ cho kho tiền;
Trong kho tiền lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng tỏa nhiệt thấp có khung hoặc hộp bảo vệ, sử dụng điện lưới và đèn chiếu sáng khẩn cấp (nếu có);
+ Lắp đặt quạt đủ công suất tại các ô thông gió có vị trí thích hợp để đảm bảo không khí trong kho thông thoáng, giảm ô nhiễm. Không khí đẩy từ trong kho tiền ra ngoài không gây ô nhiễm khu vực làm việc xung quanh;
+ Trang bị và lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy theo quy định của cơ quan có thẩm quyền về phòng cháy chữa cháy, đảm bảo Tiêu chuẩn Việt Nam về phòng cháy, chữa cháy;
+ Trang bị và lắp đặt hệ thống báo động chống đột nhập có các thiết bị phát hiện đột nhập như:
(i) Đầu báo hồng ngoại lắp đặt trong kho tiền; gian đệm kho tiền và hành lang bảo vệ kho tiền (nếu có) để kiểm soát sự di chuyển trong các khu vực này;
(ii) Công tắc từ lắp đặt tại mặt trong các cửa: lớp cánh ngoài cửa kho tiền; cửa gian kho, cửa gian đệm, cửa hành lang bảo vệ kho tiền (nếu có) và một số cửa cần thiết khác;
(iii) Nút ấn báo động khẩn cấp lắp đặt trong kho tiền; gian đệm (nếu có) và một số khu vực cần thiết khác để báo động khi có sự cố bất trắc xảy ra;
+ Camera quan sát lắp đặt tại những vị trí cần thiết để đảm bảo quan sát khu vực cửa kho tiền; gian đệm, hành lang bảo vệ kho tiền, thang vận chuyển (nếu có); trong kho tiền (nếu cần thiết) và một số khu vực cần thiết khác. Hệ thống camera phải đảm bảo việc ghi, phát hình và trích xuất hình ảnh phục vụ công tác quản lý, theo dõi, kiểm tra, giám sát.
- Các hệ thống thiết bị được quản lý, sử dụng và thường xuyên theo dõi, kiểm tra hoạt động. Bảng điều khiển thiết bị phải đặt ở vị trí kín đáo, đảm bảo bảo mật các thông số, đồng thời thuận tiện trong công tác quản lý và sử dụng.
- Các hệ thống thiết bị lắp đặt tại kho tiền trụ sở chính, chi nhánh của tổ chức tín dụng và trụ sở của chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải đảm bảo yêu cầu tối thiểu theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Thông tư 23/2023/TT-NHNN.
Xem thêm: Đề xuất tiêu chuẩn kỹ thuật kho tiền, xe chở tiền của ngân hàng?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Xe chở tiền là gì? Xe chở tiền có cấu tạo như thế nào? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!