Xin chào Luật Minh Khuê. Tôi đang là công chức xã. Tôi có vấn đề cần tư vấn như sau:

Hiện nay tình trạng chiếm đất để xây dựng công trình, trồng cây diễn ra phổ biến tại khu vực theo hồ sơ địa chính là đất hoang do UBND cấp xã quản lý. Trường hợp trên cần xử lý như thế nào?

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Đất đai của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Đất đai, gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

- Luật đất đai năm 2013.

- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ.

- Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 của Chính phủ.

- Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ.

2. Giải quyết vấn đề:

Để xử lý tình trạng chiếm đất để xây dựng công trình, trồng cây diễn ra phổ biến tại khu vực theo hồ sơ địa chính là đất hoang (đất chưa sử dụng) do UBND cấp xã quản lý, theo chúng tôi cần thực hiện đồng thời các biện pháp sau đây:

- Biện pháp giáo dục, thuyết phục:

Đây là biện pháp cần được Nhà nước ưu tiên áp dụng. Cơ quan có thẩm quyền cần tuyên truyền các quy định pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai, trong đó tập trung vào các quy định về quản lý, sử dụng đất chưa sử dụng, yêu cầu các trường hợp chiếm đất nhanh chóng di dời công trình, chặt bỏ cây trồng trên đất.

Hình thức tuyên truyền có thể là sử dụng loa di động, niêm yết công khai hoặc tổ chức các cuộc gặp mặt với các hộ dân trong khu vực.

- Biện pháp cưỡng chế:

Trong trường hợp các biện pháp giáo dục, thuyết phục nêu trên không có hiệu quả, cơ quan có thẩm quyền cần kiên quyết xử lý các trường hợp chiếm đất, đặc biệt đối với các trường hợp chiếm đất xảy ra từ ngày 01/07/2014 trở lại đây.

Điều 12 Luật đất đai đã liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý, sử dụng đất đai. Theo đó, lấn, chiếm, hủy hoại đất đai là nhóm hành vi được liệt kê đầu tiên đã cho thấy mức độ nguy hiểm của hành vi chiếm đất đối với việc quản lý, sử dụng đất đai.

- Biện pháp khác:

Thứ nhất, Nhà nước cần đẩy nhanh việc đưa đất chưa sử dụng vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để đưa những diện tích đất này vào nhóm đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp.

Thứ hai, Nhà nước cần xem xét đối với các trường hợp chiếm đất chưa sử dung trước ngày 01/07/2014. Đây không phải là việc Nhà nước thừa nhận hay hợp thức hoá các trường hợp này, mà nguyên nhân xuất phát từ việc thay đổi chính sách, pháp luật. Trước thời điểm Luật đất đai có hiệu lực, việc lấn, chiếm đất chưa sử dụng tuy diễn ra trên thực tế nhưng chưa được nhìn nhận đúng đắn. Đến khi Luật đất đai có hiệu lực, pháp luật không thể áp dụng “hiệu lực trở về trước” đối với các trường hợp này. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 22 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 22. Việc xử lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 01 tháng 7 năm 2014

3. Trường hợp lấn, chiếm đất chưa sử dụng hoặc tự ý chuyển mục đích sử dụng đất thuộc trường hợp phải xin phép theo quy định của pháp luật về đất đai mà chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thì thực hiện xử lý như sau:

a) Trường hợp đang sử dụng đất thuộc quy hoạch sử dụng đất cho các mục đích quy định tại Điều 61 và Điều 62 Luật đất đai thì Nhà nước thu hồi đất trước khi thực hiện dự án, công trình đó.

Người đang sử dụng đất vi phạm được tạm thời sử dụng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất, nhưng phải giữ nguyên hiện trạng đang sử dụng đất và phải kê khai đăng ký đất đai theo quy định;

b) Trường hợp đang sử dụng đất không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất; người đang sử dụng đất được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”

Như vậy, nếu có đủ điều kiện ở khoản 3 nêu trên, người chiếm đất chưa sử dụng vẫn có thể đc cấp GCN.

Thứ ba, như đã nói ở trên, hành vi lấn, chiếm, hủy hoại đất đai được liệt kê đầu tiên trong các hành vi bị nghiêm cấm theo Luật đất đai. Tuy nhiên, chế tài đối với hành vi chiếm đất chưa sử dụng hiện nay vẫn chưa có. Cụ thể, tại Điều 10 Nghị định số 102/2014/NĐ-CP mới chỉ liệt kê hành vi lấn, chiếm đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp mà chưa có quy định đối với đất chưa sử dụng. Đây cũng là một nguyên nhân dẫn tới tình trạng chiếm đất chưa sử dụng diễn ra phổ biến.

Xin cảm ơn!

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Đất đai - Công ty luật Minh Khuê