1. Nguyên nhân gây ra tranh chấp tên miền

Với xu hướng công nghệ ngày càng phát triển, thì tên miền và website đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Không chỉ là một địa chỉ định danh trên Internet, tên miền đã trở thành một “tài sản” giá trị, giúp doanh nghiệp định vị thương hiệu trong tâm trí khách hàng.

Bên cạnh việc khai thác lợi thế của tên miền, doanh nghiệp không thể tránh khỏi nguy cơ phát sinh tranh chấp tên miền với các chủ thể khác.

Tên miền có một nguyên tắc khi đăng ký là “duy nhất” và “ai đến trước, cấp trước” do vậy, đã xuất hiện ngày càng nhiều chủ thể lạm dụng chính sách đăng ký tên miền bằng cách đăng ký trước hàng loạt tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu khác. Đó là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến hiện tượng tranh chấp giữa chủ thể đăng ký sở hữu tên miền với chủ sở hữu nhãn hiệu.

Các doanh nghiệp thường gặp rắc rối không mong muốn khi tên nhãn hiệu của mình đã bị một chủ thể khác đăng ký sử dụng trước đó, gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của doanh nghiệp. Nguyên nhân căn bản của vấn đề này là do các doanh nghiệp/ chủ thể vẫn chưa nắm rõ được các quy định liên quan đến việc đăng ký và sử dụng tên miền quốc gia “.vn”; dẫn đến quan niệm sai lầm rằng nếu tên thương mại, thương hiệu, sản phẩm được bảo hộ về sở hữu trí tuệ thì đương nhiên được “bảo hộ” đối với tên miền trên Internet.

Pháp luật Việt Nam đã quy định, nguyên tắc đăng ký sử dụng tên miền quốc gia “.vn” là bình đẳng, không phân biệt đối xử, đăng ký trước, được quyền sử dụng trước. Do đó, việc đăng ký sử dụng tên miền “.vn” là độc lập và không chịu sự điều chỉnh của các quy định về sở hữu trí tuệ. Khi xảy ra xung đột phát sinh giữa tên miền Internet và quyền sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp cần phân biệt và lựa chọn cách thức giải quyết triệt để và phù hợp.

Áp dụng theo thông lệ quốc tế cũng như quy định tại Việt Nam, hình thức giải quyết khi có phát sinh xung đột, tranh chấp về quyền sử dụng tên miền có thể được thực hiện thông qua thương lượng, hoà giải; thông qua trọng trài và khởi kiện tại toà án. Trường hợp kết quả giải quyết tranh chấp tên miền cho phép nguyên đơn đăng ký sử dụng thì nguyên đơn sẽ được ưu tiên đăng ký sử dụng tên miền. Trong trường hợp nội dung trang thông tin điện tử đi kèm theo tên miền có xâm phạm đến quyền sở hữu trí tuệ, thì cơ quan chức năng có thể tiến hành xử phạt vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp để chấm dứt các hành vi vi phạm của chủ thể tên miền. Tuy nhiên đây là xử lý vi phạm hành chính để chấm dứt hành vi vi phạm, không đảm bảo quyền ưu tiên cấp lại tên miền cho chủ thể quyền sở hữu công nghiệp.

Tuy chủ thể đăng ký và sử dụng tên miền quốc gia “.vn” được pháp luật Việt Nam đảm bảo quyền, việc tranh chấp xảy ra là điều không mong muốn, có thể gây nhầm lẫn và tổn thất nghiêm trọng đến hình ảnh, lợi ích của doanh nghiệp.

Vì vậy, bên cạnh việc nắm rõ các quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp xung đột về quyền sử dụng tên miền, các doanh nghiệp cần nhận thức đúng đắn và đẩy đủ về việc chủ động bảo vệ tên miền thương hiệu trên môi trường mạng. Giải pháp tối ưu cho vấn đề này là doanh nghiệp nên chủ động đăng ký, sử dụng tên miền liên quan đến hoạt động kinh doanh, tên thương mại, nhãn hiệu, sản phẩm, dịch vụ, chỉ dẫn địa lý… của mình với cơ quan quản lý tên miền. Đồng thời cũng cần rát soát và đăng ký bao vây tên miền quanh tên nhãn hiệu của doanh nghiệp.

2. Xử lý tranh chấp tên miền hiện nay

Căn cứ theo quy định tại Điều 76 - Luật Công nghệ Thông tin số 2006; Điều 16 - Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/07/2013 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, đã quy định cụ thể về các hình thức giải quyết tranh chấp tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" như sau:

- Thông qua thương lượng, hòa giải:

+ Các bên có thể thực hiện việc hòa giải trước hoặc trong quá trình tố tụng. Thủ tục hòa giải trước hoặc trong quá trình tố tụng được thực hiện theo quy định của pháp luật.

+ Trong trường hợp các bên thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết tranh chấp, các bên phải lập Biên bản hòa giải thành theo quy định của pháp luật và Biên bản này phải được gửi đến Nhà đăng ký tên miền ".vn" liên quan hoặc VNNIC để làm cơ sở xử lý tên miền tranh chấp.

- Thông qua Trọng tài:

+ Các bên có thể lựa chọn hình thức trọng tài để giải quyết tranh chấp tên miền phát sinh trong hoạt động thương mại. Thủ tục giải quyết tranh chấp tên miền phát sinh trong hoạt động thương mại tại các Trung tâm trọng tài được thực hiện theo quy định của pháp luật.

- Khởi kiện tại Tòa án

+ Các bên có thể yêu cầu tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp tên miền trong quan hệ dân sự và hoạt động thương mại. Thủ tục giải quyết các tranh chấp tên miền trong quan hệ dân sự hay hoạt động thương mại tại tòa án nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Theo đó, VNNIC không có thẩm quyền giải quyết các trường hợp phát sinh tranh chấp tên miền. Các bên liên quan phải thống nhất để lựa chọn các hình thức giải quyết tranh chấp tên miền phù hợp.

- Xử lý tên miền có tranh chấp: Hiện tại, việc đăng ký và sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” được thực hiện theo nguyên tắc "Bình đẳng, không phân biệt đối xử" và "Đăng ký trước được quyền sử dụng trước". Vì vậy các Doanh nghiệp, tổ chức lưu ý đăng ký sớm các tên miền có liên quan để tránh các tranh chấp phát sinh về tên miền.

3. Hướng dẫn xử lý việc tranh chấp tên miền 

Tranh chấp tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ của chủ thể quyền) có thể được chứng minh bằng cách:

- Bằng chứng nhãn hiệu đã được đăng ký, sử dụng và quá trình sử dụng nhãn hiệu bởi chủ thể quyền (không phụ thuộc vào quốc gia mà nhãn hiệu đó đăng ký), bằng chứng về danh tiếng, khu vực địa lý, thời gian sử dụng nhãn hiệu;

- So sánh cấu tạo, cấu trúc của tên miền so với cấu tạo, cấu trúc của nhãn hiệu để xác định khả năng người sử dụng internet bị nhầm lẫn;

- Xác định tính độc đáo của bản thân dấu hiệu đã đăng ký nhãn hiệu chẳng hạn như dấu hiệu sử dụng làm nhãn hiệu có tính phân biệt cao hay phân biệt yếu.

Đối tượng chiếm đoạt tên miền tranh chấp không có quyền hoặc lợi ích hợp pháp nào liên quan đến tên miền đăng ký cần phải chứng minh thông qua bằng chứng thể hiện:

- Đối tượng chiếm đoạt đăng ký tên miền không được biết đến một cách rộng rãi thông qua tên miền đó; 

- Trước khi đối tượng chiếm đoạt nhận được cảnh báo từ chủ sở hữu nhãn hiệu, đối tượng chiếm đoạt không chứng minh được mình đã sử dụng hoặc chuẩn bị sử dụng tên miền một cách trung thực để chào bán hàng hóa/dịch vụ;

- Đối tượng chiếm đoạt không chứng minh được mình đang sử dụng mục đích phi thương mại, không có ý định thu lợi nhằm hủy hoại danh tiếng của nhãn hiệu.

Tranh chấp tên miền khi tên miền được đăng ký và sử dụng với mục đích xấu (không trung thực):

- Có căn cứ để xác định rằng đối tượng chiếm đoạt đăng ký tranh chấp tên miền với mục đích chính là để bán lại, cho thuê hoặc chào chuyển nhượng cho chủ sở hữu đích thực của tên miền đó nhằm thu lại giá trị vật chất lớn hơn chi phí đã bỏ ra đăng ký;

- Có căn cứ cho rằng đối tượng chiếm đoạt tên miền tranh chấp nhằm để ngăn chặn chủ sở hữu nhãn hiệu đăng ký hoặc sử dụng tên miền tranh chấp đó;

- Có căn cứ xác định đối tượng chiếm đoạt tên miền tranh chấp có động cơ cơ bản là để quấy rầy hoạt động kinh doanh của đối thủ cạnh tranh; hoặc đối tượng chiếm đoạt tranh chấp tên miền sử dụng tên miền này để cố tình thu hút người sử dụng internet truy cập vào website của mình bằng việc cố ý tạo cho công chúng nhầm tưởng rằng nguồn gốc website hoặc nguồn gốc thương mại của mình với chủ nhãn hiệu là một.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Tư vấn cách bảo vệ quyền sở hữu tên miền theo pháp luật hiện hành? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về  Xử lý tranh chấp tên miền hiện nay mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!