Xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa có bị truy cứu TNHS không?

1. Phân tích hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa

Bản chất hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa:

- Hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa là hành vi vi phạm pháp luật, thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với Hội thẩm nhân dân, tổn hại đến uy tín của hệ thống tư pháp. Hành vi này có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức như:

- Lời nói: Lăng mạ, chửi bới, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của Hội thẩm nhân dân.

- Hành động: Thiếu lễ độ, cười cợt, gây rối, làm mất trật tự phiên tòa.

- Hành vi bạo lực: Dùng vũ lực hoặc đe dọa tấn công Hội thẩm nhân dân.

Nguyên nhân dẫn đến hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa:

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa, bao gồm:

- Thiếu hiểu biết pháp luật: Một số người chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí và quyền hạn của Hội thẩm nhân dân trong quá trình xét xử, dẫn đến thiếu tôn trọng.

- Cảm xúc tiêu cực: Bị cáo hoặc những người tham gia phiên tòa có thể có tâm lý căng thẳng, lo lắng, bức xúc do tính chất vụ án, dẫn đến hành vi thiếu kiềm chế.

- Mất niềm tin vào hệ thống tư pháp: Một số người có thể có quan điểm tiêu cực về hệ thống tư pháp, cho rằng phiên tòa không công bằng hoặc không hiệu quả, dẫn đến hành vi xúc phạm.

- Xung đột cá nhân: Mâu thuẫn cá nhân giữa người tham gia phiên tòa và Hội thẩm nhân dân có thể dẫn đến hành vi xúc phạm.

 Hậu quả hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa:

Hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

- Làm giảm uy tín của hệ thống tư pháp: Khi Hội thẩm nhân dân bị xúc phạm, sự tôn nghiêm của phiên tòa bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm sút niềm tin của công chúng vào hệ thống tư pháp.

- Gây gián đoạn phiên tòa: Hành vi xúc phạm có thể làm gián đoạn quá trình xét xử, kéo dài thời gian phiên tòa và gây khó khăn cho việc xét xử công bằng.

- Tác động tiêu cực đến tâm lý các bên liên quan: Bị cáo, nạn nhân và những người tham gia phiên tòa khác có thể bị ảnh hưởng tâm lý tiêu cực, dẫn đến gia tăng căng thẳng và mâu thuẫn.

- Vi phạm pháp luật: Hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân có thể vi phạm các quy định của pháp luật về trật tự phiên tòa, và người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa là hành vi vi phạm pháp luật và cần được lên án mạnh mẽ. Việc bảo đảm sự tôn nghiêm của phiên tòa và bảo vệ uy tín của hệ thống tư pháp là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức trách nhiệm, góp phần xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh, văn minh.

2. Căn cứ pháp lý để truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa

Căn cứ theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 139 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) về Tội gây rối trật tự phiên tòa như sau:

- Người nào tại phiên tòa hoặc phiên họp mà có hành vi thóa mạ, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của Thẩm phán, Hội thẩm, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa, phiên họp, hoặc có hành vi đập phá tài sản, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 178 của Bộ luật này, thì sẽ bị xử lý với mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

- Nếu hành vi phạm tội rơi vào một trong các trường hợp sau đây, người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

+ Hành vi của người phạm tội dẫn đến phải dừng phiên tòa hoặc phiên họp. Điều này có nghĩa là sự gián đoạn nghiêm trọng do hành vi xúc phạm hoặc phá hoại gây ra, buộc phiên tòa phải tạm ngừng, làm ảnh hưởng đến tiến trình xét xử và gây lãng phí thời gian, nguồn lực của tòa án.

+ Người phạm tội có hành vi hành hung Thẩm phán, Hội thẩm, hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 134 của Bộ luật này. Hành vi bạo lực này không chỉ xâm phạm nghiêm trọng đến thân thể của người bị hành hung mà còn thách thức quyền lực và uy tín của cơ quan tư pháp, đe dọa sự an toàn của những người thực hiện công việc xét xử và bảo vệ pháp luật.

Như vậy, căn cứ pháp lý để truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa được quy định tại Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi Khoản 139 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) về Tội gây rối trật tự phiên tòa.

3. Điều kiện để truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa

Để truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa cần phải đảm bảo các yếu tố cấu thành tội gây rối trật tự tại phiên tòa như sau:

Mặt khách quan:

Trước hết, xem xét về mặt khách quan, tội phạm gây rối trật tự tại phiên tòa bao gồm các hành vi sau đây:

- Có hành vi thóa mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của các thành viên trong Hội đồng xét xử hoặc bất kỳ người nào khác có mặt tại phiên tòa.

- Hành vi đập phá tài sản hoặc tạo ra sự hỗn loạn tại phiên tòa.

Khách thể:

Khía cạnh khách thể liên quan đến sự hoạt động chính thức và đúng đắn của cơ quan xét xử, đảm bảo trật tự và công bằng trong quá trình phiên tòa.

Mặt chủ quan:

Tội phạm thực hiện hành vi gây rối trật tự tại phiên tòa với ý định cố ý, tức là họ có ý muốn gây ra sự hỗn loạn và xâm phạm đến quy trình xét xử.

Chủ thể:

Chủ thể của tội phạm này có thể là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự, bao gồm cả các bên liên quan trực tiếp đến vụ án hoặc những người tham gia phiên tòa một cách không chính thức.

Về hình phạt:

Các hình phạt cho tội gây rối trật tự tại phiên tòa có thể được áp dụng tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi và các yếu tố khác nhau:

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm. Các biện pháp này được áp dụng trong các trường hợp có đủ dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này như mặt khách quan và chủ quan.

- Nếu hành vi phạm tội dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng, như buộc phải dừng phiên tòa, phiên họp, hoặc hành hung Thẩm phán, Hội thẩm, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác, mà không thuộc trường hợp quy định tại Điều 134 của Bộ luật này, thì phạt tù có thể từ 01 năm đến 03 năm.

4. Hậu quả pháp lý khi bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa

Hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người vi phạm. Theo quy định của Điều 391 Bộ luật Hình sự 2015, người nào có hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của Hội thẩm nhân dân đang tham gia xét xử vụ án, gây rối trật tự phiên tòa, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.

Ngoài ra, người vi phạm còn có thể phải chịu một số hình phạt bổ sung sau:

- Phạt tiền: Mức phạt tiền có thể lên đến 100.000.000 đồng.

- Tước quyền hạn công dân: Tước quyền ứng cử và bầu cử vào cơ quan dân quyền nhà nước trong thời hạn từ 01 năm đến 05 năm.

- Cấm đảm nhiệm một số chức vụ nhất định: Cấm đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan, tổ chức trong thời hạn từ 01 năm đến 05 năm.

Mức độ hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào các yếu tố sau:

- Mức độ nghiêm trọng của hành vi xúc phạm: Lời nói, hành động xúc phạm đến mức độ nào, gây ảnh hưởng như thế nào đến danh dự, nhân phẩm của Hội thẩm nhân dân và trật tự phiên tòa.

- Tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ hình phạt: Có các tình tiết tăng nặng như tái phạm, có tổ chức, có sự chuẩn bị từ trước, hoặc có các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự: Bồi thường thiệt hại về tinh thần và vật chất cho Hội thẩm nhân dân bị xúc phạm.

Xem thêm: Mức phạt tiền hành vi xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Xúc phạm Hội thẩm nhân dân tại phiên tòa có bị truy cứu TNHS không?  mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất.