1. Đập trụ đỡ trong công trình thủy lợi được hiểu là như thế nào?

Tại tiểu mục 3.1 của Mục 3, Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10401:2015 về Công trình thủy lợi - Đập trụ đỡ - Thi công và nghiệm thu, được xác định các thuật ngữ và định nghĩa như sau:
- Đập trụ đỡ (Pillar dam): Đập trụ đỡ là một công trình điều tiết được hình thành bởi các trụ bằng bê tông cốt thép có móng cọc cắm sâu vào nền. Các trụ này được kết nối bởi dầm đỡ van, với các trụ, dưới dầm đỡ van và các trụ là cừ chống thấm cắm vào nền. Các thanh cừ này được liên kết chặt chẽ với nhau, và đỉnh cừ liên kết với dầm van và trụ. Trên dầm van có cửa van, kết hợp với các trụ để điều tiết dòng nước. (Xem Hình B.1 trong phụ lục B để hình dung chi tiết hơn).
- Đập trụ đỡ bệ cao (Above ground pillar dam): Đập trụ đỡ bệ cao là một loại đập trụ đỡ có đáy trụ pin tựa trên hệ cọc mà không tiếp xúc trực tiếp với nền.
- Đập trụ đỡ bệ thấp (Below ground pillar dam): Đập trụ đỡ bệ thấp là một loại đập trụ đỡ có đáy bệ trụ tiếp xúc trực tiếp với nền công trình.
- Cừ chống thấm (Anti-seepage structure): Cừ chống thấm là các thanh cừ được làm bằng bê tông cốt thép hoặc thép, được liên kết với nhau để đảm bảo tính kín nước.
- Dầm đỡ van (Bottom beams): Dầm đỡ van là bộ phận nằm giữa các trụ pin, có chức năng đỡ và liên kết kín nước giữa bộ phận chống thấm của nền công trình với cửa van.
- Bê tông bịt đáy (Seal bottom sink concrete): Bê tông bịt đáy là lớp đệm bằng bê tông được đổ vào đáy khung vây bằng phương pháp đổ bê tông trong nước. Chức năng của nó là phản áp, cứng hóa nền, và làm sạch đáy hố móng để phục vụ công tác thi công.
Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10401:2015 về Công trình thủy lợi - Đập trụ đỡ - Thi công và nghiệm thu, đập trụ đỡ được định nghĩa như một công trình điều tiết, hình thành từ các trụ bằng bê tông cốt thép có móng cọc được cắm sâu vào nền đất. Cấu trúc này đặc trưng bởi sự liên kết chặt chẽ giữa các yếu tố chính, bao gồm dầm đỡ van, cừ chống thấm và cửa van, nhằm tối ưu hóa khả năng điều tiết nước.
Giữa các trụ, dầm đỡ van không chỉ có chức năng đỡ mà còn liên kết với các trụ, tạo ra một hệ thống chắc chắn và hiệu quả. Dưới dầm đỡ van và các trụ, cừ chống thấm được cắm sâu vào nền đất, tạo ra một rào cản chống thấm chặt chẽ. Các thanh cừ này được liên kết kín nước với nhau, giúp đảm bảo tính chắc chắn và hiệu quả của công trình.
Đập trụ đỡ trong lĩnh vực công trình thủy lợi không chỉ hạn chế ở một dạng duy nhất. Nó bao gồm đập trụ đỡ bệ cao, với đáy trụ pin tựa trên hệ cọc mà không tiếp xúc trực tiếp với nền, và đập trụ đỡ bệ thấp, có đáy bệ trụ tiếp xúc trực tiếp với nền công trình. Sự đa dạng này giúp đáp ứng nhu cầu và yêu cầu cụ thể của từng loại đập trụ đỡ trong các dự án thủy lợi khác nhau.
 

2. Công tác chuẩn bị thi công đập trụ đỡ cần phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật như thế nào?

Yêu cầu kỹ thuật cho công tác chuẩn bị thi công đập trụ đỡ được quy định tại Mục 4 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10401:2015 về Công trình thủy lợi - Đập trụ đỡ - Thi công và nghiệm thu là vô cùng quan trọng, đảm bảo tính an toàn và hiệu quả trong quá trình thực hiện. Cụ thể, các yêu cầu kỹ thuật bao gồm:
Phần thi công trên cạn:
- Trước khi thi công, việc xác định phạm vi mặt bằng xây dựng, nhận bàn giao mốc và định vị tim tuyến công trình theo hồ sơ thiết kế là bước quan trọng. 
- Các công trình tạm như kho xưởng, lán trại, và bãi vật liệu phải được đặt ngoài phạm vi công trình chính, với khoảng cách tối thiểu là 5 m. Trong trường hợp không gian thi công chật hẹp, có thể sử dụng tạm thời diện tích công trình chính, nhưng việc này phải đảm bảo rằng công trình tạm sẽ được dọn sạch trước khi xây dựng phần hạng mục công trình tại vị trí đó.
Phần thi công dưới nước:
- Trước khi bắt đầu thi công, việc rà phá vật cản và xác định phạm vi đảm bảo an toàn là bắt buộc.
- Khu vực thi công dưới lòng sông phải được bố trí hệ thống cáp bảo vệ an toàn, có biển báo, chỉ dẫn và phân luồng tàu thuyền qua lại (nếu có) trong suốt quá trình thi công.
- Mặt bằng tập kết máy móc và thiết bị dưới nước cần được đặt gần khu vực thi công và đảm bảo an toàn, không tạo ảnh hưởng đáng kể đến luồng giao thông thủy trong quá trình thi công. 
Những yêu cầu này giúp đảm bảo rằng mọi công việc chuẩn bị và thi công đều tuân thủ nghiêm túc theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời đảm bảo an toàn và hiệu quả của dự án đập trụ đỡ.
 

3. Công tác thi công cừ chống thấm cho đập trụ đỡ phải đảm bảo những yêu cầu nào?

Việc thi công và nghiệm thu cừ chống thấm tại hiện trường là một phần quan trọng được quy định chi tiết tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10401:2015 về Công trình thủy lợi - Đập trụ đỡ - Thi công và nghiệm thu, tiết 6.3.2. Cụ thể, quy định như sau:
- Thi công và nghiệm thu cừ chống thấm tại hiện trường:
+ Trước khi bắt đầu thi công cừ chống thấm, việc định vị tim tuyến cừ phải được thực hiện bằng máy kinh vĩ hoặc máy toàn đạc để đảm bảo độ chính xác.
+ Công tác thi công cừ chống thấm cho đập trụ đỡ phải được thực hiện trên một hệ sàn đạo được định vị để phục vụ quá trình thi công. Cao độ đỉnh thanh cừ đã thi công trước đó cần phải được kiểm tra liên tục để đảm bảo không có sự dịch chuyển. Trong trường hợp không có yêu cầu cụ thể trong hồ sơ thiết kế, có thể sử dụng phương án neo cừ lên hệ sàn đạo để theo dõi và kiểm soát cao độ đầu cừ.
+ Hướng thi công cừ chống thấm cần được chọn sao cho hợp lý nhằm giảm thiểu số điểm hợp long cừ. Trong trường hợp không có yêu cầu cụ thể, tuyến cừ chống thấm có thể được thi công thành từng phần, nhưng phải đảm bảo rằng các thanh cừ ngàm móc liên tục với nhau và có sự đồng ý của chủ đầu tư và tư vấn thiết kế.
+ Quá trình thi công cừ chống thấm phải tuân thủ theo "Quy trình đóng cọc trong vùng xây chen".
+ Các yêu cầu kỹ thuật khi thi công ngoài hiện trường cần phải đáp ứng trong quá trình thi công cừ chống thấm, được quy định chi tiết trong Bảng 3 của tiêu chuẩn. Điều này nhằm đảm bảo rằng quá trình thi công được thực hiện đúng theo các quy định kỹ thuật và tiêu chuẩn đề ra.
Theo hướng dẫn của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10401:2015 về Công trình thủy lợi - Đập trụ đỡ - Thi công và nghiệm thu, công tác thi công cừ chống thấm cho đập trụ đỡ đặt ra một số yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo tính an toàn và hiệu quả trong quá trình thực hiện.
Quan trọng nhất, công tác này phải được thực hiện trên một hệ sàn đạo được định vị chặt chẽ để phục vụ quá trình thi công. Hệ sàn đạo này đóng vai trò quan trọng trong việc định vị và giữ vững cừ chống thấm, tạo ra một cơ sở vững chắc cho quá trình xây dựng.
Trong quá trình thi công cừ, đặc biệt là khi đang thực hiện công tác chống thấm, cao độ đỉnh thanh cừ đã được thi công trước đó phải được kiểm tra liên tục. Điều này nhằm đảm bảo rằng không có sự dịch chuyển đột ngột hoặc không mong muốn, giữ cho cấu trúc trở nên ổn định và an toàn.
Nếu trong hồ sơ thiết kế không có yêu cầu cụ thể, có thể sử dụng phương án neo cừ lên hệ sàn đạo. Điều này giúp theo dõi và khống chế cao độ đầu cừ một cách hiệu quả, đồng thời tối ưu hóa quá trình thi công và đảm bảo tính chính xác của công tác định vị trong quá trình xây dựng đập trụ đỡ.
 

Xem thêm bài viết: Yêu cầu kỹ thuật chung đối với thiết bị đấu nối vào lưới điện truyền tải

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật