1. Điều kiện thực hiện thu - chi ngân sách nhà nước 

Để thực hiện hoạt động thu và chi đối với nguồn ngân sách nhà nước, cần đảm bảo tuân thủ những điều kiện được quy định tại Điều 12 Luật Ngân sách nhà nước 2015. Điều này nhấn mạnh đến quy định cụ thể về điều kiện thực hiện thu và chi ngân sách, giúp đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.
Theo Điều 12 Luật Ngân sách nhà nước 2015, thu ngân sách nhà nước phải được thực hiện theo quy định của Luật này, các luật về thuế và các quy định khác của pháp luật về thu ngân sách nhà nước. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong quá trình thu thuế.
Điều 12 còn quy định rõ ràng về điều kiện thực hiện chi ngân sách nhà nước. Chi ngân sách chỉ được thực hiện khi đã có trong dự toán ngân sách được giao, trừ trường hợp quy định tại Điều 51 của Luật Ngân sách nhà nước 2015. Điều này đảm bảo rằng mọi khoản chi phải được xác nhận và chấp thuận trước khi thực hiện, giảm nguy cơ lạm dụng tài chính công.
Quy định về điều kiện thực hiện chi cũng bao gồm các điều kiện cụ thể đối với các loại chi khác nhau. Đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản, cần đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công và xây dựng. Các chi thường xuyên phải tuân thủ chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách, và chi dự trữ quốc gia cũng phải đảm bảo các điều kiện quy định của pháp luật.
Đặc biệt, quy định về đấu thầu được nhấn mạnh, đặc biệt đối với những gói thầu thuộc các nhiệm vụ, chương trình, dự án. Điều này đảm bảo quy trình công bằng và minh bạch trong việc chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp.
Cuối cùng, việc đề cập đến phương thức Nhà nước đặt hàng cũng được quy định. Các khoản chi cho công việc thực hiện theo phương thức này phải tuân thủ quy định về giá hoặc phí và lệ phí do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quản lý chi ngân sách.
 

2. Điều kiện tổ chức lễ động thổ, lễ khởi công và lễ khánh thành công trình sử dụng NSNN

Điều kiện tổ chức lễ động thổ, lễ khởi công và lễ khánh thành công trình sử dụng Ngân sách Nhà nước (NSNN), vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài được xác định để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực tài chính công. Các quy định cụ thể này đặt ra một khung hành vi chặt chẽ, giúp kiểm soát và đảm bảo rằng các sự kiện này được tổ chức theo đúng quy định của pháp luật và với mục đích cụ thể.

Trước hết, lễ động thổ công trình chỉ được thực hiện khi có sự chuẩn bị đầy đủ. Chủ đầu tư hoặc cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án phải đảm bảo rằng mặt bằng đã được cơ quan có thẩm quyền bàn giao đầy đủ hoặc theo từng giai đoạn. Đồng thời, dự án phải đã được phê duyệt theo đúng thẩm quyền và quy định, đặt ra yêu cầu chặt chẽ về tính chính xác và hợp pháp của quá trình chuẩn bị dự án.

Lễ khởi công công trình sẽ diễn ra khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về điều kiện khởi công, theo quy định tại khoản 1 của Điều 107 Luật Xây dựng (sửa đổi, bổ sung tại khoản 39 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020). Điều này đảm bảo rằng quá trình bắt đầu triển khai công trình được thực hiện đúng quy định và theo các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn.
Lễ khánh thành sẽ được tổ chức sau khi công trình hoàn thành và đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Quy định này không chỉ là một bước quan trọng trong quá trình triển khai dự án mà còn là bảo đảm về chất lượng và an toàn của công trình trước khi nó được chính thức đưa vào sử dụng.
Điều này thể hiện sự chặt chẽ trong quản lý và giám sát, đảm bảo rằng công trình đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và an toàn được đặt ra. Các tiêu chuẩn này không chỉ đảm bảo rằng công trình đáp ứng mọi yêu cầu chính thức mà còn giúp đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường xung quanh.
Sự kiểm tra nghiệm thu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là bước quan trọng để đánh giá kết quả của dự án, đồng thời đảm bảo rằng nó hoạt động hiệu quả và đáp ứng đúng mục đích dự kiến. Việc này không chỉ tăng cường uy tín của công trình mà còn là bảo đảm cho quyền lợi và an ninh của cộng đồng sử dụng công trình.
Tầm quan trọng của việc đảm bảo chất lượng và an toàn qua quá trình kiểm tra nghiệm thu không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà còn là yếu tố quan trọng khi công trình liên quan đến các nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài. Sự tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và quy định của nhà tài trợ là yếu tố quyết định trong việc duy trì và tăng cường hỗ trợ tài chính từ phía quốc tế.
Do đó, quy định này không chỉ nhấn mạnh đến trách nhiệm của chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình xây dựng, mà còn là cam kết của nhà nước trong việc đảm bảo rằng mọi công trình công cộng đều đáp ứng đúng tiêu chuẩn và yêu cầu, góp phần xây dựng một cộng đồng an toàn và bền vững.
Một điểm quan trọng được đề cập là mỗi dự án chỉ được tổ chức một lần lễ động thổ hoặc lễ khởi công và một lần lễ khánh thành công trình. Quy định này là một biện pháp chặt chẽ nhằm đảm bảo rằng các sự kiện này không chỉ giữ được tính trang trọng và ý nghĩa, mà còn ngăn chặn nguy cơ lạm dụng quy trình để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc sử dụng ngân sách và các nguồn vốn hỗ trợ.
Việc tổ chức mỗi sự kiện chỉ một lần không chỉ giữ cho lễ động thổ, lễ khởi công và lễ khánh thành có ý nghĩa đặc biệt mà còn giảm khả năng lạm dụng trong việc sử dụng nguồn lực tài chính công. Điều này đặt ra yêu cầu chặt chẽ về sự quản lý và đánh giá công tác tổ chức, đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng và các bên liên quan theo dõi và đánh giá hiệu quả của dự án.
Tính minh bạch và công bằng trong việc sử dụng ngân sách và các nguồn vốn hỗ trợ trở nên toàn diện hơn, khi mỗi sự kiện chỉ được tổ chức một lần. Điều này giúp tránh được những tình trạng lạm dụng hoặc lệch lạc mục đích của việc tổ chức lễ, đồng thời tăng cường sự tin tưởng từ phía cộng đồng và các đối tác quốc tế.
 

3. 02 loại công trình được sử dụng NSNN để tổ chức lễ động thổ, lễ khởi công, lễ khánh thành

Theo khoản 1 Điều 41 của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013, việc sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước để tổ chức lễ động thổ, lễ khởi công, lễ khánh thành chỉ được thực hiện đối với các công trình đặc biệt quan trọng, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và tối ưu hóa sử dụng nguồn lực tài chính.
Trước hết, các công trình quan trọng quốc gia được ưu tiên trong việc tổ chức các sự kiện lễ động thổ, lễ khởi công, lễ khánh thành. Các công trình thuộc danh mục này thường mang ý nghĩa chiến lược và quốc gia, đóng góp lớn vào sự phát triển bền vững cả nước.
Ngoài ra, việc sử dụng kinh phí ngân sách để tổ chức các sự kiện này cũng chỉ được áp dụng cho các công trình có giá trị lớn và mang ý nghĩa quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa, và xã hội của địa phương. Các công trình này thường đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, củng cố và tôn vinh giá trị văn hóa, xã hội của cộng đồng địa phương.
Quy định này nhấn mạnh đến sự cần thiết của việc hạn chế tổ chức các sự kiện lễ động thổ, lễ khởi công, lễ khánh thành cho những công trình có tính chất và ảnh hưởng đặc biệt, nhằm ngăn chặn lãng phí và đảm bảo rằng nguồn lực ngân sách được sử dụng một cách hiệu quả nhất.
Quyết định 27/2023/QĐ-TTg có hiệu lực từ 25/12/2023.

Xem thêm bài viết: Bội chi ngân sách nhà nước là gì ? Khái niệm về bội chi ngân sách nhà nước ?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp pháp luật nhanh chóng