1. Quy định pháp luật chung về chứng khoán

Chứng khoán là tên gọi chung cho các loại chứng chỉ có thể chuyển đổi thành tiền, đại diện cho một giá trị tài chính cụ thể. Chúng bao gồm các loại trái phiếu (như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ...) và có thể có hình thức bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử. Chứng khoán được sử dụng để huy động vốn cho doanh nghiệp và chính phủ.

Loại chứng khoán và vai trò của người sở hữu: Một người khi sở hữu chứng khoán có thể là chủ sở hữu một phần công ty (nếu sở hữu cổ phiếu) hoặc là chủ nợ của công ty đó (nếu sở hữu trái phiếu). Người sở hữu chứng khoán có quyền tham gia vào quyết định và sở hữu một phần lợi nhuận của công ty.

Thị trường chứng khoán và vai trò của nó: Thị trường chứng khoán là nơi mà các chứng khoán được phát hành, giao dịch, mua bán và trao đổi. Trong thị trường chứng khoán, các nhà đầu tư có thể mua, bán và giao dịch các loại chứng khoán. Thị trường chứng khoán thực hiện chủ yếu tại sở giao dịch chứng khoán hoặc thông qua các công ty môi giới chứng khoán.

Thị trường chứng khoán được chia thành 2 loại:

Thị trường sơ cấp: Đây là nơi cổ phiếu lần đầu tiên được phát hành từ công ty để hút một nguồn vốn đầu tư, giúp công ty có thể huy động vốn từ thị trường chứng khoán. Phần lớn người mua trên thị trường sơ cấp là các tổ chức lớn hoặc quỹ đầu tư.
Thị trường thứ cấp: Sau khi cổ phiếu đã được phát hành sơ cấp, chúng sẽ được mua bán lại tại thị trường thứ cấp. Người mua trên thị trường này sẽ giao dịch với các nhà đầu tư chứng khoán khác. Thị trường thứ cấp không tạo ra tiền mới mà chỉ là nơi giao dịch cổ phiếu giữa các nhà đầu tư.

Tham gia giao dịch chứng khoán: Thị trường chứng khoán cung cấp cơ hội tham gia giao dịch chứng khoán cho các nhà đầu tư cá nhân, cho phép họ mua, bán và trao đổi chứng khoán để đầu tư và kiếm lời.

Tóm lại, chứng khoán là một phương tiện tài chính linh hoạt có thể thỏa thuận và thay thế được, đại diện cho một giá trị tài chính. Thị trường chứng khoán là nơi giao dịch, mua bán và trao đổi các loại chứng khoán, và cung cấp cơ hội đầu tư cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức

2. Mười lăm (15) tuổi có thể mở tài khoản giao dịch chứng khoán được không?

Tài khoản giao dịch chứng khoán và yêu cầu mở tài khoản:

Tài khoản giao dịch chứng khoán là tài khoản mà nhà đầu tư cá nhân và tổ chức sử dụng để thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán.
Để mở tài khoản giao dịch chứng khoán, nhà đầu tư phải đăng ký tại một công ty chứng khoán là thành viên giao dịch. Khi đăng ký, nhà đầu tư cần cung cấp các thông tin cá nhân và các giấy tờ liên quan nhằm xác nhận danh tính của mình.

Quy định về số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán:

Nhà đầu tư cá nhân được mở nhiều tài khoản giao dịch chứng khoán tại các công ty chứng khoán khác nhau, nhưng tại mỗi công ty chứng khoán, họ chỉ được mở 01 tài khoản giao dịch chứng khoán, trừ một số trường hợp đặc biệt được quy định khác.
Tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài được phép mở 02 tài khoản giao dịch chứng khoán tại mỗi công ty chứng khoán, một tài khoản để thực hiện hoạt động tự doanh và một tài khoản để thực hiện hoạt động môi giới cho các nhà đầu tư nước ngoài khác.

Quy định về tài khoản ký quỹ bù trừ:

Khi thực hiện giao dịch chứng khoán, trước khi triển khai hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán theo cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch và thanh toán thông qua tài khoản giao dịch chứng khoán và tài khoản lưu ký chứng khoán mà không cần mở tài khoản ký quỹ bù trừ.
Sau khi hoạt động bù trừ được triển khai, nhà đầu tư phải có tài khoản ký quỹ bù trừ tại thành viên bù trừ trước khi thực hiện giao dịch chứng khoán. Trong trường hợp nhà đầu tư mở tài khoản ký quỹ bù trừ tại ngân hàng lưu ký, họ chỉ được mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch là thành viên bù trừ hoặc tại thành viên giao dịch không bù trừ nhưng có hợp đồng ủy thác bù trừ, thanh toán với ngân hàng lưu ký.

Quy định về tài khoản của công ty chứng khoán:

Công ty chứng khoán có nghiệp vụ tự doanh và là thành viên giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam chỉ được mở 01 tài khoản giao dịch chứng khoán tự doanh tại chính công ty, không được mở bất kỳ tài khoản giao dịch chứng khoán nào tại các công ty chứng khoán khác, trừ một số trường hợp được quy định khác.
Trong trường hợp công ty chứng khoán đã bị hủy bỏ tư cách thành viên của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam, công ty chứng khoán được phép mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại một công ty chứng khoán khác là thành viên giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam để xử lý số chứng khoán còn lại trên tài khoản tự doanh.
Công ty chứng khoán cũng có quyền mở các tài khoản giao dịch khác nhau như tài khoản giao dịch tạo lập thị trường, tài khoản giao dịch chứng quyền có bảo đảm, tùy theo nhu cầu và hoạt động của công ty.

Quy định về tài khoản của doanh nghiệp bảo hiểm:

Doanh nghiệp bảo hiểm được phép mở 02 tài khoản giao dịch chứng khoán tại mỗi công ty chứng khoán, một tài khoản để giao dịch từ nguồn vốn chủ sở hữu và một tài khoản để giao dịch từ nguồn thu phí bảo hiểm trong nước của các quỹ chủ hợp đồng bảo hiểm.
Giao dịch trên tài khoản từ nguồn vốn chủ sở hữu sẽ chịu sự điều chỉnh bởi quy định về sở hữu nước ngoài trên thị trường chứng khoán nếu doanh nghiệp bảo hiểm có nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trên 50% vốn điều lệ

Như vậy có thể xác định hiện tại thì người 15 tuổi chưa được mở tài khoản giao dịch chứng khoán nhưng trong tương lại gần sẽ có khả năng được mở tài sản giao dịch tuy nhiên vẫn cần phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

3. Quy định về giao dịch chứng khoán

Thời gian triển khai hoạt động bù trừ và thanh toán giao dịch:

Trường hợp chưa triển khai hoạt động bù trừ: Nhà đầu tư chỉ cần đảm bảo có đủ tiền trong tài khoản giao dịch chứng khoán để đặt lệnh mua chứng khoán. Công ty chứng khoán sẽ kiểm tra tính hợp lệ và hợp pháp của các lệnh giao dịch của nhà đầu tư.

Sau khi triển khai hoạt động bù trừ: Nhà đầu tư phải đảm bảo có đủ tài sản ký quỹ bù trừ tại thành viên bù trừ theo quy định pháp luật về đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán. Công ty chứng khoán nơi nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch chỉ được nhập lệnh vào hệ thống giao dịch chứng khoán khi nhà đầu tư đã đáp ứng yêu cầu về ký quỹ bù trừ theo quy định và yêu cầu của thành viên bù trừ.

Xác nhận thanh toán giao dịch:

Trước khi triển khai hoạt động bù trừ: Công ty chứng khoán chịu trách nhiệm theo dõi số dư chứng khoán và số dư tiền (ngoại trừ trường hợp nhà đầu tư mở tài khoản lưu ký tại ngân hàng lưu ký), kiểm tra tính hợp lệ và hợp pháp các lệnh giao dịch của nhà đầu tư.

Sau khi triển khai hoạt động bù trừ: Công ty chứng khoán cần xác nhận số dư chứng khoán và số dư tiền trước khi thực hiện giao dịch chứng khoán theo quy định pháp luật bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán.

Đặt lệnh mua và lệnh bán:

Trong thời gian chưa triển khai hoạt động bù trừ: Nhà đầu tư chỉ cần đặt lệnh mua chứng khoán khi có đủ tiền trong tài khoản giao dịch chứng khoán, ngoại trừ giao dịch ký quỹ theo quy định tại Điều 9 Thông tư 120/2020/TT-BTC. Công ty chứng khoán chịu trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ và hợp pháp các lệnh giao dịch của nhà đầu tư.

Sau khi triển khai hoạt động bù trừ: Nhà đầu tư phải có đủ tài sản ký quỹ bù trừ tại thành viên bù trừ để đặt lệnh mua chứng khoán. Công ty chứng khoán cần xác nhận và kiểm tra yêu cầu ký quỹ bù trừ của nhà đầu tư trên cơ sở thỏa thuận giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký.

Đặt lệnh cùng mua, cùng bán:

Trong thời gian chưa triển khai hoạt động bù trừ: Nhà đầu tư không được đặt các lệnh giao dịch cùng mua, cùng bán đồng thời cùng một mã chứng khoán trong cùng một đợt khớp lệnh định kỳ, trừ các lệnh đã được nhập vào hệ thống giao dịch chứng khoán tại đợt giao dịch trước đó, chưa được khớp nhưng vẫn còn hiệu lực.

Sau khi triển khai hoạt động bù trừ: Công ty chứng khoán có trách nhiệm kiểm soát việc đặt lệnh cùng mua, cùng bán trong cùng một đợt giao dịch khớp lệnh định kỳ của nhà đầu tư trên tài khoản giao dịch mở tại công ty mình để đảm bảo không có các lệnh mua và bán đồng thời cùng một mã chứng khoán từ cùng một nhà đầu tư.

Xem thêm: Thị trường chứng khoán là gì? Quy định về thị trường chứng khoán

Hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật qua số hotline 1900.6162. Hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng !