Ai có quyền đứng tên sổ đỏ nhà thờ họ?

1. Khái quát về nhà thờ họ

Nhà thờ họ đóng vai trò thiêng liêng trong truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người Việt. Nơi này được thiết kế tinh tế và ý nghĩa, nhằm giúp con cháu trong họ và người ngoài hiểu về lịch sử và truyền thống họ tộc.

Nhà thờ họ không chỉ là nơi linh thiêng mà còn là nơi lưu giữ gia phả, các văn tự cổ, bài vị, bàn thờ, đèn nến, mâm quỳ, mâm bổng, đài rượu, hoành phi câu đối và những điển tích, ghi nhận công đức của tổ tông dòng họ.

Đặc biệt, nhà thờ họ còn đóng vai trò quan trọng trong việc cất giữ nhiều kỷ vật quý giá, như gia phả, văn tự cổ, bài vị, sắc phong của vua và những hiện vật có giá trị tinh thần khác. Những hiện vật này được trưng bày tại nhà thờ họ, giúp con cháu luôn ghi nhớ nguồn gốc và hiểu rõ hơn về thế hệ cha ông.

Quan hệ huyết thống của người Việt rất phức tạp, và giữa các gia đình tồn tại một quan hệ ràng buộc là họ hàng, dòng tộc. Theo quy định, nhiều gia đình sẽ hợp thành một họ, mỗi họ có một ông tổ chung. Mỗi họ còn lập từ đường để thờ vị Thủy tổ. Trường hợp không có từ đường, họ sẽ xây đại lộ thiên và dựng bia đá, ghi tên thụy hiệu các tổ tiên. Mỗi khi có giỗ hoặc tế tự, cả họ đều ra đó cúng tế.

Vào ngày giỗ chạp và lễ tết, con cháu tụ họp đông đủ tại nhà thờ họ để thắp hương tưởng nhớ những người đã khuất và ăn cỗ. Các trưởng ngành và chi họ đều phải có mặt, trừ khi có trường hợp bất khả kháng mới được vắng mặt. Trưởng tộc có trách nhiệm lo lắng cho ngày giỗ họ, tuy nhiên, tất cả con cháu đều phải đóng góp vào việc giỗ.

Mỗi họ đều có một cuốn gia phả ghi chép họ tên, chức tước, ngày tháng sinh tử của tổ tiên, nhằm giúp con cháu tìm hiểu về tổ tông. Vì vậy, nhà thờ họ mang ý nghĩa tâm linh đặc biệt và đóng vai trò là công trình văn hóa, tinh thần của mỗi gia đình và dòng tộc. Ngoài việc thờ phụng ông bà tổ tiên, nơi này còn là nơi để con cháu gặp gỡ. Do đó, không thể phủ nhận vai trò của nhà thờ họ đối với đời sống văn hóa và tâm linh của người Việt, bởi đó là nơi thờ phụng và gắn kết con cháu từ khắp mọi nơi trở về.

Nhà thờ họ là nơi con cháu có cơ hội hiểu rõ hơn về cha ông tổ tiên qua từng thời kỳ. Quan niệm thờ phụng tổ tiên của người Việt đã trải qua nhiều thay đổi suốt hàng ngàn năm, nhưng ý nghĩa của việc thờ phụng tổ tiên vẫn đề cao những nguyên tắc đạo đức làm người, thể hiện lòng hiếu thuận và biết ơn của con cháu đối với các bậc sinh thành.

2. Ai có quyền đứng tên sổ đỏ nhà thờ họ?

Theo khoản 3 Điều 5 của Luật Đất đai 2013, nhà thờ họ được coi là tài sản chung của cộng đồng. Do đó, trong trường hợp dòng họ thỏa thuận để một người đại diện đứng tên trong Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, thì người đó sẽ được ghi tên trong giấy chứng nhận đó. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là đất thuộc quyền sở hữu riêng của người đại diện đó.

Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận để một người đại diện đứng tên trong giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, theo điểm i khoản 1 của Thông tư 23/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nếu chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là cộng đồng dân cư, trên giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất sẽ ghi tên của cộng đồng dân cư (được xác nhận bởi Ủy ban nhân dân cấp xã) và địa chỉ nơi sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư đó. Ví dụ: Dòng họ, Chi họ thuộc thôn..., xã...

Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 160 của Luật Đất đai 2013, nhà thờ họ được xếp vào nhóm đất tín ngưỡng. Do đó, việc sử dụng đất tín ngưỡng phải tuân thủ đúng mục đích và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Cần lưu ý thêm rằng, nhà thờ được đề cập ở đây là nhà thờ theo tập quán của một dòng họ, không phải là nhà thờ của tôn giáo.

3. Hồ sơ, thủ tục xin cấp sổ đỏ đối với nhà thờ họ

3.1. Hồ sơ xin cấp sổ đỏ đối với nhà thờ dòng họ

Theo khoản 3 Điều 8 của Thông tư 24/2014/TT-BTNMT đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 7 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT, hồ sơ yêu cầu để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất bao gồm:

- Đơn đăng ký, theo Mẫu số 04a/ĐK.

- Một trong các giấy tờ được quy định tại Điều 31, 32, 33 và 34 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP.

Trong trường hợp chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng trên đất nông nghiệp mà chủ sở hữu công trình không có bất kỳ loại giấy tờ nào quy định tại Điều 32 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hoặc công trình được miễn giấy phép xây dựng, chủ sở hữu công trình cần nộp hồ sơ thiết kế xây dựng của công trình đó theo quy định của pháp luật về xây dựng. Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất sẽ gửi phiếu lấy ý kiến cơ quan quản lý nhà nước đối với loại tài sản đó, theo quy định tại Điểm đ của Khoản 3 Điều 70 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, kèm theo hồ sơ thiết kế xây dựng của công trình.

- Sơ đồ về tài sản gắn liền với đất (trừ trường hợp đã có sơ đồ tài sản phù hợp với hiện trạng trong giấy tờ về quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất).

- Giấy chứng nhận đã cấp, đối với trường hợp chứng nhận bổ sung quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

- Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính và giấy tờ liên quan đến việc miễn hoặc giảm nghĩa vụ tài chính về tài sản gắn liền với đất (nếu có).

- Văn bản chấp thuận của người sử dụng đất đồng ý cho xây dựng công trình đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật, cùng với bản sao giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai, đối với trường hợp chủ sở hữu công trình không đồng thời là người sử dụng đất.

Do đó, để được cấp sổ đỏ cho Nhà thờ của cả dòng họ, phải chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ theo quy định của pháp luật.

3.2. Thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà thờ họ

Để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà thờ, các bước thực hiện gồm:

- Nộp hồ sơ tại chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường hoặc bộ phận một cửa tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, nơi có tài sản bất động sản. Hồ sơ bao gồm những tài liệu đã được trình bày trên đây.

- Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai sẽ trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người đã nộp hồ sơ và đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

- Thời gian giải quyết không vượt quá 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Đối với các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, thời gian giải quyết không quá 40 ngày (theo khoản 40 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP).

Như vậy, để nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà thờ, cần chuẩn bị các giấy tờ đã nêu và nộp đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Để tìm hiểu thêm những thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo thêm bài viết sau của Luật Minh Khuê: Đất có nhà từ đường, nhà thờ họ thì có phải chia di sản thừa kế hay không?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Ai có quyền đứng tên sổ đỏ nhà thờ họ? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.