Xây dựng môi trường giáo dục đảm bảo an toàn, lành mạnh, thân thiện cho trẻ em lứa tuổi mầm non
1. Cơ sở lý luận của việc xây dựng môi trường giáo dục đảm bảo an toàn, lành mạnh, thân thiện cho trẻ em lứa tuổi mầm non
1.1. Cơ sở pháp lý
Căn cứ vào nhiệm vụ của Bộ giáo dục và đào tạo đặt ra là: Xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện.
Trong đó, yếu tố "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm" đang được thi đua, mở rộng và nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục ngành mầm non. Căn cứ vào nhu cầu khả năng phát triển của lứa tuổi mầm non là lứa tuổi hiếu động, tò mò, thích tự khám phá những điều mới lạ của thế giới xung quanh, muốn được cầm, nắm và làm những điều tạo ra những sự mới lạ. Từ đó khả năng tiếp thu, tìm tỏi của trẻ sẽ được phát triển một cách tự nhiên, thoải mái giúp các bé ghi nhớ lâu hơn. Nhưng để các bé được tự do khám phá tìm tòi thế giới xung quan thì cần phải tạo ra một môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện và kích thích tư duy của trẻ. Và môi trường đó cần những yếu tố sau:
Căn cứ vào Nghị định 80/2017/NĐ-CP quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường:
Môi trường giáo dục: là tất cả các điều kiện về vật chất, tinh thần có ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, học tập, rèn luyện và phát triển của người học
Môi trường giáo dục an toàn là môi trường giáo dục mà người học được bảo vệ, không bị tổn hại về thể chất và tinh thần.
Môi trường giáo dục lành mạnh là môi trường giáo dục không có tệ nạn xã hội, không bạo lực, người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có lối sống lành mạnh, ứng xử văn hóa.
Môi trường giáo dục thân thiện là môi trường giáo dục mà người học được tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và nhân ái, được phát huy dân chủ và tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Xây dựng môi trường giáo dục bậc mầm non là nhiệm vụ hết sức quan trong, làm tiền đề cho sự phát triển của trẻ. Nơi mà trẻ được trải nghiệm, tham gia các hoạt động vui chơi cùng các bạn, giúp trẻ phát triển toàn diện về tư duy, giao tiếp và ứng xử. Một môi trường giáo dục phù hợp sẽ kích thích các bé hình thành và nâng cao mối quan hệ với xã hội. Và đối với môi trường mầm non này đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
- Thuận lợi
- Nhận được sự quan tâm, chỉ đạo từ Bộ Giáo dục và đào tạo, những cơ sở trường mầm non luôn phải đáp ứng được những yêu cầu về cơ sở vật chất và hạ tầng phù hợp và an toàn với trẻ.
- Mở rộng những chính sách thi đua tại các cơ sở mầm non, giúp cho các trường nỗ lực trong việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện với trẻ.
- Phụ huynh luôn nhiệt tình với trường, quan tâm đến con cái. Và hỗ trợ các cơ sở mầm non trong mọi hoạt động.
- Khó khăn
- Chất lượng về cơ sở hạ tầng và vật chất trong giáo dục mầm non ở các vùng nông thôn, miền núi hay các khu vực dân tộc thiểu số sinh sống còn kém, nhiều khu vực không có đủ trường lớp cho các em dưới 5 tuổi đi học.
- Đội ngũ giáo viên mầm non ngày càng ít, và có xu hướng giảm dần qua từng năm.
- Môi trường giáo dục cho trẻ chưa phong phú, mang tính tính áp đặt. Cách bố trí các khu vực hoạt động cho trẻ còn thiếu tính linh hoạt chưa khai thác được hiệu quả sử dụng cho trẻ.
2. Các biện pháp khắc phục - Thực hiện xây dựng môi trường giáo dục đảm bảo an toàn, lành mạnh, thân thiện cho trẻ em lứa tuổi mầm non
Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện là điều vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng, một môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động của trẻ về việc tự lựa chọn, tự quyết định và tự tìm cách giải quyết nhiệm vụ được giao. Trẻ sẽ dần rút ra được những bài học cho bản thân trong quá trình vui chơi, học tập. Một môi trường phù hợp đa dạng phong phú sẽ góp phần hình thành các mối quan hệ hệ thân thiết cho trẻ, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa các bé với nhau.
Tôi đã thực hiện các biện pháp như:
- Xây dựng mối quan hệ tích cực, thân thiện, vui vẻ giữa các thành viên (Giữa cô và trẻ, giữa các trẻ với nhau)
- Sắp xếp lại không gian, các góc hoạt động trong lớp cho hợp lý, tẩm mỹ và an toàn với các bé. Đề cao tính linh hoạt trong cách bố trí để dễ dàng thay đổi đáp ứng nhu cầu, hứng thú vui chơi học tập của trẻ
- Lên kế hoạch trang trí, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi theo chủ đề cho các trẻ từ đó giúp các trẻ được lựa chọn, sử dụng đa dạng, linh hoạt, kích thích sự phát triển về tư duy cho trẻ.
- Tạo môi trường cây xanh ở góc thiên nhiên, sử dụng chính sản phẩm của trẻ để trẻ có thể thấy được những thành quả của mình khi học tập tại trường.
- Làm tốt công tác phối hợp giữa nhà thường và gia đình, các bậc phụ huynh cũng cần xây dựng một môi trường giáo dục tốt cho trẻ
- Hướng dẫn các trẻ hoạt động tại các góc hoạt động khác nhau và sắp xếp môi trường lớp gọn gàng, ngăn nắp.
Và sau khi áp dụng tôi đã thu lại được các kết quả đáng mong đợi. Các kết quả như sau:
- Trẻ khỏe mạnh, năng động, vui vẻ khi đến lớp, cảm thấy an toàn, cảm thấy được quan tâm và được chào đón ở lớp.
- Trẻ tích cực, hợp tác vui vẻ trong các hoạt động vui chơi, học tập của mình. Chủ động, độc lập hơn trong quá trình tự mình khám phá thế giới xung quan, thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng những tiềm năng sẵn có của trẻ, phát triển tự duy và kỹ năng mềm, hình thành những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống. Đặc biệt với các bé chuẩn bị chuyển cấp tiểu học.
- Mỗi ngày đến trường là một ngày vui, các bé được thấy tên, thấy hình ảnh, thấy ngày sinh nhật của mình và các bạn, thấy các sản phẩm của mình trong lớp,... giúp các bé hình thành mong muốn được đi học, cảm thấy mình thuộc về lớp học và mình cần được đi học.
- Trẻ tự tin hơn, tin vào bảo thân có thể làm được những điều gì. Bới môi trường mầm non giúp bé giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô và các bạn, các trẻ sẵn sàng chia sẻ những mong muốn, nguyện vọng của mình với cô và các bạn trong lớp, cũng như là tự tin giao tiếp với bố mẹ và môi trường xung quanh bé.
- Trẻ có mong cầu muốn được hòa hợp với các bạn trong lớp, được thiết lập và vun đắp các mối quan hệ với nhà trường và xã hội. Trẻ hợp tác với các bạn trong lớp khi được giáo viên tạo cơ hội làm việc nhóm ở trong lớp, qua đó các bé học được từ các bạn thử những điều mà con chưa từng dám làm trước đó, tự bản thân sẽ có sự thi đua, cố gắng nhiều hơn, hợp tác với bạn để hoàn thành nhiệm vụ. Và nhận thấy rõ sự thay đổi của các bé từ các kỹ năng giao tiếp xã hội khi làm việc, hợp tác làm việc nhóm với các bạn.
Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Non sông Việt Nam có được vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được sánh vai với các cường quốc hay không, chính là nhờ vào việc học tập của các cháu" có thể thấy tầm quan trọng của giáo dục. Và từ khi các trẻ còn nhỏ, sự nắn nót của giáo dục càng quan trọng hình thành những nền tảng cho các bé để các bé có những kỹ năng, tư duy, đức tính tốt sau này. Và chính vì vậy, môi trường giáo dục mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết giáo dục bé từ những ngày đầu nên cần xây dựng một môi trường giáo dục đảm bảo an toàn, lành mạnh, thân thiện cho trẻ là điều tất yếu.
>> Tham khảo: Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên module GVMN 26 mới nhất
Trên đây là Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên module GVMN 24 đến từ Luật Minh Khuê. Cảm sự theo dõi từ bạn đọc.