1. Bảo hiểm hàng hóa là gì?
Bảo hiểm trong tiếng anh chính là insurance, bảo hiểm được hiểu là một cam kết bồi thường về mặt kinh tế trong đó người được bảo hiểm phải có trách nhiệm phải đóng một khoản phí gọi là phí bảo hiểm cho đối tượng bảo hiểm theo các điều kiện bảo hiểm đã được quy định. Bảo hiểm là một hoạt động mà tại đó những người tham gia có quyền đuọc hưởng khoản tiền để bù đắp vào cái rủi ro ngoài ý muốn mà họ đã mua bảo hiểm. Khoản trợ cấp này sẽ do một tổ chức có trách nhiệm thực hiện đền bù thiệt hại cho người tham gia bảo hiểm.
Như vậy thì có thể hiểu bảo hiểm hàng hóa là một cam kết bồi thường trong đó người bảo hiểm sẽ bồi thường cho người được bảo hiểm trong những trường hợp mà hàng hòa vận chuyển bị tổn thất, hư hỏng do những rủi ro không đáng có được quy định trong hợp đồng bào hiểm.
Bên mua bảo hiểm là tổ chức, cá nhân giao kết hợp đồng bảo hiểm với doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô và đóng phí bảo hiểm.
Người được bảo hiểm là tổ chức, cá nhân có tài sản, trách nhiệm dân sự, sức khỏe, tính mạng, nghĩa vụ hoặc lợi ích kinh tế được bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm.
Sự kiện bảo hiểm là sự kiện khách quan do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định mà khi sự kiện đó xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Phí bảo hiểm là khoản tiền mà bên mua bảo hiểm phải đóng cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô theo quy định của pháp luật hoặc do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
Như vậy thì bảo hiểm hàng hóa chính là một cam kết về mặt kinh tế giữa bên mua bảo hiểm và bên bảo hiểm. Để được bảo hiểm thì bên mua phải đóng một khoản phí cho bên bảo hiểm và hai bên được giành buộc với nhau bởi hợp đồng bảo hiểm.
2. Các loại bảo hiểm hàng hóa
Để phân loại bảo hiểm hàng hóa thì có nhiều cách khác nhau. Khi phân loại dựa trên hình thức thì bảo hiểm hàng hóa bao gồm bảo hiểm hàng hóa nội địa và bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu.
Bảo hiểm hàng hóa nội địa tức là đối tượng tham gia sẽ là các hàng hóa được tiến hành vận chuyển, giao thông ở trên lãnh thổ Việt Nam. Các rủi ro của hàng hóa nội địa được bảo hiểm bảo vệ bao gồm:
- Thứ nhất là hàng hóa bị thiệt hại do thiên tai như là động đất, sóng thần, lũ lụt, bão....
- Thứ hai là hàng hóa bị mất do cháy, nổ phương tiện vận chuyển hoặc kho lưu trữ
- Thứ ba là hàng hóa bị tổn thất, hư hại do phương tiện vận chuyển gặp vấn đề như tai nạn hay mất tích trên đường đi
- Thứ tư là các cơ sở hạ tầng như là đường, cầu, hầm bị sập khiến các phương tiện vận chuyển không thể lưu thông
Bảo hiểm của hàng hóa xuất nhập khẩu, khác với bảo hiểm hàng hóa nội địa thì bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu là hình thức bảo vệ cho hàng hóa được vận chuyển bằng tất cả các hình thức hiện hữu như đường sắt, đường bộ, đường hàng không, đường thủy trên phạm vi toàn thế giới. Theo đó các rủi ro hàng hóa mà bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu bảo vệ bao gồm:
- Thứ nhất là cháy nổ phương tiện vận chuyển
- Thứ hai là hàng hóa bị mất do phương tiện vận chuyển bị mất tích
- Thứ ba là hàng hóa thiệt hai do thiên tai như núi lửa phun, sóng thần
- Thứ tư là hàng hóa bị thiệt hai do bị cướp giật
- Thứ năm là nước biển, sông hồ,tràn vào các phương tiện vận chuyển làm hư hại hàng hóa.
Phí bảo hiểm đối với bảo hiểm hàng hóa nội địa và bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu là hoàn toàn khác nhau. Theo đó thì:
Phí bảo hiểm nội địa hàng hóa được tính như sau: Phí bảo hiểm khách hàng được hưởng= số tiền bảo hiểm x Tỷ lệ phí bảo hiểm tính theo % ( phụ thuộc vào loại hàng hóa, phương thức đóng gói và phương tiện và hình thức vận chuyển)
Phí bảo hiểm cho hàng hóa xuất nhập khẩu được tính như sau:
CIF= (C+ F)/ (1-R)
I= CIF x R
Trong đó thì I là phí bảo hiểm
C là giá hàng
F là giá cước phí vận chuyển
R là tủy lệ phí bảo hiểm
Vậy thì phạm vi bảo hiểm hàng hóa được tối ưu để bảo vệ quyền lợi được quy định như sau đối với cả hình thức bảo hiểm hàng hóa nội địa hay là bảo hiểm hàng hóa quốc tế. Theo đó thì bảo hiểm hàng hóa sẽ áp dụng theo các phạm vi sau:
- Bảo hiểm sẽ bắt đầu có hiệu lực đối với hàng hóa kể từ khi bắt đầu vận chuyển cho đến khi được dỡ khỏi phương tiện vận chuyển ở bước cuối cùng
- Bảo hiểm hàng hóa thì hàng hóa sẽ được bảo vệ trong mọi phạm vi ở cả trong nước và toàn thế giới
- Hàng hóa sẽ được bảo vệ trên mọi hình thức vận chuyển hiện tại ở Việt Nam
- Quá trình lưu kho tạm thời làm ảnh hưởng đến hàng hóa cũng được bảo hiểm bảo vệ
- Mức độ rủi ro và bồi thường sẽ được quy định theo giá trị hàng hóa và quy định của các điều khoản có trong hợp đồng bảo hiểm.
3. Tại sao nên mua bảo hiểm hàng hóa.
Những rủi ro trong quá trình vận chuyển mua bán hàng hóa là không thể nào tránh khỏi, theo đó mà để bảo vệ được quyền và lợi ích của mình một cách tốt nhất thì việc mua bảo hiểm hàng hóa là việc nên làm mà các doanh nghiệp nên tiến hành thực hiện khi thực hiện vận chuyển hàng hóa. Đôi khi một chuyến hàng có thể quyết định đến sự sống còn của một doanh nghiệp. Theo đó mà khi bạn mua bảo hiểm hàng hóa thì có thể giúp các bạn có thể hạn chế được những thiệt hại khi có xảy ra rủi ro. Bởi vì bảo hiểm tính là bù đắp một phần những tổn thất xảy ra đối với những rủi ro mà bên mua bảo hiểm đã tiến hành mua bảo hiểm cho hàng hóa đó.
Ngoài lý do bù đắp một phần thiệt hại thì việc mua bảo hiểm hàng hóa còn góp phần đem lại những lợi ích cho nền kinh tế quốc dân góp phần tiết kiệm và tăng thu ngoại tệ cho nhà nước. Giảm bớt rủi ro cho hàng hóa do hạn chế tổn thất nhờ tăng cường bảo quản kiểm tra đồng thời kết hợp các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất,
4. Nguyên tắc của bảo hiểm hàng hóa bằng hàng hải quốc tế
Tuân thủ 05 nguyên tắc như sau:
Nguyên tắc thứ nhất là quyền lợi có thể bảo hiểm
Theo đó thì doanh nghiệp có quyền lợi được bảo hiểm khi hàng hóa được đặt vào tình thế phải chịu hiểm họa hàng hải và doanh nghiệp được bảo hiểm phải có quan hệ pháp lý với hàng hó khi đó doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi nếu hàng hóa đó được bảo toàn hay về đến bến đúng hạn và bị thiệt hại khi hàng hóa đó bị tổn thất, bị cầm giữa, phát sinh trách nhiệm
Nguyên tắc thứ hai đó là trung thực tuyệt đối
Khi giao kết hợp đồng thì doanh nghiệp bảo hiểm thường không thể tiếp xúc trực tiếp với đối tượng bảo hiểm để đánh giá được những rủi ro theo đó thì hợp đồng bảo hiểm hàng hóa bằng đường biển phải được giao kết trên cơ sở là trung thực một cách tuyệt đối.
Theo đó thì doanh nghiệp phải khai báo đầy đủ và chính xác mọi thông tin cần thiết mà bên mua bảo hiểm đã biết.
Nguyên tắc thứ ba đó là nguyên tắc bồi thường
Khi đối tượng được bảo hiểm gặp những rủi ro hay nói cách khác là bị thiệt hại mà nằm trong phạm vi được bảo hiểm
Nguyên tắc thứ tư là nguyên tắc thế quyền
Nguyên tắc thế quyền được hiểu là sau khi bồi thường cho người được bảo hiểm, người bảo hiểm có quyền thay thế người được bảo hiểm để đòi bên có trách nhiệm bồi hoàn trong giới hạn số tiền bồi thường đã trả
Nguyên tắc thứ 5 là bảo hiểm rủi ro
Khi giao kết hợp đồng bảo hiểm thì các bên hoàn toàn không biết và không thể biết được rằng có rủi ro xảy ra hay không. Nếu mà bên mua bảo hiểm đã biết có rủi ro xảy ra cho hàng hóa thì hợp đồng bảo hiểm sẽ trở nên vô hiệu
Trên đây là toàn bộ những thông tin mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến bảo hiểm hàng hóa. Nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc khác có liên quan thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn.
Ngoài ra các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết như sau:
Điều kiện bảo hiểm và chuyên chở trong Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế ?
Khiếu nại người bảo hiểm hàng hóa trong hoạt động ngoại thương
