Bảo hiểm vi mô là gì? Đặc điểm của sản phẩm bảo hiểm vi mô

1. Bảo hiểm vi mô là gì?

Trong thời đại hiện nay, vai trò của bảo hiểm trở nên vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của một quốc gia cũng như đối với các cá nhân và tổ chức trong xã hội. Mỗi loại hình bảo hiểm mang đến một vai trò và ý nghĩa đặc biệt đối với nhóm người được bảo vệ. Trong số các loại bảo hiểm này, bảo hiểm vi mô đóng một vai trò quan trọng.

Điều 4, Khoản 22 của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 xác định bảo hiểm vi mô như một phương tiện bảo vệ dành cho các cá nhân và hộ gia đình thu nhập thấp, nhằm đảm bảo an toàn về mặt sức khỏe, tính mạng và tài sản cho họ.

Bản chất của bảo hiểm là một thỏa thuận pháp lý, thông qua đó, người tham gia bảo hiểm đồng ý đóng một khoản phí cố định (phí bảo hiểm) cho các công ty bảo hiểm, để nhận được cam kết về việc bồi thường khi xảy ra sự kiện rủi ro theo hợp đồng.

Bảo hiểm vi mô là một dạng bảo hiểm được thiết kế đặc biệt để phù hợp với các hộ gia đình có thu nhập thấp hoặc cá nhân với số tiền tiết kiệm nhỏ. Nó tập trung vào bảo vệ những tài sản có giá trị thấp và cung cấp sự an tâm trước các rủi ro như bệnh tật, thương tật hoặc tử vong.

Thuật ngữ tiếng Anh tương ứng với bảo hiểm vi mô là "Microinsurance".

2. Đặc điểm của sản phẩm bảo hiểm vi mô

Theo Điều 144 của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, sản phẩm bảo hiểm vi mô có các đặc điểm cơ bản sau đây:

- Được thiết kế đơn giản, dễ hiểu, có thủ tục thẩm định bảo hiểm đơn giản hoặc không cần thẩm định bảo hiểm.

- Chỉ bao gồm các quyền lợi nhằm đáp ứng nhu cầu bảo vệ cơ bản trước các rủi ro về tính mạng, sức khỏe và tài sản của người tham gia bảo hiểm, với thời hạn bảo hiểm không quá 05 năm.

- Số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm hằng năm cho mỗi người tham gia được quy định không vượt quá mức tối đa theo quy định của Chính phủ.

3. Một số lưu ý liên quan đến bảo hiểm vi mô

3.1. Xây dựng, thiết kế, phát triển sản phẩm bảo hiểm vi mô

- Việc phát triển và tham gia vào các sản phẩm bảo hiểm vi mô được khuyến khích và hỗ trợ bởi Nhà nước, thông qua một hoặc một số biện pháp được quy định tại các điểm a, b, d và e của Khoản 1, Điều 88 của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

- Các tổ chức cung cấp bảo hiểm vi mô cần phải đăng ký và được Bộ Tài chính phê duyệt phương pháp tính phí bảo hiểm cũng như cơ sở tính toán của các sản phẩm bảo hiểm vi mô.

3.2. Tổ chức cung cấp bảo hiểm vi mô

- Các tổ chức cung cấp bảo hiểm vi mô bao gồm:

  + Các doanh nghiệp bảo hiểm và chi nhánh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, thành lập và hoạt động tại Việt Nam.

  + Các tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô, được thành lập và hoạt động tại Việt Nam.

- Chính phủ sẽ quy định về hồ sơ, thứ tự, thủ tục cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động, cũng như đình chỉ nội dung hoạt động của các tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô.

- Bộ Tài chính được ủy quyền có thẩm quyền cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung và thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động, cũng như đình chỉ nội dung hoạt động của các tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô.

3.3. Hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô của Doanh nghiệp bảo hiểm và Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài

- Doanh nghiệp bảo hiểm và Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài được phép tổ chức hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô theo các hình thức sau:

  + Trực tiếp;

  + Qua các đại lý bảo hiểm;

  + Qua cá nhân là nhân viên hoặc thành viên của tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, hợp tác xã mà Doanh nghiệp bảo hiểm và Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài đã ủy quyền để tư vấn, thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm vi mô cho các thành viên của tổ chức đó;

  + Các hình thức khác theo quy định của pháp luật.

- Các Doanh nghiệp bảo hiểm và Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải phân biệt, tách rõ và hạch toán riêng biệt doanh thu và chi phí từ hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô so với các hoạt động khác của họ.

3.4. Hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô của Tổ chức tương hỗ

- Tổ chức tương hỗ chỉ được phép cung cấp bảo hiểm vi mô cho chính các thành viên của mình. Các thành viên tham gia bảo hiểm đồng thời là chủ sở hữu của Tổ chức tương hỗ và là bên mua bảo hiểm.

- Hợp đồng bảo hiểm giữa Tổ chức tương hỗ và các thành viên tham gia bảo hiểm phải tuân thủ các quy định chung về hợp đồng bảo hiểm, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe và hợp đồng bảo hiểm tài sản được quy định tại Chương II của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022.

3.5. Điều kiện cấp giấy phép thành lập và hoạt động của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô

- Thành viên sáng lập phải đáp ứng các điều kiện sau:

  + Là công dân Việt Nam, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và là thành viên của tổ chức dự kiến thành lập tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô;

  + Là tổ chức đại diện thành viên theo quy định của pháp luật.

- Vốn thành lập phải được góp bằng Đồng Việt Nam và không dưới mức tối thiểu theo quy định của Chính phủ.

- Phải có nhân sự dự kiến để đảm nhận các vị trí như Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, người đại diện theo pháp luật, Chuyên gia tính toán bảo hiểm vi mô, đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của Chính phủ.

- Phải có kế hoạch triển khai bảo hiểm vi mô phù hợp với số lượng thành viên và mạng lưới của tổ chức.

- Phải có dự thảo điều lệ phù hợp với mục tiêu hoạt động của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô và quy định của Chính phủ.

- Phải có hệ thống công nghệ thông tin phù hợp, đảm bảo hỗ trợ và theo dõi từng hợp đồng bảo hiểm vi mô, theo dõi tài chính và kế toán của hoạt động bảo hiểm vi mô.

3.6. 05 nguyên tắc hoạt động của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô

Nguyên tắc hoạt động của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô được quy định như sau:

- Tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải tự chủ về tài chính và chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với tài sản hình thành từ hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô.

- Tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải có trách nhiệm quản lý và giám sát hiệu quả hoạt động, tuân thủ các quy định về chế độ tài chính để đảm bảo an toàn tài chính và thực hiện các cam kết với các thành viên tham gia bảo hiểm, các tổ chức và cá nhân liên quan theo quy định của pháp luật.

- Tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải thực hiện quản trị rủi ro để kiểm soát một cách hiệu quả các rủi ro phát sinh từ hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô.

- Toàn bộ lợi nhuận thu được từ hoạt động cung cấp bảo hiểm vi mô của tổ chức tương hỗ phải được sử dụng để phục vụ lợi ích cho các thành viên tham gia bảo hiểm thông qua việc giảm trừ phí bảo hiểm, tăng cường quyền lợi bảo hiểm của người được bảo hiểm, và hỗ trợ cho các mục tiêu khác theo điều lệ của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô.

(Căn cứ theo Điều 145 đến Điều 150 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022)

Bài viết liên quan: Cơ cấu tổ chức, quản lý của tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Bảo hiểm vi mô là gì? Đặc điểm của sản phẩm bảo hiểm vi mô. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung bài viết!