Bị công an giả gọi điện thì phải làm gì?

1. Biểu hiện của hành vi giả mạo công an gọi điện cho người dân

Hiện nay, việc phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản đang có dấu hiệu gia tăng. Các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội ngày càng tinh vi và sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau. Trong số đó, chúng tận dụng sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực viễn thông và mạng internet, để phát tán tin nhắn và cuộc gọi lừa đảo.

Một kịch bản phổ biến mà nhiều đối tượng xấu sử dụng là giả mạo các cơ quan như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và liên lạc điện thoại thông báo cho nạn nhân rằng họ liên quan đến một vụ án nghiêm trọng như buôn ma túy, tẩu thoát sau gây tai nạn, vi phạm Luật Giao thông, lừa đảo xuyên quốc gia và nhiều hình thức khác.

Các đối tượng lừa đảo đều sử dụng mạng viễn thông (gọi điện, nhắn tin) và mạng xã hội như Facebook, Zalo để liên lạc với người bị hại. Họ giả danh là cán bộ thuộc Bộ Công an và Viện kiểm sát nhân dân đang thực hiện điều tra các vụ án hình sự. Đồng thời, họ làm giả các Lệnh bắt tạm giam và Quyết định tạm giữ, niêm phong tài sản thi hành án hình sự rồi gửi cho nạn nhân.

Sau đó, các đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản mà chúng thông báo hoặc cung cấp thông tin về số tiền tiết kiệm, sổ tiết kiệm, các thông tin về tài khoản ngân hàng, mã OTP chuyển tiền... nhằm phục vụ điều tra và hứa hẹn sẽ hoàn trả sau khi chứng minh nạn nhân vô tội.

Vì hoang mang và lo sợ bị bắt giữ, nạn nhân thường tuân thủ yêu cầu này. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng lập tức chiếm đoạt và xóa thông tin liên hệ.

Ngoài ra, các đối tượng lừa đảo còn giả danh là Cảnh sát giao thông để yêu cầu nạn nhân nộp phạt vi phạm luật. Những đối tượng này thường nhắm vào những người ít tiếp xúc với thông tin báo chí và thông tin trên mạng xã hội, như người cao tuổi về hưu, nội trợ gia đình... Đây là những người dễ tin và ít có khả năng phòng tránh.

Mặc dù báo chí đã đưa ra nhiều vụ việc lừa đảo kiểu này, số lượng nạn nhân vẫn không ngừng tăng lên do các thủ đoạn ngày càng tinh vi và chuyên nghiệp.

2. Bị công an giả gọi điện thì phải làm gì để không sập bẫy?

Do thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, các đối tượng lừa đảo đã sử dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi, làm cho việc giải quyết các vụ lừa đảo trở nên khó khăn ngay cả khi có sự can thiệp của cơ quan Công an. Để tránh rơi vào tình huống lừa đảo, bên cạnh sự can thiệp quyết liệt của lực lượng Công an, sự phòng ngừa và cảnh giác từ phía người dân vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Người dân cần thực hiện các biện pháp cẩn trọng và giữ bình tĩnh khi đối mặt với các thông tin đe dọa hoặc uy hiếp, và quyết liệt từ chối tiếp tục làm việc qua điện thoại. Ngoài ra, lưu ý các vấn đề sau để tránh rơi vào mắc bẫy lừa đảo. Dưới đây là những điều người dân nên lưu ý:

- Hãy luôn tỉnh táo và cảnh giác trước những giọng điệu đe dọa, và hãy giữ bình tĩnh để xem xét xem những đe dọa đó có căn cứ hay không. Ngay khi có dấu hiệu lừa đảo, hãy báo ngay cho cơ quan Công an.

- Hãy đề cao cảnh giác khi nhận cuộc gọi từ những người tự xưng là cán bộ cơ quan Nhà nước hoặc cơ quan Công an yêu cầu điều tra vụ án qua điện thoại. Nếu có bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến chuyển tiền, người dân cần giữ bình tĩnh, yêu cầu được xác minh ngọn ngành và không nên hoảng sợ. Sau đó, họ nên gọi điện hoặc báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất về sự việc. Người không có gì phải sợ những lời đe dọa qua điện thoại nếu không có lỗi gì. Nếu người dân biết rằng mình có "vết" bị bọn lừa đảo biết, họ cũng cần hiểu rõ quy trình làm việc của Công an, đó là không bao giờ có cuộc gọi để hẹn hò, gặp mặt với đương sự, trừ khi đó là Công an thực sự. Nếu việc làm đó xảy ra mà không phải là Công an thật, nó cũng là vi phạm pháp luật và cần phải tố cáo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

- Theo quy định của pháp luật và ngành Công an, muốn thu thập lời khai hoặc làm việc với người dân hay nghi phạm, cần có Giấy mời hoặc Giấy triệu tập gửi đến trụ sở, chứ không có việc mời hoặc gọi qua điện thoại, trừ trường hợp trước đó đã có vài lần Công an mời hoặc triệu tập đến trụ sở và người dân biết được người gọi điện là cán bộ Công an nào và làm việc ở đâu.

- Nếu có ai tự xưng là Công an và yêu cầu chuyển tiền hoặc nộp tiền, dù đó có là Công an thật cũng không nên làm theo. Người dân cần báo ngay cho Công an địa phương hoặc cho cơ quan Công an mà họ đã liên hệ trước đó.

- Không nên cung cấp thông tin cá nhân, số chứng minh nhân dân, số tài khoản ngân hàng... cho bất kỳ ai khi chưa xác minh rõ danh tính và lịch sử của người đó, đặc biệt là không nên tuân theo hướng dẫn như bấm các số trên điện thoại, xác minh số điện thoại hoặc truy cập vào các đường liên kết giả mạo.

- Nên hạn chế việc tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, các trang thương mại điện tử, và khi mua sắm tại các cửa hàng.

- Ngoài ra, người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao cảnh giác và hiểu biết về các thủ đoạn lừa đảo, từ đó tránh bị mắc vào bẫy của tội phạm này. Họ cũng nên chia sẻ kiến thức này với người thân và bạn bè.

3. Làm gì để đòi lại tiền khi đã bị đối tượng giả mạo công an lừa đảo?

Sau khi trở thành nạn nhân của vụ lừa đảo và mất đi tài sản, nếu không thể tự mình khôi phục tài sản, người bị hại có thể đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết vụ việc.

Theo Điều 145 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và hướng dẫn của Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC, người bị hại có thể tố giác tội phạm tại Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an hoặc Trạm Công an nơi cư trú của mình.

Khi đến trực tiếp cơ quan Công an để tố giác và trình báo vụ việc, người bị hại cần mang theo các giấy tờ sau:

- Đơn trình báo vụ việc.

- Chứng minh thư hoặc căn cước công dân của người bị hại.

- Các tài liệu, chứng cứ có liên quan đến hành vi lừa đảo.

Cơ quan tiếp nhận sẽ giải quyết tin báo và tố giác tội phạm trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận được. Trường hợp có nhiều tình tiết phức tạp hoặc cần kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm, thời hạn giải quyết có thể kéo dài nhưng không vượt quá 2 tháng kể từ ngày nhận được tố giác và tin báo về tội phạm.

Đối với cơ quan điều tra hoặc Công an sở tại, khi có người dân đến tố cáo hoặc thông báo về cuộc gọi tống tiền, trước hết, cần áp dụng mọi biện pháp để truy tìm người đã gọi điện, đồng thời thông báo cho ngân hàng để phong tỏa tài khoản của nạn nhân. Cơ quan không nên "truy" người tố cáo hoặc đặt những câu hỏi đầy nghi ngờ như: "Tại sao bạn lại để cho ai đó gọi điện hoặc có lẽ bạn phải làm gì đó để bị gọi như vậy...?" Việc điều tra và phát hiện hành vi vi phạm của người tố cáo (nếu có) sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật và quy chế của ngành Công an.

Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết: Giả danh người khác nhằm chiếm đoạt tài sản bị xử lý như thế nào? 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Bị công an giả gọi điện thì phải làm gì? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.