Bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có được quyền khởi kiện vụ án hành chính?

1. Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự là những ai?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 24 Bộ luật Dân sự 2015, những đối tượng bị hạn chế năng lực hành vi dân sự bao gồm:

- Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự là những người nghiện ma túy hoặc các chất kích thích khác, có thể dẫn đến hành vi phá tán tài sản của gia đình.

Trong trường hợp này, Toà án sẽ ra quyết định tuyên bố người đó là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Người có quan tâm hoặc liên quan đến quyền lợi của họ, cũng như các cơ quan, tổ chức liên quan có quyền yêu cầu Toà án ra quyết định tuyên bố người này là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Khi một người được tuyên bố là bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, Toà án sẽ quyết định người đại diện theo quy định của pháp luật và xác định phạm vi đại diện của họ.

Việc thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người bị tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự phải được sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật, trừ trường hợp giao dịch cần thiết để phục vụ nhu cầu hàng ngày hoặc được quy định khác bởi luật liên quan.

Khi không còn lý do để tiếp tục tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, Toà án có thể hủy bỏ quyết định tuyên bố đó theo yêu cầu của chính người đó, người liên quan hoặc của các cơ quan, tổ chức có liên quan.

2. Quy định về quyền khởi kiện vụ án hành chính

Căn cứ theo quy định tại Điều 115 Luật Tố tụng hành chính 2015 được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 2 Luật Kiểm toán nhà nước sửa đổi 2019 quy định về quyền khởi kiện vụ án hành chính như sau:

- Quyền khởi kiện vụ án đối với quyết định hành chính và hành vi hành chính: Trong trường hợp không đồng ý với một quyết định hành chính hoặc hành vi của cơ quan chức năng, hoặc đã khiếu nại nhưng không được giải quyết hoặc không đồng ý với kết quả giải quyết, cá nhân hoặc tổ chức có quyền khởi kiện vụ án.

- Quyền khởi kiện vụ án đối với quyết định giải quyết khiếu nại về các vụ việc cạnh tranh hoặc hoạt động kiểm toán nhà nước: Trong trường hợp không đồng ý với kết quả quyết định giải quyết khiếu nại về các vụ việc cạnh tranh hoặc hoạt động kiểm toán nhà nước, cá nhân hoặc tổ chức cũng có quyền khởi kiện vụ án.

- Quyền khởi kiện vụ án về danh sách cử tri: Trong trường hợp không đồng ý với quyết định liên quan đến danh sách cử tri, và khi đã khiếu nại nhưng không được giải quyết hoặc không đồng ý với kết quả giải quyết, cá nhân cũng có quyền khởi kiện vụ án.

3. Bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có được quyền khởi kiện vụ án hành chính?

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 117 Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định về thủ tục khởi kiện như sau:

- Trong trường hợp cá nhân là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, thì người đại diện hợp pháp của họ có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện vụ án. Trong đơn khởi kiện, tên và địa chỉ của người khởi kiện phải ghi rõ, bao gồm cả tên và địa chỉ của người đại diện hợp pháp của cá nhân đó. Ở phần cuối đơn, người đại diện hợp pháp đó phải ký tên hoặc ghi chấm chỉ.

- Cá nhân thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này, tức là người không biết chữ, không nhìn được, không thể tự mình làm đơn khởi kiện hoặc ký tên hoặc ghi chấm chỉ, có thể nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện. Trong trường hợp này, cần phải có người có năng lực hành vi tố tụng hành chính đầy đủ làm chứng và ký xác nhận vào đơn khởi kiện.

- Người khởi kiện là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, phải ký tên hoặc điểm chỉ; người khởi kiện là cá nhân chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì người đại diện hợp pháp của họ có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện.

- Người đại diện hợp pháp của cá nhân chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi phải xuất trình giấy tờ chứng minh tư cách của mình.

Như vậy, theo quy định nêu trên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có quyền khởi kiện vụ án hành chính. Tuy nhiên, họ phải thực hiện quyền này thông qua người đại diện hợp pháp của mình.

Người đại diện hợp pháp có thể là cha, mẹ, người giám hộ, người được ủy quyền theo pháp luật hoặc người quản lý tài sản của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Khi khởi kiện, người đại diện hợp pháp cần xuất trình giấy tờ chứng minh tư cách của mình.

Lưu ý:

- Mức độ hạn chế năng lực hành vi dân sự của người khởi kiện có thể ảnh hưởng đến phạm vi quyền khởi kiện và nội dung yêu cầu của họ.

- Trong một số trường hợp, Tòa án có thể yêu cầu người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự trực tiếp tham gia vào quá trình tố tụng hành chính.

4. Giao dịch dân sự có vô hiệu do người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập?

Theo quy định tại Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015 về việc giao dịch dân sự vô hiệu do người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, các điều sau đây được xác định:

Khi giao dịch dân sự do các đối tượng như trên xác lập và thực hiện:

Theo yêu cầu của người đại diện của họ, Tòa án có thể tuyên bố giao dịch đó vô hiệu nếu theo quy định của pháp luật, giao dịch này phải do người đại diện của họ xác lập hoặc đồng ý. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ, được quy định tại khoản 2 của Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015:

- Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự chỉ khi đáp ứng nhu cầu thiết yếu hàng ngày của họ.

- Giao dịch dân sự chỉ làm phát sinh quyền hoặc chỉ miễn trừ nghĩa vụ cho các đối tượng như trên với người đã xác lập, thực hiện giao dịch với họ.

- Giao dịch dân sự được người xác lập giao dịch thừa nhận hiệu lực sau khi đã thành niên hoặc sau khi khôi phục năng lực hành vi dân sự.

Do đó, trong trường hợp giao dịch dân sự do người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập và thực hiện, Tòa án có thể tuyên bố giao dịch đó vô hiệu theo yêu cầu của người đại diện của họ, nếu theo quy định của pháp luật, giao dịch này phải do người đại diện của họ xác lập hoặc đồng ý. 

Trừ trường hợp giao dịch dân sự chỉ làm phát sinh quyền hoặc chỉ miễn trừ nghĩa vụ cho người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự với người đã xác lập, thực hiện giao dịch với họ.

Xem thêm: Hạn chế năng lực hành vi dân sự là gì? So sánh với mất năng lực hành vi dân sự

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Bị hạn chế năng lực hành vi dân sự có được quyền khởi kiện vụ án hành chính? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!