1. Giới thiệu tác giả

Cuốn sách "Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình" do tập thể tác giả tham gia biên soạn gồm:

1. GS.TS. Lê Hồng Hạnh - Viện trưởng Viện khoa học pháp lý, Bộ tư pháp (chủ biên)

2. TS. Vũ Thu Hạnh - Phó chủ nhiệm Khoa pháp luật kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội (chủ biên)

3. TS. Nguyễn Văn Phương

4. TS. Vũ Thị Duyên Thủy

5. ThS. Lưu Ngọc Tố Tâm

6. ThS. Đặng Hoàng Sơn

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình – GS.TS.Lê Hồng Hạnh (chủ biên)

Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình

Tác giả: GS.TS. Lê Hồng Hạnh và TS. Vũ Thu Hạnh (chủ biên)

Nhà xuất bản Tư Pháp

3. Tổng quan nội dung sách

Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, điều kiện sống của con người đang ngày càng được cải thiện. Song hành với quá trình đó, nhu cầu hưởng thụ chất lượng môi trường sống, nhu cầu khai thác tài nguyên thiên nhiên chống lại những giá trị hữu hạn cyar chúng cũng gia tăng nhanh chóng. Thực tế đố làm này sinh ngày một nhiều hơn tranh chấp giữa các tổ chức, cá nhân trong xã hội để giành được nhiều nhất những giá trị vốn có của môi trường.

Tranh chấp môi trường là một dạng xung đột xã hội liên quan đến hoạt động quản lý, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường. So với các nước trên thế giới và trong khu vực, các tranh chấp môi trường ở Việt Nam xuất hiện muộn hơn, song đang gia tăng một cách nhanh chóng cùng với sự phát triển kinh tế và những cải thiện trong nhận thức về bảo vệ môi trường của cộng đồng dân cư. Trong bối cảnh đó, việc giải quyết một cách nhanh chóng, kịp thời các tranh chấp môi trường nảy sinh  được đặt ra như một yêu cầu bức thiết. Tuy vậy, hệ thống các quy phạm pháp luật hiện hành về vấn đề này ở Việt Nam lại còn khá nhiều tồn tại nên đã gây không ít khó khăn cho các cơ quan giải quyết tranh chấp, làm phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp về môi trường của các tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng không tốt đến trật tự xã hội trong thời gian qua.

Với mong muốn góp thêm những cách nhìn đa chiều về các tranh chấp môi trường đã và sẽ nảy sinh ở Việt Nam, từ đó đi đến những đánh giá khoa học và những giải pháp cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực này, tập thể thác giả đã dày công nghiên cứu và biên soạn cuốn sách "Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình",

Cuốn sách đã xây dựng tình huống giả định trên cơ sở toongrt hợp những thông tin về một số vụ tranh chấp môi trường điển hình và thực tiễn giải quyết các tranh chấp đó ở Việt Nam trong thời gian qua. Cuốn sách mở ra cơ hội cho việc tiếp cận với những bình luận nhiều chiều về những vấn đề nảy sinh xung quanh các tranh chấp môi trường, vè thực tiễn giải quyết tranh chấp để đi đển những giải pháp làm hạn chế các tranh chấp nảy sinh cũng như tìm ra một phương thức giải quyết tranh chấp một cách hợp lý nhất.

Ngoài ra cuốn sách còn cung cấp hai nội dung quan trọng khác đó là một số kinh nghiệm quốc tế về giải quyết tranh chấp môi trường và khả năng, điều kiện vận dụng tại Việt Nam và một số văn bản quy phạm pháp luật hiện hành có nội dung liên quan trực tiếp đến giải quyết tranh chấp môi trường.

Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:

Phần 1. Các tình huống cụ thể về tranh chấp môi trường tại Việt Nam

Nhóm 1. Tranh chấp đòi bồi thường thiệt hại do hành vi làm ô nhiễm/suy thoái môi trường gây nên

(2 tình huống)

Nhóm 2. Tranh chấp đòi bồi thường thiệt hại do sự cố môi trường gây nên

(2 tình huống)

Nhóm 3. Xung đột nảy sinh trong quá trình tiến hành các hoạt động phát triển

(2 tình huống)

Nhóm 4. Tranh chấp nảy sinh trong quá trình khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên

(2 tình huống)

Nhóm 5. Xung đột nảy sinh từ hoạt động xuất, nhập khẩu

(2 tình huống)

Phần 2. Một số kinh nghiệm quốc tế về giải quyết tranh chấp môi trường và khả năng, điều kiện áp dụng tại Việt Nam

1. Một số dạng tranh chấp môi trường trên phạm vi quốc tế

2. Pháp luật quốc tế về giải quyết tranh chấp môi trường và nhu cầu giá nhập, tiếp nhận của Việt Nam

Phần 3. Tập hợp các quy định của pháp luật có liên quan đến giải quyết tranh chấp môi trường tại Việt Nam

1. Các quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004

2. Các quy định tại Bộ luật dân sự năm 2005

3. Các quy định của Luật bảo vệ môi trường năm 2005

4. Các quy định tại Luật tài nguyên nước năm 1998

5. Các quy định tại Công ước CLC - Công ước quốc tế về trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại do ô nhiễm dầu

4. Đánh giá bạn đọc

Tranh chấp môi trường ở Việt Nam là một trong dạng tranh chấp tương đối phổ biến và nhiều trường hợp khá phức tạp, ở các dạng đó là: 

- Tranh chấp về quyền, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong khai thác, sử dụng thành phần môi trường;

- Tranh chấp về xác định nguyên nhân gây ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường;

- Tranh chấp về trách nhiệm xử lý, khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại về môi trường.

Tìm hiểu về nguyên tắc, cơ chế giải quyết tranh chấp môi trường không chỉ trong quy định pháp luật mà cần được tương tác với những tình huống tranh chấp thực tiễn mới giúp người đọc hiểu đúng và vận dụng linh hoạt các quy định pháp luật cũng như tư duy pháp lý của mình. 

Cuốn sách "Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình" chính là cuốn sách sẽ mang đến cho người đọc trải nghiệm tư duy và vận dụng pháp lý thực tiễn đó trong việc giải quyết các tranh chấp môi trường. Ngay tại phần 1 các tác giả đã trình bày nội dung các tranh chấp môi trường điển hình trong thực tiễn đưa ra bình luận và định hướng xử lý vụ việc trên cơ sở quy định pháp luật và xem xét thấu đáo các mối quan hệ phát sinh trong tranh chấp đó để đưa ra định hướng giải quyết triệt để, hiệu quả.

Cho đến thời điểm hiện nay, pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung, giải quyết tranh chấp môi trường nói riêng đã có nhiều sửa đổi, bổ sung, cuốn sách được biên soạn từ năm 2010 song những kiến thức thực tiễn mà cuốn sách mang lại cho chúng ta vẫn còn nguyên giá trị tham khảo.

Câu chuyện môi trường của nhiều năm về trước là câu chuyện tương lai và được xác định là ngành nghề của tương lai nhưng thời điểm hiện tại đó đã là câu chuyện nhức nhối và vô cùng nan giải của nước ta. Vì vậy, nghiên cứu pháp luật về giải quyết tranh chấp môi trường một cách chuyên sâu, giúp người học luật, người hành nghề luật cũng như cán bộ phụ trách công tác giải quyết tranh chấp nâng cao kiến thức chuyên môn cũng như kỹ năng nghiệp vụ để giải quyết triệt để và hiệu quả các tranh chấp môi trường, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường cũng như ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường của mỗi cá nhân, tổ chức.

5. Kết luận

Trên đây là chia sẻ tổng quan nội dung cuốn sách "Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình". Hy vọng sẽ là những thông tin hữu ích phục vụ bạn đọc lựa chọn sách hiệu quả.

Chúng tôi thường xuyên cập nhật và giới thiệu những cuốn sách luật hay và hữu ích trong chuyên mục "Sách luật" rất mong nhận được sự quan tâm và theo dõi của bạn đọc nhiều hơn nữa. Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Bình luận khoa học và định hướng giải quyết một số vụ tranh chấp môi trường điển hình".

Nội dung tranh chấp môi trường theo quy định hiện hành?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 162 Luật bảo vệ môi trường 2020, nội dung tranh chấp môi trường bao gồm:

- Tranh chấp về quyền, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong khai thác, sử dụng thành phần môi trường;

- Tranh chấp về xác định nguyên nhân gây ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường;

- Tranh chấp về trách nhiệm xử lý, khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại về môi trường.

Thời hiệu khởi kiện tranh chấp môi trường được quy định như thế nào?

Theo quy định của Luật bảo vệ môi trường 2020 thì việc giải quyết tranh chấp về môi trường được thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự, luật bảo vệ môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Thời điểm để tính thời hiệu khởi kiện về môi trường là ngày tổ chức, cá nhân bị thiệt hại có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật về môi trường của tổ chức. cá nhân khác.

Về thời hiệu tại Điều 184 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định: thời hiệu khởi kiện giải quyết tranh chấp dân sự thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự.

Trong khi đó, theo quy định tại Bộ luật dân sư 2015 thì tại Điều 429 quy định: thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết "tranh chấp hợp đồng" là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Như vậy, căn cứ theo quy định này thì thời hiệu khởi kiện tranh chấp vè môi trường là 03 năm nếu không thuộc trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện quy định tại Điều 155 Bộ luật dân sự 2015.

Tranh chấp về môi trường trên lãnh thổ ước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà một hoặc các bên là tổ chức, cá nhân nước ngoài được giải quyết theo pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Tổ chức cá nhân có quyền khiếu nại về hành vi vi phạm pháp luật về môi trường của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Cá nhân có quyền tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường với cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố cáo.

Bồi thường thiệt hại về môi trường được giải quyết thông qua thương lượng giữa các bên. Trong trường hợp không thương lượng được, các bên có thể lựa chọn giải quyết thông qua các hình thức sau đây:

- Hòa giải

- Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài

- Giải quyết tranh chấp bằng Tòa án.

Việc giải quyết tại Tòa án được thực hiện theo quy định về bồi thường thiệt hại dân sự ngoài hợp đồng và pháp luật về tố tụng dân sự. Việc chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm pháp luật về ô nhiễm môi trường và thiệt hại xảy ra thuộc trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm, gây ô nhiễm về môi trường.