1. Đề ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn năm 2026 mới nhất - Đề số 1
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Cõi lặng nào cho ta
Sau những ngày giông gió
Để nghe lòng mình thở
Để nghe tiếng yêu thương.Cõi lặng nào cho ta
Sau những lần vấp ngã
Để nhận ra giá trị
Của những điều bình thường.Cõi lặng nào cho ta
Giữa bao điều xô lệch
Để giữ một trái tim
Vẫn trong veo nhân hậu.Vượt qua bao ghềnh thác
Đi qua những bão giông
Con người tìm cõi lặng
Đến những miền trong xanh.(Phỏng theo cảm hứng thơ Nguyễn Khoa Điềm)
Câu 1 (Nhận biết – 0,75 điểm)
Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2 (Thông hiểu – 0,75 điểm)
Anh/chị hiểu như thế nào về ý nghĩa của hình ảnh “nỗi buồn trong sạch” được gợi ra từ mạch cảm xúc của văn bản?
Câu 3 (Vận dụng – 1,0 điểm)
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ “Cõi lặng nào cho ta” được sử dụng trong văn bản.
Câu 4 (Vận dụng cao – 1,5 điểm)
Từ nội dung văn bản, hãy viết một đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu trình bày thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân anh/chị.
II. PHẦN LÀM VĂN (6,0 điểm)
Câu 1 (Nghị luận xã hội – 2,0 điểm)
Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về ý nghĩa của việc biết tạo ra những “khoảng lặng” cho tâm hồn trong cuộc sống hiện đại.
Câu 2 (Nghị luận văn học – 4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Tết này, mình mà mặc cái áo đó đi chơi, đẹp như tiên cho mà coi.
Nó nghĩ và nó muốn chia sẻ với con Bích, bạn nó. Con Bích ở trong hẻm, nhà nó nghèo, má nó đi bán bắp nướng ngoài đầu hẻm, con bé Em thích con Bích vì nó hiền, với lại ngồi kế nhau từ lớp một tới lớp năm, làm sao mà không thân cho được.
Hôm hai mươi sáu, học buổi cuối năm, hai đứa nôn Tết quá trời nên tính trước, nếu mùng một con bé Em đi về ngoại thì mùng hai hai đứa đi tới nhà cô giáo. Bây giờ con bé Em tính trong đầu, tới bữa đó chắc nhiều bạn nữa, cho nên nó sẽ mặc cái áo đầm mới thắt nơ, bâu viền kim tuyến cho tụi bạn lé con mắt luôn.
Con Bích đang ngồi nướng bắp thế cho má nó đi xách cặn cho heo. Bé Em muốn khoe liền nhưng bày đặt nói gièm:
– Còn mấy ngày nữa Tết rồi hen, mầy có đồ mới chưa?
– Có, má tao đưa vải cho cô Ba thợ cắt rồi, má tao nói gần Tết đồ nhiều, dồn đống, chắc tới hai mươi tám mới lấy được.
– Vậy mầy được mấy bộ?
– Có một bộ hà.
Con bé Em trợn mắt:
– Ít quá vậy?
– Con Út Mót với Con Út Hết được hai bộ. Tao lớn rồi, nhường cho tụi nó.
– Vậy à?
Bé Em mất hứng hẳn, nó lựng khựng nửa muốn khoe, nửa muốn không.
(...)
Rồi tới mùng một, mùng hai, bé Em lại rủ con Bích đi chơi. Hai đứa mặc đồ hơi giống nhau, chỉ khác là con Bích mặc áo trắng bâu sen, con bé Em thì mặc áo thun có in hình mèo bự.
Cô giáo tụi nó khen:
– Hai đứa mặc đồ giản dị mà dễ thương ghê!
Lúc đó con bé Em nghĩ thầm, mình mà mặc bộ đầm hồng, thế nào cũng mất vui. Bạn bè phải vậy chớ. Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân.
(Trích Áo Tết – Nguyễn Ngọc Tư)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích và đánh giá những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích trên.
Gợi ý định hướng làm bài
Đối với phần Đọc hiểu, học sinh cần vận dụng kỹ năng nhận diện thể loại, phân tích hình ảnh thơ, biện pháp tu từ và liên hệ thông điệp với thực tiễn cuộc sống. Các câu hỏi được sắp xếp từ mức độ nhận biết đến vận dụng cao nhằm đánh giá khả năng đọc hiểu văn bản mới.
Đối với câu nghị luận xã hội, cần làm rõ vai trò của những khoảng lặng trong việc cân bằng cảm xúc, giảm áp lực, nâng cao khả năng tự nhận thức và nuôi dưỡng đời sống tinh thần lành mạnh.
Đối với câu nghị luận văn học, cần tập trung phân tích vẻ đẹp của tình bạn chân thành, sự thấu cảm giữa con người với con người thông qua diễn biến tâm lý của nhân vật bé Em. Đồng thời làm nổi bật nghệ thuật xây dựng tình huống truyện tự nhiên, gần gũi; nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ em tinh tế cùng ngôn ngữ kể chuyện mộc mạc, giàu sắc thái Nam Bộ của Nguyễn Ngọc Tư.
Đây là một đề thi tiêu biểu cho định hướng ra đề Ngữ văn năm 2026, chú trọng khả năng cảm thụ văn bản mới, tư duy độc lập và năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống. Qua quá trình luyện tập với đề thi này, học sinh có thể nâng cao kỹ năng làm bài và làm quen với xu hướng đánh giá năng lực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
2. Đề ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn năm 2026 mới nhất - Đề số 2
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Tôi đi vào phía giường Bân nằm. Tôi cúi xuống, tì vào thành giường – cố ý tì vào chỗ vắt cái áo – nhìn vào trong, qua màn.
– Anh ở lại nhé – tôi mỉm cười – tri kỷ hết đêm nay cho nó sướng.
Cô nhân tình khúc khích trong chăn. Và Bân ngửa đầu trông lên, tay với vào tấm màn:
– Mai nhé.
– Ừ, mai nhé.
Nhưng tôi chưa quay ra. Tôi vẫn cứ tì mình trên thành giường, lưỡng lự, một lát bấy giờ sao lâu thế.
Rồi, không biết tại sao, bỗng nhiên:
– Áo anh đây này, đây là áo của tôi.
Tôi nói thêm:
– Anh đếm lại tiền đi. Và để cẩn thận vào trong ấy.
Bân nhỏm nửa người dậy, cầm lấy áo:
– Được rồi.
Tôi bước một bước lùi ra. Thế là hết. Bây giờ thì không sao đụng đến ví được nữa. Tôi bần thần ngơ ngẩn, mặc lấy chiếc áo của tôi và đội mũ.
[...]
Có lẽ chỉ một lời nói không đâu, một cử chỉ nào đấy, về phía này hay phía kia, đã khiến tôi có ăn cắp hay không ăn cắp. Chỉ một sợi tóc nhỏ, một chút gì đó, chia địa giới của hai bên... Tôi có tiếc đã không lấy hay không, hay bằng lòng mình vì đã chống giữ lại cái ý xấu? Tôi cũng không tìm biết rõ hơn.
(Trích Sợi tóc – Thạch Lam)
Câu 1 (Nhận biết – 0,75 điểm)
Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2 (Thông hiểu – 0,75 điểm)
Theo anh/chị, hình ảnh “sợi tóc nhỏ” ở cuối đoạn trích mang ý nghĩa gì?
Câu 3 (Vận dụng – 1,0 điểm)
Phân tích trạng thái tâm lý của nhân vật “tôi” qua các chi tiết: “lưỡng lự, một lát bấy giờ sao lâu thế” và “bần thần ngơ ngẩn”.
Câu 4 (Vận dụng cao – 1,5 điểm)
Từ suy ngẫm của nhân vật “tôi” trong đoạn trích, hãy viết một đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu trình bày bài học sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra về việc đối diện với những cám dỗ trong cuộc sống.
II. PHẦN LÀM VĂN (6,0 điểm)
Câu 1 (Nghị luận xã hội – 2,0 điểm)
Từ vấn đề được gợi ra trong phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về tầm quan trọng của bản lĩnh tự chủ trước những cám dỗ vật chất đối với thế hệ trẻ hiện nay.
Câu 2 (Nghị luận văn học – 4,0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
PHỐ TA
Phố của ta
Những cây táo nở hoa
Mùa thu đấy
Thân cây đang tróc vỏCon đường lát đá
Nghiêng nghiêng trong sương chiều
Năm nay cà chua chín sớm
Trên quầy hàng đỏ hồngChị thợ may đi lấy chồng
Chị thợ may góa bụa
Năm nay thôi mặc đồ đenBác đưa thư, có thư ai đấy?
Bác đưa thư kéo chuôngTi-gôn hoa nhỏ
Rụng đầy trước hiênRiêng bác thợ mộc già buồn bã
Thở khói thuốc lên trờiAnh thợ điện trên mái nhà mắc dây
Bà giáo về hưu ngồi dịch sách
Dạy cậu con tiếng Pháp
Suốt ngày chào: bông-dua.Phố của ta
Phố nghèo của ta
Những giọt nước sa
Trên cành thánh thótLũ trẻ lên gác thượng
Thổi bay cao bao bong bóng xà phòng.Em chờ anh trước cổng
Con chim sẻ của anh
Con chim sẻ tóc xù
Con chim sẻ của phố taĐừng buồn nữa nhá
Bác thợ mộc nói sai rồi.Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa
Tại sao cây táo lại nở hoa
Sao rãnh nước trong veo đến thế?Con chim sẻ tóc xù ơi
Bác thợ mộc nói sai rồi.(Lưu Quang Vũ, 1970)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích và đánh giá giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ trên.
Gợi ý định hướng làm bài
Đối với phần Đọc hiểu, học sinh cần chú ý khai thác chiều sâu tư tưởng của đoạn trích. Hình ảnh “sợi tóc nhỏ” là chi tiết mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện ranh giới rất mong manh giữa điều thiện và điều ác, giữa lương tri và lòng tham trong mỗi con người. Các câu hỏi không chỉ yêu cầu nhận diện thông tin mà còn đòi hỏi khả năng lý giải, đánh giá và liên hệ thực tiễn.
Đối với câu nghị luận xã hội, cần làm rõ khái niệm bản lĩnh tự chủ, phân tích vai trò của việc làm chủ suy nghĩ và hành động trước những cám dỗ vật chất. Bài viết có thể liên hệ thực tế đời sống học đường, môi trường mạng xã hội hoặc những tình huống đạo đức mà người trẻ thường gặp hiện nay.
Đối với câu nghị luận văn học, học sinh cần tập trung làm nổi bật niềm tin yêu cuộc sống, cái nhìn lạc quan và tinh thần hướng thiện mà Lưu Quang Vũ gửi gắm trong bài thơ. Đồng thời phân tích các yếu tố nghệ thuật như hệ thống hình ảnh đời thường giàu sức gợi, kết cấu tương phản giữa những khó khăn của cuộc sống và vẻ đẹp bình dị quanh ta, điệp ngữ giàu nhạc tính cùng giọng thơ tâm tình, gần gũi.
Đề số 2 là dạng đề tiêu biểu cho xu hướng ra đề Ngữ văn năm 2026 khi chú trọng đánh giá năng lực đọc hiểu văn bản mới, khả năng tư duy độc lập và năng lực vận dụng những bài học từ văn học vào thực tiễn cuộc sống. Đây là tài liệu luyện tập hữu ích giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi mới và nâng cao khả năng đạt kết quả tốt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
3. Đề ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn năm 2026 mới nhất - Đề số 3
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
CÒN LẠI GÌ TỪ NĂM MƯỜI TÁM TUỔI
(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như lá phủ mặt hồ(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.(Đinh Hoàng Anh, Những mảnh ghép của huyền thoại, NXB Văn học, 2024)
Câu 1 (Nhận biết – 0,75 điểm)
Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.
Câu 2 (Thông hiểu – 0,75 điểm)
Trong khổ thơ (1), tác giả đã sử dụng những hình ảnh nào để thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian?
Câu 3 (Vận dụng – 1,0 điểm)
Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “cánh buồm thuở nhỏ” trong khổ thơ (6).
Câu 4 (Vận dụng – 0,75 điểm)
Phân tích hiệu quả của phép lặp cấu trúc được sử dụng trong bài thơ.
Câu 5 (Vận dụng cao – 0,75 điểm)
Hai câu thơ:
Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về giá trị của những trải nghiệm đối với tuổi trẻ?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (Nghị luận văn học – 2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình trong khổ thơ:
Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.
(Còn lại gì từ năm mười tám tuổi – Đinh Hoàng Anh)
Câu 2 (Nghị luận xã hội – 4,0 điểm)
Từ kết quả đọc hiểu văn bản Còn lại gì từ năm mười tám tuổi và những trải nghiệm của bản thân, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ về vấn đề:
Tuổi trẻ với việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành
Gợi ý định hướng làm bài
Đối với phần Đọc hiểu
Học sinh cần chú ý đến hệ thống hình ảnh mang tính biểu tượng xuyên suốt bài thơ như ngôi sao, cánh buồm, chân trời, hồi ức, khát vọng... Đây đều là những hình ảnh gắn với tuổi trẻ, ước mơ và hành trình tìm kiếm giá trị sống của con người.
Đặc biệt, hình ảnh “cánh buồm thuở nhỏ” không chỉ gợi nhớ những năm tháng tuổi thơ trong sáng mà còn tượng trưng cho những ước mơ, khát vọng đẹp đẽ đã nâng bước con người trên hành trình trưởng thành.
Bài thơ sử dụng nhiều phép lặp cấu trúc như “Còn lại gì...” hay “Nơi...” nhằm tạo nhịp điệu suy tư, nhấn mạnh những trăn trở về thời gian, ký ức và giá trị bền vững của tuổi trẻ.
Đối với câu viết đoạn văn (2,0 điểm)
Cần làm rõ diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình:
- Sự lưu luyến, nhớ thương những hồi ức đẹp của tuổi trẻ.
- Mong muốn lưu giữ và làm đẹp những ký ức đã qua.
- Niềm tin vào tương lai, vào những giá trị tốt đẹp phía trước.
- Khát vọng không ngừng vươn lên, tiếp tục hành trình khám phá và hoàn thiện bản thân.
Qua đó thấy được vẻ đẹp tâm hồn của một con người giàu cảm xúc, biết trân trọng quá khứ nhưng không chìm đắm trong hoài niệm mà luôn hướng về tương lai.
Đối với bài nghị luận xã hội (4,0 điểm)
Bài viết cần làm rõ:
Giải thích
- Khát vọng là những ước mơ, hoài bão tích cực hướng con người tới những giá trị tốt đẹp.
- Hành trình trưởng thành là quá trình hoàn thiện bản thân về tri thức, nhân cách, bản lĩnh và trách nhiệm.
Bàn luận
Vai trò của việc nuôi dưỡng khát vọng đối với tuổi trẻ:
- Giúp xác định mục tiêu và phương hướng sống rõ ràng.
- Tạo động lực để học tập, rèn luyện và vượt qua khó khăn.
- Khơi dậy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm.
- Góp phần tạo nên những công dân có ích cho xã hội và đất nước.
Mở rộng vấn đề
- Phê phán lối sống buông xuôi, thiếu ý chí, sống không mục tiêu.
- Phân biệt giữa khát vọng chân chính và tham vọng ích kỷ.
- Khẳng định khát vọng chỉ có ý nghĩa khi đi kèm hành động và sự nỗ lực bền bỉ.
Bài học nhận thức và hành động
Mỗi học sinh cần chủ động xây dựng mục tiêu cho bản thân, không ngừng học hỏi, kiên trì trước thử thách, dám theo đuổi những ước mơ tốt đẹp để biến khát vọng thành hiện thực.
Đây là dạng đề tiêu biểu cho xu hướng ra đề Ngữ văn năm 2026, kết hợp giữa đọc hiểu văn bản mới với các vấn đề nghị luận mang tính giáo dục, giúp đánh giá toàn diện năng lực cảm thụ, tư duy và khả năng vận dụng kiến thức của học sinh vào thực tiễn đời sống.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm một số bài viết sau đây của Luật Minh Khuê để chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi THPT quốc gia năm 2026 môn Ngữ văn :
