Bỏ quy định không cho hưởng án treo với tội phạm bị xã hội lên án

1. Hiểu như thế nào về án treo?

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 05 năm 2018 Nghị quyết Hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo có quy định "án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù".

Như vậy, theo quy định trên, án treo được hiểu là một biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, việc áp dụng án treo chỉ được tiến hành khi người bị phạt tù đáp ứng được đầy đủ các quy định mà pháp luật đề ra để có thể được hưởng án treo, cụ thể người được hưởng án treo khi mức phạt tù không quá 03 năm, và có xét các yếu tố về nhân thân cũng như các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà pháp luật quy định.

2. Điều kiện được hưởng án treo theo quy định của pháp luật hiện nay

Theo đó, để có thể được áp dụng biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù, ngươi bị kết án phải đáp ứng được các điều kiện cụ thể như sau:

- Người bị xử phạt tù không quá 03 năm 

- Người bị xử phạt tù có nhân thân tốt, cụ thể là ngoài lần phạm tội này, người phạm tội chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc. Trong trường hợp đối với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà tính đến ngày phạm tội lần này đã quá thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo;Trường hợp người bị kết án mà khi định tội đã sử dụng tình tiết “đã bị xử lý kỷ luật” hoặc “đã bị xử phạt vi phạm hành chính” hoặc “đã bị kết án” và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo; Trong trường hợp, người bị kết án mà vụ án được tách ra để giải quyết trong các giai đoạn khác nhau (tách thành nhiều vụ án) và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo.

- Người bị kết án phải có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự 2015 và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự 2015. Trong trường hợp có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì số tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự từ 02 tình tiết trở lên, trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự 2015.

- Bên cạnh đó, người bị xử phạt tù phải có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám sát, giáo dục. Nơi cư trú rõ ràng là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ được xác định cụ thể theo quy định của Luật Cư trú mà người được hưởng án treo về cư trú, sinh sống thường xuyên sau khi được hưởng án treo. Nơi làm việc ổn định là nơi người phạm tội làm việc có thời hạn từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

- Ngoài ra, pháp luật có quy định khi xem xét, quyết định cho bị cáo hưởng án treo Tòa án phải xem xét thận trọng, chặt chẽ các điều kiện để bảo đảm việc cho hưởng án treo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt là đối với các trường hợp hướng dẫn tại khoản 2, khoản 4 và khoản 5 Điều 3 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP.

3. Bỏ quy định không cho hưởng án treo đối với tội phạm mà xã hội lên án?

Trước đây, theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 2 quy định về việc xem xét cho người bị kết án phạt tù được hưởng án treo tại Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP ngày 06 tháng 11 năm 2013 Nghị quyết hướng dẫn áp dụng Điều 60 của Bộ luật hình sự về án treo có quy định một trong những trường hợp không được hưởng án treo đó là "Những trường hợp người phạm tội có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nếu có đủ điều kiện để áp dụng Điều 47 của Bộ luật hình sự thì cũng phải xử trong khung hình phạt liền kề là đã thể hiện chính sách khoan hồng đối với họ; không được xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo đối với các tội phạm mà dư luận xã hội lên án, đặc biệt là các tội phạm về chức vụ, để phục vụ đắc lực cho công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và phòng, chống tham nhũng nói riêng". Theo quy định trên, trường hợp các tội phạm mà dư luận xã hội lên án thuộc đối tượng không được xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo.

Hiện nay, theo quy định tại Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 05 năm 2018 Nghị quyết Hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo có quy định về những trường hợp không được hưởng án treo bao gồm:

- Trường hợp người phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

- Trương hợp mà người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy nã hoặc yêu cầu truy nã, trừ trường hợp đã ra đầu thú trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử

- Trường hợp người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách; người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo.

- Người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội, trừ một trong các trường hợp: Người phạm tội là người dưới 18 tuổi; Người phạm tội bị xét xử và kết án về 02 tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể”.

- Người phạm tội 02 lần trở lên, trừ một trong các trường hợp sau: nếu người phạm tội là người dưới 18 tuổi; nếu các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng; nếu các lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể; d) Các lần phạm tội do người phạm tội tự thú”.

- Trường hợp người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm.

Từ đây, có thể thấy, theo quy định về các trường hợp không được hưởng án treo Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 05 năm 2018 Nghị quyết Hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo đã bỏ quy định về trường hợp không cho hưởng án treo đối với tội phạm mà xã hội lên án. Cho hưởng án treo là chính sách khoan hồng của nhà nước nhằm đảm bảo chức năng giáo dục của hình phạt. Để có thể được hưởng án treo, người bị xử phạt tù phải đáp ứng được một cách đầy đủ các điều kiện đã được pháp luật quy định.

Trên đây là một số vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật hiện nay vấn đề bỏ quy định không cho hưởng án treo đối với tội phạm àm xã hội lên án. Để có thể hiểu rõ hơn về các vấn đề pháp lý có liên quan, tham khảo bài viết: Án treo là gì? Điều kiện được hưởng, thời gian thử thách án treo.

Mọi thắc mắc liên hệ tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết. Trân trọng!