Bộ Y tế hướng dẫn việc sử dụng thuốc giải độc Botulinum

Căn cứ vào Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020 của Bộ Y tế về Hướng dẫn tạm thời chẩn đoán và điều trị ngộ độc Botulinum, việc xử lý triệu chứng đối với bệnh nhân mắc phải trường hợp này được chỉ định cụ thể như sau:

Mục 4.2.3 của Quyết định nêu rõ về việc quản lý bệnh nhân theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là tình trạng liệt cơ và suy hô hấp. Đối với các trường hợp suy hô hấp, các biện pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng:

- Trong trường hợp bệnh nhân gặp phải liệt hầu họng, ho khan, ứ đọng đờm, cần thực hiện việc hút đờm, nằm nghiêng và đặt ống thông dạ dày cho ăn. Việc đặt nội khí quản cũng được khuyến nghị sớm để bảo vệ đường thở.

- Đối với trường hợp suy hô hấp nặng, cần thiết phải đặt nội khí quản và thực hiện thở máy.

- Hồi sức và thở máy cũng được áp dụng như trong các trường hợp suy hô hấp do bệnh lý thần kinh cơ.

- Đồng thời, cần chuẩn bị các biện pháp cần thiết để đảm bảo thở máy có thể được thực hiện trong thời gian dài.

Đối với triệu chứng về tiêu hóa, cần lưu ý các điểm sau:

- Bệnh nhân thường trải qua giảm nhu động ruột và liệt ruột cơ năng, trong khi có thể vẫn còn bào tử vi khuẩn gây bệnh trong đường tiêu hóa.

- Việc theo dõi sát về nhu động ruột, tình trạng tiêu hóa thức ăn, đại tiện và kali máu là cực kỳ quan trọng.

- Nếu cần, bổ sung kali máu và sử dụng metoclopramide theo liều lượng đã quy định.

- Điều trị táo bón có thể sử dụng sorbitol và cần tạm ngừng nếu có triệu chứng ỉa chảy.

- Đối với các nhóm bệnh nhân đặc biệt như trẻ em, người cao tuổi hoặc đang sử dụng kháng sinh, việc chú ý đến chế độ ăn uống là rất quan trọng.

Cuối cùng, để phòng và điều trị các biến chứng, cần tuân thủ các biện pháp vệ sinh cơ thể và chống lại nhiễm khuẩn bệnh viện cũng như phòng tránh loét.

 

Theo hướng dẫn chi tiết tại tiểu mục 4.2 của Mục 4 trong Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020, sau khi tiếp nhận bệnh nhân mắc ngộ độc Botulinum, các biện pháp tẩy độc cần được thực hiện một cách cẩn thận và hiệu quả. Có hai phương pháp chính được đề xuất để loại bỏ độc tố Botulinum từ cơ thể:

Phương pháp đầu tiên là gây nôn, thường được áp dụng trong trường hợp bệnh nhân mới tiếp xúc với nguồn thực phẩm nghi ngờ chứa độc tố Botulinum. Việc này giúp loại bỏ nhanh chóng các độc tố từ dạ dày ra khỏi cơ thể trước khi chúng được hấp thụ hoàn toàn vào hệ tuần hoàn.

Phương pháp thứ hai là sử dụng than hoạt, phù hợp cho những trường hợp bệnh nhân đến viện sau một thời gian kể từ khi tiếp xúc với độc tố Botulinum. Mặc dù bệnh nhân đã trải qua một khoảng thời gian, nhưng vi khuẩn và các độc tố vẫn có thể tồn tại trong đường tiêu hóa, đặc biệt là khi đã được hấp thụ vào máu và phân bố rộng rãi trong cơ thể. Liều lượng được khuyến nghị là 1g/kg, thường được kết hợp với sorbitol để tăng khả năng hấp thụ của than hoạt và tăng hiệu quả của quá trình loại bỏ độc tố.

Hai phương pháp này đều có mục tiêu chính là loại bỏ độc tố Botulinum khỏi cơ thể bệnh nhân, giảm thiểu nguy cơ mắc các biến chứng và cải thiện dự đoán cho quá trình điều trị. Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp nào phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân, thời gian tiếp xúc với độc tố và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Do đó, quyết định cuối cùng về phương pháp tẩy độc nên được đưa ra dựa trên đánh giá tổng thể của bác sĩ điều trị.

 

Theo hướng dẫn chi tiết từ khoản 4.2.4 của Mục 4.2 trong Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020, thuốc giải độc Botulinum được sử dụng hiện nay là Botulism Antitoxin Heptavalent, được sản xuất từ ngựa và chứa các mảnh kháng thể F(ab')2 có khả năng trung hòa các độc tố botulinum loại A, B, C, D, E, F, và G.

Quy trình sử dụng thuốc giải độc Botulinum được hướng dẫn cụ thể như sau:

Trước khi tiêm thuốc, có thể sử dụng corticoid trước để phòng tránh phản ứng dị ứng.

Đối với trẻ em từ 1 đến 16 tuổi, liều lượng được tính dựa trên cân nặng và được điều chỉnh theo tỷ lệ phần trăm so với liều của người lớn (1 lọ). Sau khi pha chế thuốc, lấy ra lượng thuốc phù hợp với liều đã tính dựa trên cân nặng của trẻ. Cụ thể, liều dùng được quy định như sau theo bảng:

Đối với trẻ dưới 1 tuổi, liều dùng là 10% của liều người lớn, tương đương với 10% của 1 lọ thuốc giải độc. Tốc độ tiêm ban đầu là 0,01ml/kg/phút, và sau đó có thể tăng lên mỗi 30 phút, nhưng đảm bảo không vượt quá 0,03ml/kg/phút.

Việc áp dụng đúng liều lượng và cách sử dụng thuốc giải độc Botulinum là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả trong quá trình điều trị và giảm nguy cơ phát sinh các biến chứng cho bệnh nhân.